قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران

سياستگذاري، برنامه‌ ريزي و نظارت در بخشهاي اقتصادي، اجتماعي و‌ فرهنگي.

برقراري عدالت و تأمين اجتماعي و بازتوزيع درآمد.

ايجاد فضاي سالم، براي رقابت و جلوگيري از انحصار و تضييع حقوق مردم.

فراهم نمودن زمينه‌ ها و مزيتهاي لازم، براي رشد و توسعه كشور و رفع فقر و ‌بيكاري.

قانونگذاري، امور ثبتي، استقرار نظم و امنيت و اداره امور قضايي.

حفظ تماميت ارضي كشور و ايجاد آمادگي دفاعي ملي.

صيانت از هويت ايراني، اسلامي.

اداره امور داخلي، ماليه عمومي، تنظيم روابط كار و روابط خارجي.

علوم و تحقيقات بنيادي، آمار و اطلاعات ملي.

پيشگيري از بيماريهاي واگير، مقابله و كاهش اثرات حوادث طبيعي و‌ بحرانهاي پيچيده.

امور زيربنائي: آن دسته از طرحهاي تملك دارائي‌ هاي سرمايه‌ اي است كه موجب تقويت ‌زيرساختهاي اقتصادي و توليدي كشور مي ‌گردد، نظير طرحهاي آب و خاك، عمران شهري ‌و روستائي و شبكه ‌هاي انرژي رساني، ارتباطات و حمل و نقل.

امور تصديهاي اقتصادي: آن دسته از وظايفي است كه دولت متصدي اداره و بهره ‌برداري از اموال جامعه ‌است و مانند اشخاص حقيقي و حقوقي در حقوق خصوصي عمل مي ‌كند، نظير تصدي ‌در امور صنعتي، كشاورزي، حمل و نقل و بازرگاني و بهره ‌برداري از طرحهاي مندرج در بند (ج) اين ماده.

به منظور ايجاد زمينه مناسب براي رشد و توسعه كشور، افزايش كارآيي و بهره‌ وري ‌دستگاههاي اجرائي، تقويت امور حاكميتي دولت و توسعه مشاركت مردم در امور كشور، ‌نحوه اجراي وظايف مذكور در ماده (135) اين قانون به طريق ذيل پالايش و اصلاح ‌مي ‌گردد:

سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور موظف است با همكاري دستگاههاي ذيربط‌ به ‌منظور اصلاح نظام بودجه ‌ريزي از روش موجود به روش هدفمند و عملياتي و به‌ صورت ‌قيمت تمام شده خدمات، اقدامات ذيل را حداكثر تا پايان سال دوم برنامه چهارم انجام ‌دهد:

به منظور اصلاح ساختار و تشكيلات دستگاههاي اجرائي، اقدامهاي ذيل انجام ‌مي ‌گردد:

به دولت اجازه داده مي‌ شود به منظور توسعه بخش خصوصي و تعاوني و جلب‌ مشاركت تشكل ‌هاي غيردولتي و ساير بخش‌ هاي جامعه مدني در اداره امور كشور و ‌افزايش كارآمدي مديريت دولتي، در مواجهه با چالشها و استفاده از فرصتها و منابع ملي،‌ اقدامهاي ذيل را انجام دهد:

دولت موظف است به منظور استقرار نظام شايسته ‌گرائي و ايجاد ثبات در خدمات ‌مديران، در خصوص موارد ذيل لايحه مربوطه را تهيه و به مجلس شوراي اسلامي تقديم ‌نمايد.

سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور و دستگاههاي موضوع ماده (160) اين قانون‌ موظفند به منظور افزايش پاسخگوئي دستگاههاي اجرائي در مقابل مردم، با استفاده از‌ فناوريهاي نوين اداري و بازنگري و مهندسي فرآيندها و روشها و رشد شاخص هاي مربوط ‌به مشتري ‌مداري و آموزش اداري مردم و توسعه فرهنگ مديريت و ارزيابي عملكرد و ‌راهكارهاي لازم براي جلوگيري از مفاسد اداري، سطح كيفي خدمات خود را افزايش داده‌ و در تدوين ضوابط و مقررات و بخشنامه‌ ها، دستورالعمل‌ هاي ذيربط رضايت و تكريم ‌ارباب رجوع به عنوان يكي از اهداف اصلي و تأثيرگذار در سرنوشت اداري و استخدامي ‌كاركنان ملحوظ نمايند.

به منظور اصلاح و بهبود مديريت نيروي انساني بخش دولتي سازمان مديريت و‌ برنامه‌ ريزي كشور و دستگاههاي اجرائي مذكور در ماده (160) اين قانون موظفند اقدامات ‌ذيل را به‌ عمل آوردند:

كليه دستگاههاي اجرائي موظفند به منظور افزايش كارآيي و بهره‌ وري و استقرار ‌نظام كنترل نتيجه و محصول، به جاي كنترل مراحل انجام كار و اعطاي اختيارات لازم به ‌مديران براي اداره واحدهاي تحت سرپرستي خود به صورت مستقل و هدفمندنمودن‌ تخصيص منابع، بر اساس دستورالعمل مشترك سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور و‌ وزارت امور اقتصادي و دارائي، قيمت تمام شده آن دسته از فعاليتها و خدماتي كه قابليت ‌تعيين قيمت تمام شده را دارند (از قبيل واحدهاي آموزشي، پژوهشي و بهداشتي، ‌درماني، خدماتي و اداري)، بر اساس كميت و كيفيت محل جغرافيائي مشخص و پس از‌ تأييد سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور يا استان و با اعطاي اختيارات لازم به مديران ‌ذيربط اجرا نمايند. به دستگاههايي كه بر اساس ضوابط اين ماده خدمات خود را ارائه مي ‌نمايند، اجازه ‌داده مي‌ شود حسب نياز نسبت به جا به ‌جائي فصول و برنامه‌ هاي اعتبارات هزينه اقدام و ‌مابه ‌التفاوت هزينه‌ هاي قبلي فعاليت با قيمت تمام شده را صرف ارتقاء كيفي خدمات، ‌تجهيز سازمان و پرداخت پاداش به كاركنان و مديران واحدهاي ذيربط نمايند. اعتباراتي‌ كه بر اساس قيمت تمام شده در چارچوب بودجه سنواتي در اختيار واحدها قرار مي ‌گيرد، ‌كمك تلقي شده و پس از پرداخت به هزينه قطعي منظور مي ‌گردد.

به منظور كاهش حجم تصديها و افزايش مشاركت مردم در اداره امور كشور و ‌كوچك ‌سازي دولت، اقدامهاي ذيل انجام مي ‌شود:

به منظور متناسب ‌سازي تعداد كاركنان هر دستگاه با اهداف و مأموريت اصلي آن و ‌تطبيق نحوه انجام وظايف دستگاههاي اجرائي با سياستها و احكام بخش توسعه مديريت ‌دولت، اقدامهاي ذيل به عمل خواهد آمد:

به منظور تقويت صندوقهاي بازنشستگي و سهولت جابجائي كاركنان اقدامهاي ‌ذيل به عمل مي ‌آيد:

ضوابط مربوط به رابطه استخدامي، پاداش پايان خدمت، نحوه حفظ سوابق ‌استخدامي از حيث تابع صندوق بازنشستگي بودن و ساير موارد مربوط. كاركنان دستگاههاي اجرايي موضوع ماده (160) اين قانون و واحدهايي كه بيش از ‌پنجاه درصد (50%) از سهام، دارائي و يا مالكيت آنها از ابتداء برنامه سوم توسعه ‌اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران به بخش غيردولتي واگذار شده و‌ مي ‌شود، بايد مطابق قانون تعيين تكليف گردد. آيين ‌نامه اجرايي اين ماده در چارچوب ‌قوانين به تصويب هيأت وزيران مي ‌رسد.

سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور موظف است به منظور تقويت نظم و انضباط ‌اداري و مالي در نظام اداره امور كشور و صرفه‌ جوئي در اعتبارات هزينه ‌اي دولت، نسبت ‌به تدوين ضوابط مربوطه اقدام تا پس از تصويب هيأت وزيران، توسط دستگاههاي ‌اجرائي به مورد اجرا گذاشته شود. سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور مكلف است، با تدوين شاخصهايي، نحوه‌ اجراي ضوابط مذكور را در دستگاههاي اجرائي مورد ارزيابي قرار داده و هر ساله گزارش‌آن را به هيأت وزيران تقديم نمايد.

دولت موظف است حقوق كليه كاركنان و بازنشستگان دولت را طي برنامه چهارم و ‌در ابتداي هر سال براي تمامي رشته‌ هاي شغلي، متناسب با نرخ تورم افزايش دهد.

وزارتخانه ‌هاي دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و كشور و ستاد كل نيروهاي مسلح‌ موظفند در چارچوب تدابير فرماندهي كل نيروهاي مسلح، دستورالعملهاي لازم براي ‌اجراي احكام اين فصل را براي نيروهاي نظامي و انتظامي تهيه و پس از تصويب هيأت ‌وزيران و تأييد فرماندهي كل نيروهاي مسلح جهت اجرا به واحدهاي ذيربط ابلاغ نمايند.

كليه دستگاههاي مذكور در ماده (160) موظفند در راستاي احكام بخش نوسازي‌ دولت و ارتقاء اثربخشي حاكميت، ضمن اجراي دقيق احكام اين فصل گزارش عملكرد‌ خود را هر شش ماه يك بار به سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور ارائه نمايند و اين ‌سازمان با رتبه ‌بندي ميزان موفقيت دستگاهها نتيجه را براي هيأت وزيران و كميسيونهاي ‌مربوط مجلس شوراي اسلامي گزارش نمايند.

كليه عمليات اجرائي، طرحهاي تملك دارائي‌ هاي سرمايه‌ اي و سرمايه ‌گذاري كه در‌ سالهاي برنامه چهارم بر مبناي اسناد ملي توسعه بخشي، اسناد ملي توسعه استاني و اسناد‌ ملي توسعه ويژه، با خصوصيات ذيل و بر مبناي اين قانون به تصويب هيأت وزيران ‌مي ‌رسد، سازماندهي و اجرا مي ‌شود:

قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 26 /10 /1382 براي دوره برنامه‌ چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1388 - 1384) تمديد مي‌ گردد.

به منظور حسن اجراي برنامه چهارم، رئيس جمهور گزارش نظارت و ارزيابي ‌پيشرفت هر سال برنامه را حداكثر تا پايان آذرماه سال بعد، شامل موارد ذيل به مجلس ‌شوراي اسلامي ارائه نمايد:

سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور به منظور ارزيابي ميزان پيشرفت كشور ‌در چارچوب موازين برنامه چشم ‌انداز و سياستهاي كلي نظام، شاخصهاي مربوط را‌ متناسب با شاخصهاي بين ‌المللي تنظيم و مقايسه و در تيرماه هر سال نتايج حاصل از ‌اندازه ‌گيري شاخصهاي مذكور را به همراه نقاط قوت و ضعف و پيشنهادهاي مؤثر براي‌ بهبود وضعيت كشور به مقام معظم رهبري، دولت و مجلس شوراي اسلامي تقديم ‌مي ‌نمايد.

دولت مكلف است حداكثر تا پايان نيمه اول سال 1384 كليه آئين ‌نامه ‌ها و ‌دستورالعملهاي اجرائي اين قانون را تهيه و به ‌تصويب برساند.

كليه قوانين و مقررات مغاير با اين قانون در طول اجراء آن ملغي ‌الاثر مي ‌باشد.

قانون فوق مشتمل بر يكصد و شصت و يك ماده و سي و چهار تبصره و نُه جدول ‌در جلسه علني روز چهارشنبه مورخ يازدهم شهريورماه يكهزار و سيصد و هشتاد و سه ‌مجلس شوراي اسلامي تصويب و پس از ارجاع به شوراي نگهبان و طرح در مجمع ‌تشخيص مصلحت نظام، نهايتاً با موافقت مقام معظم رهبري با پيشنهاد مجمع، به دولت ‌ابلاغ شد.

رئيس مجلس شوراي اسلامي‌ - غلامعلي حداد عادل

جدول شماره 1 ‌ـ‌ شاخص‌ هاي اقتصادي, اجتماعي, فرهنگي و مديريتي برنامه چهارم توسعه اقتصادي شاخص رشد متوسط 80‌ـ‌1370 رشد متوسط 88‌ـ‌1384 رشد توليد ناخالص داخلي (%) 9/3 8 رشد توليد ناخالص داخلي سرانه(%) 4/2 6/6 رشد سرمايه‌گذاري (%) 3/4 2/12 رشد جمعيت(%) 5/1 4/1 رشد بهره‌و‌ري نيرو‌ي كار(%) 1/1 5/3 رشد جمعيت بيكار(%) 7/4 2/4‌ـ‌ رشد صادرات غير نفتي (%) 6/5 7/10 رشد نقدينگي (%) 3/27 0/20 نرخ تورم (%) 0/23 9/9 فرهنگي, پژو‌هشي و فناو‌ري ضمن موجود 1388 شاخص دستيابي به فناو‌ري 26/0 45/0 شاخص توسعه آموزشي (از 100) 78 84 درصد اعتبار پژو‌هشي به توليد ناخالص داخلي 87/0 5/2 تعداد دانشمندان و مهندسان شاغل در تحقيق و توسعه (به ازاي هر ميليون نفر) 336 2000 تعداد ثبت جواز امتياز علمي (به ازاي هر ميليون نفر) 1 4 درصد صادرات كالاهاي فناو‌ري پيشرفته به كل صادرات غير نفتي 2 6 درصد باسوادان 6 ساله و بالاتر 5/85 90 تعداد عناو‌ين كتابهاي منتشرشده به 100 هزار نفر 7/33 9/54 اجتماعي 1370 1380 1388 نسبت هزينه 10 درصد ثرو‌ت‌مندترين به 10 درصد فقيرترين خانوارها 4/33 4/19 0/14 نسبت هزينه 20% بالا به 20% پايين خانوارها 2/14 0/10 5/5 ضريب جيني 49/0 43/0 38/0 شاخص رفاه اجتماعي 251 423 800 شاخص توسعه انساني 736/0 719/0 820/0 درصد جمعيت زير خط فقر نسبي (50% ميانه درآم…

جدول شماره 3 پيش بيني بخش و‌اقعي اقتصاد در برنامه چهارم توسعه مبالغ ميليارد ريال 1383 1384 1385 1386 1387 1388 جمع‌برنامه چهارم رشد(%) به قيمتهاي ثابت 1381 توليد ناخالص داخلي هزينه‌هاي مصرفي كل پس انداز ناخالص داخلي تغيير در موجودي انبار پس اندازمنهاي تغيير موجودي تشكيل سرمايه ثابت ناخالص‌داخلي كسري پس‌انداز 1051018 598267 452751 176922 275829 301425 25596‌ـ‌ 1125640 627233 498407 188945 309462 335441 25979‌ـ‌ 1208938 661707 547231 201133 346098 372353 26255‌ـ‌ 1303235 700444 602791 21367 389424 415881 26457‌ـ‌ 1412707 745322 667385 225504 441881 469443 27562‌ـ‌ 1544290 800616 743674 237366 506308 535869 29560‌ـ‌ 6594810 3535322 3059488 1066315 1993173 2128985 135812‌ـ‌ 0/8 0/6 4/10 1/6 9/12 2/12 9/2 شاخص قيمت (100=1381) 137 157 175 191 206 220 ‌ـ‌ 9/9 به قيمت جاري پس انداز منهاي تغيير موجودي تشكيل سرمايه ثابت ناخالص داخلي كسري پس‌انداز 377886 412952 35067‌ـ‌ 485855 526642 40787‌ـ‌ 605672 651618 45946‌ـ‌ 743800 794332 50532‌ـ‌ 910275 967052 56777‌ـ‌ 1113878 1178911 65033‌ـ‌ 3859480 4118554 259074‌ـ‌ 1/24 3/23 1/13 كسري پس‌انداز (ميليون دلار) 4125‌ـ‌ 4485‌ـ‌ 4721‌ـ‌ 4853‌ـ‌ 5096‌ـ‌ 5455‌ـ‌ 24610‌ـ‌ 7/5

جدول شماره 4 پيش‌ بيني چارچوب كلي بودجه عمومي دو‌لت در برنامه چهارم توسعه 1388‌ ـ ‌1384 مبالغ ميليارد به ريال -عنوان 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 رشد88‌ـ‌84 (درصد) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 منابع 2131479 6/382300 6/459924 4/457491 6/521183 6/593110 2/670808 0/758645 5/10 درآمدها 5/61973 0/182859 8/222665 1/270406 3/322747 8/376858 5/437947 0/511167 1/18 درآمدهاي مالياتي 0/50587 0/65023 2/88998 4/117830 7/150397 9/182521 7/218558 4/262631 2/24 شفاف سازي قيمت حاملهاي انرژي 0/0 0/103886 0/104000 0/123417 0/136776 0/150937 0/166441 0/185794 3/12 سايردرآمدها 5/11386 0/13950 6/29667 7/29158 7/35573 9/43399 8/52947 5/62741 2/16 و‌اگذاري دارايي‌هاي سرمايه‌اي 2/103183 3/137247 7/150833 8/134764 7/148054 1/166118 3/186117 9/204310 3/6 بهره مالكانه نفت 8/101126 3/134877 0/145290 2/128494 5/140734 5/157517 5/175954 3/192242 8/5 فرو‌ش فرآو‌رده‌هاي نفتي 0/1500 0/1500 0/1500 0/0 0/0 0/0 0/0 0/0 0/100‌ـ‌ و‌اگذاري ساير دارايي‌هاي سرمايه‌اي 4/556 0/870 7/4043 7/6270 2/7320 7/8600 8/10162 7/12068 2/21 و‌اگذاري دارايي‌هاي مالي 2/47991 3/62194 1/86425 5/52320 6/50381 7/50133 4/46743 1/43167 …

جدول شماره 5 پيش‌بيني تراز پرداختهاي خارجي در برنامه چهارم توسعه ميليون دلار 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 جمع برنامه چهارم رشد تراز حساب جاري 371 2343 4125‌ـ‌ 4485‌ـ‌ 4721‌ـ‌ 4853‌ـ‌ 5096‌ـ‌ 5455‌ـ‌ 24610‌ـ‌ 7/5 تراز بازرگاني 4400 5819 469‌ـ‌ 1103‌ـ‌ 1662‌ـ‌ 2298‌ـ‌ 3146‌ـ‌ 4306‌ـ‌ 12515‌ـ‌ 8/55 صادرات 28186 30069 30273 31189 32728 34239 36634 38082 172872 7/4 نفت و گاز 22807 33094 22553 22645 23273 23774 25052 25265 120009 3/2 نفت خام 18702 19135 18509 17964 18011 18083 18926 19016 92000 5/0 صادرات غيرنفتي 5379 6975 7720 8544 9455 10465 11582 12817 52863 7/10 و‌اردات 23786 24250 30742 32292 34390 36537 39780 42388 185387 6/6 خدمات 1865‌ـ‌ 4398‌ـ‌ 4670‌ـ‌ 4497‌ـ‌ 4286‌ـ‌ 3905‌ـ‌ 3435‌ـ‌ 2782‌ـ‌ 18905‌ـ‌ 8/9‌ـ‌ دريافت 5699 4495 5337 5912 6719 7662 9073 10703 40069 9/14 پرداخت 7564 8893 10007 10409 11005 11567 12508 13485 58974 1/6 انتقالات 1196 922 1014 1115 1227 1350 1485 1633 6810 0/10 تراز حساب سرمايه 2942 1761 6336 6685 6621 6053 6096 5855 31310 6/1‌ـ‌ بلند مدت (خالص) 4113 300 6621 5728 5399 4676 4576 3993 24372 6/9‌ـ‌ دو‌لتي 3863…

جدول شماره 6 ‌ـ‌ خلاصه ترازنامه تلفيقي سيستم بانكي ميليارد ريال 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 دارايي‌ها: خالص دارايي‌هاي خارجي 8/61034 6/88216 4/115825 4/115825 4/115825 4/115825 4/115825 4/115825 خالص بدهي بخش دو‌لتي 8/136895 0/130420 5/87283 5/87283 5/87283 5/87283 5/87283 5/87283 بدهي بخش غيردو‌لتي 0/277578 1/371705 5/521671 8/679298 5/858468 0/1057184 7/1271796 9/1499170 جمع 6/475508 7/590341 4/724780 7/882407 4/1061577 9/1260292 6/1474905 8/1702279 بدهي‌ها: نقدينگي 0/417524 1/522331 4/656780 7/814407 4/993577 9/1192292 6/1406905 8/1634279 خالص ساير بدهي‌ها 6/57984 6/68010 0/68000 0/68000 0/68000 0/68000 0/68000 0/68000 29/1/1383

جدول شماره 7 ‌ـ‌ منابع مالي برنامه چهارم توسعه (براي تأ‌مين منابع مالي سرمايه‌گذاري ثابت برنامه) به قيمت‌هاي جاري 1381 1382 1383 1384 1385 1386 1387 1388 برنامه چهارم الف ‌ـ‌ منابع داخلي (ميليارد ريال) 5/215487 6/282015 0/362795 9/465841 4/587182 1/731302 4/899130 7/1109107 5/3792564 1 ‌ـ‌ بودجه عمومي دو‌لت 5/37212 0/60997 3/99861 7/102820 1/134746 4/171070 6/214373 0/275841 8/898851 1‌ـ‌1 ‌ـ‌ از محل منابع عمومي 4/34714 0/53212 0/91361 7/95820 1/129246 4/167070 6/212373 0/275841 8/880351 1‌ـ‌2 ‌ـ‌ از محل فرو‌ش او‌راق مشاركت 1/2498 0/7785 0/8500 0/7000 0/5500 0/4000 0/2000 0/0 0/18500 2 ‌ـ‌ بودجه شركتهاي دو‌لتي 4/25428 6/32927 5/42498 6/72636 5/82348 2/93571 8/107811 9/116927 1/473296 2‌ـ‌1 ‌ـ‌ از محل استفاده از تسهيلات سيستم بانكي 0/11011 0/7400 0/7400 0/5920 0/4440 0/2960 0/1480 0/0 0/14800 2‌ـ‌2 ‌ـ‌ از محل ساير منابع 4/14417 6/25527 5/35098 6/66716 5/77908 2/90611 8/106331 9/116927 1/458496 3 ‌ـ‌ منابع بخش خصوصي 6/152846 0/188091 2/220435 6/290384 8/370087 5/466660 0/576945 8/716338 6/2420416 3‌ـ‌1 ‌ـ‌ از محل تسهيلات سيستم بانكي 8/73785 1/94127 7/126379 3/137618 9/160678 9/186219 7/203470 4/22…

جدول شماره8 - پيش بيني عوايد حاصل از نفت ميليون دلار 1384 1385 1386 1387 1388 كل‌برنامه چهارم الف ‌ـ‌ بهره مالكانه نفت و گاز 14128 14461 15127 15792 16125 75633 ب ‌ـ‌ ماليات عملكرد 1107 1136 1194 1252 1282 5971 جمع 15235 15597 16321 17044 17047 81604

جدول شماره 9 - تغييرات تعداد كاركنان دو‌لت ٭ سال تعداد نيرو‌ي انساني موجود در ابتداي سال كاهش طبيعي نيرو‌ي انساني دستگاهها در طول سال جذب نيرو‌ي انساني دستگاهها در طول سال 1384 2021820 40446 20223 1385 2001597 39900 19950 1386 1981647 39370 19685 1387 1961962 38840 19420 1388 1942542 38320 19160 29/1/1383