سند حقوقی

قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران

بخش سوم - توسعه سلامت، امنیت انسانی و عدالت اجتماعیفصل هشتم - ارتقاء امنیت انسانی و عدالت اجتماعیماده ۱۰۰

و

حفظ و صيانت از حريم خصوصي افراد.

ز

ارتقاي احساس امنيت اجتماعي در مردم و جامعه.
بخش سوم - توسعه سلامت، امنیت انسانی و عدالت اجتماعیفصل هشتم - ارتقاء امنیت انسانی و عدالت اجتماعی

ماده ۱۰۱

دولت موظف است برنامه ملي توسعه كار شايسته را به عنوان گفتمان جديد عرصه‌ كار و توسعه، بر اساس راهبرد «سه ‌جانبه‌ گرايي» كه متضمن عزت نفس، برابري فرصتها، ‌آزادي و امنيت نيروي كار، همراه با صيانت لازم باشد و مشتمل بر محورهاي ذيل تهيه و تا‌ پايان سال اول برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي‌ايران تقديم مجلس شواي اسلامي بنمايد.
الف
حقوق بنيادين كار (آزادي انجمنها و حمايت از حق تشكلهاي مدني روابط ‌كار، حق سازماندهي و مذاكره دسته‌ جمعي، تساوي مزدها براي زن و مرد در مقابل كار هم ‌ارزش، منع تبعيض در اشتغال و حرفه، رعايت حداقل سن كار، ممنوعيت كار كودك،‌ رعايت حداقل مزد متناسب با حداقل معيشت).
ب
گفت و گوي اجتماعي دولت و شركاي اجتماعي (نهادهاي مدني روابط كار) ارتقاي سرمايه انساني و اجتماعي، ارتقاي روابط صنعتي و روابط كار، نقش شركاي ‌اجتماعي، مذاكرات و چانه‌ زني جمعي، انعقاد پيمانهاي دسته‌ جمعي، تشكيل شوراي ‌سه ‌جانبه مشاوره ملي، گسترش مكانيزمهاي سه ‌جانبه در روابط كار، اصلاحات ساختاري، ‌ترويج گفت و گوي اجتماعي و تقويت تشكلهاي مدني روابط كار.
د
حق پيگيري حقوق صنفي و مدني كارگري.
ه
ه ـ - اصلاح و بازنگري قوانين و مقررات تأمين اجتماعي و روابط كار (تغيير در‌قوانين تأمين اجتماعي و روابط كار بر اساس ساز و كار سه‌ جانبه «دولت، كارگر و كارفرما» به‌ منظور تعامل و انعطاف بيشتر در بازار كار).
و
اشتغال مولد (ظرفيت ‌سازي براي اشتغال در واحدهاي كوچك و متوسط، ‌آموزشهاي هدف‌ دار و معطوف به اشتغال، برنامه ‌ريزي آموزشي با جهت‌ گيري اشتغال،‌ آموزشهاي كارآفريني، جمع ‌آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات بازار كار، ارتباط و همبستگي ‌كامل آموزش و اشتغال رفع موانع بيكاري ساختاري، توسعه آموزشهاي مهارتي فني و‌ حرفه‌ اي معطوف به نياز بازار كار).
ز
اصلاح قوانين و مقررات در جهت انطباق قوانين و مقررات ملي با استانداردها و‌ مقاوله‌ نامه‌ هاي بين ‌المللي، كنسولي، تحولات جهاني كار و امحاي تبعيض در همه‌ عرصه‌ هاي اجتماعي به ويژه در عرصه روابط كار و اشتغال.
ح
اتخاذ تدابير لازم براي اعزام نيروي كار به خارج از كشور.

ج (منسوخه ۰۵ˏ۰۸ˏ۱۳۹۹)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
گسترش حمايتهاي اجتماعي (تأمين اجتماعي، بيمه بيكاري، ايجاد توسعه و ‌تقويت ‌ساز و كارهاي جبراني، حمايتهاي اجتماعي از شاغلين بازار كار غيررسمي، ‌توانبخشي معلولين و برابري فرصتها براي زنان و مردان و توانمندسازي زنان از طريق‌ دستيابي به فرصتهاي شغلي مناسب).
بخش سوم - توسعه سلامت، امنیت انسانی و عدالت اجتماعیفصل هشتم - ارتقاء امنیت انسانی و عدالت اجتماعی

ماده ۱۰۲

دولت موظف است برنامه توسعه بخش تعاوني را با رويكرد استفاده مؤثر از ‌قابليتهاي بخش تعاوني، در استقرار عدالت اجتماعي و توزيع عادلانه درآمدها، تأمين‌ منابع لازم براي سرمايه ‌گذاريها، از طريق تجميع سرمايه ‌هاي كوچك، اجراي بند (2) اصل ‌چهل و سوم (43) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، افزايش قدرت رقابتي و‌ توانمندسازي بنگاههاي اقتصادي متوسط و كوچك، كاهش تصديهاي دولتي، گسترش ‌مالكيت و توسعه مشاركت عامه مردم در فعاليتهاي اقتصادي مشتمل بر محورهاي ذيل ‌تهيه و تا پايان سال 1383 تقديم مجلس شوراي اسلامي نمايد.
الف
توانمندسازي جوانان، زنان، فارغ ‌التحصيلان و ساير افراد جوياي كار، در‌ راستاي برقراري تعاملات اجتماعي لازم جهت شكل ‌گيري فعاليت واحدهاي تعاوني.
ب
ارتقاي بهره‌ وري و توسعه و بهبود مديريت تعاونيها.
ج
ترويج فرهنگ تعاون و اصلاح محيط حقوقي توسعه بخش و ارائه لوايح قانوني‌ مورد نياز.
د
اولويت دادن به بخش تعاوني، در انتقال فعاليتها و كاهش تصديهاي بخش ‌دولتي اقتصاد به بخش غيردولتي.
ه
ه ـ - توسعه حيطه فعاليت بخش تعاوني، در چارچوب بند (47) سياستهاي كلي‌ برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران كه بعداً ابلاغ‌ خواهد شد.
و
تسهيل فرآيند دستيابي تعاونيها به منابع، امكانات، فناوريهاي نوين و بازارها و ‌بهبود محيط كسب و كار.
ز
تسهيل ارتباطات و توسعه پيوندهاي فني، اقتصادي و مالي بين انواع تعاونيها.

ماده ۱۰۳

ماده (42)، بند (الف) ماده (46) و مواد (48) الي (51) قانون برنامه سوم توسعه ‌اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و ‌اصلاحيه ‌هاي آن براي دوره برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري ‌اسلامي ايران (1388 – 1384) تنفيذ مي‌ گردد.

بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانی

بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانی

فصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۰۴

دولت مكلف است به منظور رونق اقتصاد فرهنگ، افزايش اشتغال، بهبود كيفيت‌ كالا و خدمات، رقابت‌ پذيري، خلق منابع جديد، توزيع عادلانه محصولات و خدمات‌ فرهنگي و ايجاد بستر مناسب براي ورود به بازارهاي جهاني فرهنگ و هنر و تأمين‌ فضاهاي كافي براي عرضه محصولات فرهنگي، اقدامهاي ذيل را به عمل آورد:
الف
اصلاح قوانين و مقررات براي رفع موانع انحصاري، تقويت رقابت ‌پذيري و ‌فراهم ‌سازي زمينه‌ هاي بسط مشاركت مردم، نهادهاي غيردولتي، صنفي و حرفه‌ اي در امور ‌فرهنگي و هنري.
ج
احصاء و ارتقاء سهم بخش فرهنگ، بر اساس شاخصهاي مورد نظر در اقتصاد‌ ملي و منظور نمودن رشد متناسب سالانه در لوايح بودجه براي دستيابي به استانداردهاي ‌ملي كه در سال اول برنامه چهارم به تصويب دولت مي ‌رسد.
ز
ساماندهي نظام يارانه ‌اي بخش فرهنگ با اولويت كودكان، دانش ‌آموزان و ‌دانشجويان با رويكرد تغيير نظام پرداخت يارانه از توليد به سمت مصرف، براي كليه اقشار‌ جامعه و خريد محصولات فرهنگي.
ط
انجام حمايتهاي لازم از اشخاص حقيقي و حقوقي كه در چارچوب مقررات ‌مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي در توسعه فضاهاي مجازي فرهنگي، هنري و‌ مطبوعاتي در محيطهاي رايانه ‌اي و اينترنتي فعاليت مي‌ كنند و به ويژه اعطاي تسهيلات‌ لازم براي برپايي پايگاههاي رايانه ‌اي و اطلاع‌ رساني حاوي اطلاعات فرهنگي، ديني،‌ تاريخي و علمي به زبان و خط فارسي توسط بخشهاي مختلف اجرايي كشور جهت‌ استفاده عموم و همچنين ايجاد شرايط لازم توسط صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران ‌براي دريافت برنامه‌ هاي صوتي و تصويري از طريق شبكه‌ هاي اطلاع‌ رساني كابلي و ‌كانالهاي ماهواره ‌اي بر اساس ضوابط سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران. آئين ‌نامه اجرائي مربوطه با هماهنگي وزارتخانه‌ هاي فرهنگ و ارشاد اسلامي، ‌ارتباطات و فناوري اطلاعات و سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران به ‌تصويب ‌هيأت وزيران خواهد رسيد.
ی
به دولت اجازه داده مي‌ شود تا نيم درصد (5/0%) از اعتبارات دستگاههاي‌ موضوع ماده (160) اين قانون را با پيشنهاد رئيس دستگاه مربوطه براي انجام امور ‌فرهنگي، هنري، سينمائي و مطبوعاتي جهت ترويج فضائل اخلاقي و معارف اسلامي ‌كاركنان خود هزينه نمايد. آئين ‌نامه اجرائي اين بند توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان مديريت ‌و برنامه ‌ريزي كشور تهيه و به‌ تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
ل
حداكثر تا پنجاه درصد (50%) هزينه تكميل مراكز فرهنگي و هنري نيمه ‌تمام‌ بخش غيردولتي را كه تكميل و بهره‌ برداري از آنها براي استفاده عمومي ضروري است‌ بر اساس آئين‌ نامه مصوب دولت به صورت كمك تأمين نمايد. در صورت تغيير كاربري ‌اين‌ گونه مراكز از استفاده عمومي به خصوصي بايد وجوه دولتي پرداخت شده به قيمت‌ روز مسترد گردد.

ب (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
اقدام قانوني لازم براي تأسيس صندوقهاي غيردولتي ضمانت به منظور ‌حمايت از توليد، توزيع و صادرات كالاها و خدمات فرهنگي و هنري، سينمائي، ‌مطبوعاتي و ورزشي در سطح ملي و بين ‌المللي.

د (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
تصويب و ابلاغ استانداردهاي بهره ‌مندي نقاط مختلف كشور از فضاهاي ‌فرهنگي، هنري، ورزشي و گردشگري و توزيع و تأمين اعتبارات ملي و استاني فصول ‌برنامه ‌هاي ذيربط در هر يك از سالهاي برنامه چهارم براي رسيدن به شاخصها و ‌استانداردها بر اساس شاخصهائي كه در سال اول برنامه چهارم به تصويب هيأت وزيران‌ مي ‌رسد.

ه(منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه(منسوخه 17ˏ11ˏ1400) ـ - به توسعه ساختارها و زيربناهاي لازم براي رشد توليد و توزيع محصولات ‌فرهنگي، هنري و ورزشي توسط بخش خصوصي و تعاوني با اولويت كمك نمايد.

و (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
تمهيد تسهيلات ويژه براي ورود مواد اوليه، ماشين‌ آلات و تجهيزات مورد نياز ‌صنايع بخش فرهنگ براي نيل به بهبود كيفيت توليدات و صدور محصولات فرهنگي،‌ هنري و ورزشي در مقياسهاي جهاني.

ح (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
حمايت يا مشاركت با هنرمندان و مجموعه‌ داراني كه قصد ايجاد موزه شخصي ‌آثار هنري خويش و يا كتابخانه را دارند، از جمله: استفاده از فضاهاي دولتي به صورت ‌اماني، با همكاري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت مسكن و شهرسازي، كليه ‌شهرداريها و ساير دستگاههاي اجرائي ذيربط.

ک (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
متناسب با ويژگيهاي جمعيتي، اجتماعي، فرهنگي و حداقل‌ هاي بهره ‌مندي، ‌ترتيبي اتخاذ نمايد تا با همكاري بخش خصوصي و تعاوني، شهرداريها و منابع مردمي تا‌ سال آخر برنامه چهارم در كليه شهرها و مراكز استانها، نسبت به ايجاد فضاهاي فرهنگي و‌ هنري شامل: كتابخانه مركزي، تالار فرهنگ و هنر، پرديسهاي سينمائي، موزه هنرهاي ‌معاصر و مركز دائمي برگزاري نمايشگاههاي فرهنگي و هنري، پيش ‌بيني ‌هاي لازم را‌ به‌ عمل آورد.

م (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
كليه دستگاههاي موضوع ماده (160) اين قانون موظفند امكانات و فضاهاي ‌فرهنگي، هنري و ورزشي متعلق به خود را براي اجراي برنامه‌ هاي فرهنگي، هنري و‌ورزشي طبق آيين‌ نامه‌ اي كه به ‌تصويب هيأت ‌وزيران مي‌ رسد دراختيار متقاضيان قرار‌دهند.
بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانیفصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۰۵

مواد (156)، (161) و بند (الف) ماده (162) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، ‌اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و اصلاحيه هاي آن‌ براي دوره برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1388 - 1384) تنفيذ مي ‌گردد. مشاهده مواد تنفيذ شده مشاهده مواد تنفيذ شده مشاهده مواد تنفيذ شده

ماده ۱۰۶

دولت مكلف است به منظور تعميق ارزشها، باورها، فرهنگ معنويت و نيز حفظ‌ هويت اسلامي - ايراني، اعتلاي معرفت ديني و توسعه فرهنگ قرآني، اقدام‌ هاي ذيل را‌ انجام دهد:
الف
بسط آگاهي‌ ها و فضائل اخلاقي در ميان اقشار مختلف مردم و زمينه‌ سازي‌ اقدامهاي لازم براي ايجاد فضاي فرهنگي سالم و شرايط مناسب براي احياي فريضه امر‌ به ‌معروف و نهي از منكر و اهتمام به آن.
ب
گسترش فعاليتهاي رسانه ‌هاي ملي و ارتباط جمعي در جهت مقابله با تهاجم‌ فرهنگي، سالم ‌سازي فضاي عمومي، اطلاع ‌رساني صحيح و تحقق سياستهاي كلي برنامه‌ چهارم با فراهم آوردن زمينه‌ هاي مناسب انتشار گزارشهاي عملكرد دستگاهها و افزايش ‌امكان دسترسي جامعه به آموزشهاي عمومي، فني - حرفه‌ اي، ترويجي و آموزشهاي ‌عالي از طريق شبكه‌ هاي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران.
ج
حمايت از پژوهشهاي راهبردي و بنيادي در زمينه اعتلاي معرفت ديني و‌ توسعه فعاليتهاي قرآني.
د
تهيه طرح جامع ترويج و توسعه فرهنگ نماز.
ه
ه ـ - تهيه طرح جامع گسترش فضاهاي مذهبي و مساجد توسط سازمانهاي تبليغات ‌اسلامي و اوقاف و امور خيريه با همكاري سازمان ميراث فرهنگي تا پايان سال اول برنامه‌ چهارم.
و
تداوم نهضت قرآن‌ آموزي.
ز
تقويت سهم كتابخواني در حوزه دين در كشور، خصوصاً مناطق محروم و‌ طراحي كتابخانه حوزه دين در مساجد و ساير اماكن مذهبي.
ح
تهيه طرح جامع، با رويكرد گسترش فرهنگ وقف و امور خيريه.
ط
به‌ كارگيري شيوه‌ ها و راهكارها و ابزارهاي نوين در عرصه تبليغات ديني.
ی
حمايت از برنامه‌ ريزي، نيازسنجي و ارائه آموزشهاي ضروري به مبلغين ديني ‌در جهت بهبود كيفيت تبليغات ديني.
ل
ساماندهي تبليغات رسانه ‌اي، بهبود محتواي كتب درسي، استقرار محيط و‌ ساختارهاي حقوقي در جهت حفظ و ارتقاء هويت اسلامي - ايراني، تقويت نهاد خانواده ‌بر اساس تعاليم ميراث معنوي جامعه ايراني.
م
تدوين و اجراي برنامه‌ هاي آموزشي، تبليغي و ترويجي در كليه سطوح ‌اجتماعي براي آموزش، گسترش و تعميق فرهنگ كار و نظم اجتماعي، شناخت ارزش ‌زمان و رعايت آن در انجام كليه فعاليتها.
ن
تهيه طرح جامع مطالعه و اجراي همگرايي مذاهب، حداكثر تا پايان سال اول ‌برنامه چهارم براي تقويت همگرايي بيشتر ميان فرقه‌ ها و مذاهب مختلف اسلامي در ‌كشور.
س
توسعه مشاركت‌ هاي مردمي در عرصه فرهنگ ديني، برنامه ‌ريزي و اقدامهاي ‌لازم براي حمايت از هيأتهاي مذهبي و تشكلهاي ديني با رويكرد بهبود كيفيت فعاليتها و‌ پرهيز از خرافات و انحرافات.
ع
حوزه ‌هاي علميه از تمامي تسهيلات و معافيت ‌هائي كه براي ساير مراكز ‌آموزشي و پژوهشي تعيين گرديده يا مي ‌گردد، برخوردار خواهند بود.
ف
به منظور ارتقاء پژوهش در خصوص بنيادهاي نظري، ديني نظام و پاسخگوئي‌ به مسائل مستحدثه در جمهوري اسلامي ايران، دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم‌ موظف است در برنامه چهارم ساماندهي مناسب را با استفاده از امكانات و ظرفيتهاي ‌علمي حوزه دين پژوهشي به انجام رساند.

ک (منسوخه ۰۷ˏ۰۸ˏ۱۴۰۴)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
استمرار اجراي طرح ترويج فرهنگ ايثار و شهادت.
بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانیفصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۰۷

ماده (163) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري ‌اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و اصلاحيه‌ هاي آن براي دوره برنامه چهارم توسعه ‌اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1388 - 1384) تنفيذ مي ‌گردد. مشاهده مواد تنفيذ شده

ماده ۱۰۸

دولت موظف است به منظور زنده و نمايان نگهداشتن انديشه ديني و سياسي و‌ سيره عملي حضرت امام خميني (ره) و برجسته كردن نقش آن به عنوان يك معيار اساسي ‌در تمام سياستگذاريها و برنامه ‌ريزي ‌ها و تسري آن در مجموعه اركان نظام، اقدامهاي زير را‌ انجام دهد:
الف
حمايت از انجام مطالعات بنيادي و كاربردي در عرصه فرهنگ‌ سازي، ‌پژوهشي، آموزشي و اطلاع ‌رساني با تكيه بر علوم، فناوري و بهره‌ گيري مناسب از ظرفيت‌ دانشگاهها و مؤسسات پژوهشي و حمايت از پايان نامه‌ هاي دوره‌ هاي تحصيلات تكميلي‌ با موضوعات مربوط به امام (ره) و انقلاب اسلامي.
ب
حمايت از توليد و نشر آثار ارزنده علمي، هنري و ادبي مربوط به حضرت امام ‌با همكاري مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره) و تجهيز كتابخانه ‌هاي عمومي كشور ‌به آثار منتشر شده در اين زمينه.
ج
حمايت از توليد برنامه‌ هاي متنوع و متناسب در جهت تبيين و بزرگداشت سيره‌ و آراي حضرت امام (ره) و معرفي چهره جامع ايشان در صدا و سيماي جمهوري اسلامي ‌ايران با همكاري مؤسسه مذكور در بند (ب(.
ه
ه ـ - تهيه برنامه‌ هاي مناسب براي ارتباط و همكاري اشخاص حقيقي و حقوقي ‌تأثيرگذار خارج از كشور در انجام امور مذكور در اين ماده توسط سازمان فرهنگ و ‌ارتباطات اسلامي و وزارت امور خارجه با همكاري مؤسسه مذكور در بند (ب) صورت‌ مي ‌گيرد.
و
تهيه و اجراي برنامه‌ هاي سازنده توسط سازمان ملي جوانان با همكاري مؤسسه‌ مذكور در بند (ب) به منظور آشنائي و ارتباط نسل جوان با انديشه و زندگي امام و آرمانهاي ‌انقلاب اسلامي.
ح
آئين ‌نامه اجرائي اين ماده توسط مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره) و‌ سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور تهيه و به ‌تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

د (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
شناسائي، بازسازي، حفظ و نگهداري اماكن، ميادين و خيابانهائي كه مهمترين‌ وقايع انقلاب اسلامي را شاهد بوده و نيز بهره‌ گيري از مراكز فرهنگي، هنري و فضاهاي ‌عمومي در جهت نشر و تبليغ انديشه و سيره عملي و بزرگداشت ياد امام (ره) توسط‌ شهرداريها.

ز (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
دستگاههاي فرهنگي كه به نحوي از بودجه عمومي استفاده مي‌ كنند و ‌شهرداريها و فرهنگسراها موظفند حداقل سه درصد (3%) از بودجه عمليات فرهنگي و ‌تبليغي خود را جهت اجراء وظايف مذكور در اين ماده اختصاص دهند.
بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانیفصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۰۹

دولت موظف است به منظور حفظ و شناساندن هويت تاريخي ايران و بهره‌ گيري از‌ عناصر و مؤلفه‌ هاي هويت ايراني به ويژه زبان فارسي، اقدامهاي ذيل را انجام دهد:
الف
حمايت از پژوهشهاي علمي و بين رشته ‌اي در زمينه ايران شناسي و گذشته‌ طولاني تاريخي و تدوين گزارشها و كتابهاي لازم در سطوح مختلف عمومي، آموزشي و ‌پژوهشي.
ب
بررسي و گردآوري نظام يافته تاريخ شفاهي، گويشها و لهجه‌ ها، آداب و رسوم‌ عناصر فرهنگ ملي و بومي.
ج
حمايت از گسترش منابع و اطلاعات به خط و زبان فارسي و تدوين و تصويب ‌استانداردهاي ملي و بين‌ المللي نمايش الفباي فارسي در محيطهاي رايانه ‌اي.
د
تربيت و تشويق معلمان ورزيده و كارآزموده درس زبان فارسي، در مقاطع‌ مختلف آموزشي به ويژه مقطع ابتدائي.
ه
ه ـ - تقويت تعامل فرهنگها و زبانهاي بومي با فرهنگ و ميراث معنوي ملي و ‌معرفي وجوه گوناگون فرهنگ بومي در سطح ملي با رويكرد تحكيم وحدت ملي به ويژه‌ در نظام آموزشي كشور، رسانه‌ ها و توليد محصولات فرهنگي و هنري.
ز
شناسائي اصول و ضوابط شكل‌ گيري معماري ايراني - اسلامي در شهرها و ‌روستاهاي كشور به منظور معرفي ويژگيهاي هنرهاي معماري ايراني اسلامي از طريق انجام‌ پژوهشهاي مورد نياز.

و (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
شناسائي، تكريم و معرفي مفاخر و آفرينشهاي ديني، فرهنگي، ورزشي، هنري،‌ ادبي و علمي كشور، بر اساس ضوابط شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانیفصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۱۰

دولت مكلف است به منظور ترويج فرهنگ صلح، مفاهمه، عدم خشونت و ‌همزيستي مسالمت ‌آميز ميان ملتها در مناسبات بين ‌المللي و تحقق گفت و گو ميان فرهنگها‌ و تمدنها، اقدامهاي ذيل را انجام دهد:
الف
برنامه ‌ريزي در زمينه مشاركت و حضور فعال در فرآيندها، نهادها و مجامع‌ منطقه‌ اي و بين‌ المللي در باب گفت و گوي تمدنها.
ب
فراهم‌ سازي شرايط لازم براي تبادل آراء و نظرهاي متفكران، دانشمندان، ‌هنرمندان و نهادهاي علمي، فرهنگي و مدني.
ج
اهتمام به معرفي جلوه‌ هاي فرهنگي، هنري و ادبي ايران، در ساير مناطق‌ جهاني و فراهم‌ سازي زمينه آشنايي و انتخاب فعال نخبگان و مراكز علمي و فرهنگي و‌ جامعه ايراني نسبت به دستاوردهاي جديد فرهنگي در جهان.
د
عقد موافقتنامه ‌هاي فرهنگي منطقه‌ اي، قاره ‌اي و بين‌ المللي و فراهم آوردن ‌شرايط اجراي اين موافقتنامه ‌ها در برنامه‌ هاي دستگاههاي اجرائي.
ه
ه ـ - بهبود ساختارهاي اجرائي و حمايت از تأسيس نهادهاي غيردولتي براي تحقق‌عملي گفت و گوي فرهنگها و تمدنها با رويكرد كاهش تصدي دولت و غيردولتي شدن اين ‌فعاليت.
و
آيين ‌نامه اجرايي اين ماده با پيشنهاد سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور در ‌سال اول برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران ‌به ‌تصويب هيأت‌ وزيران خواهد رسيد.

ماده ۱۱۱

دولت موظف است با هدف تقويت نقش زنان در جامعه و توسعه فرصتها و‌ گسترش سطح مشاركت آنها در كشور، اقدامهاي ذيل را معمول دارد:
الف
تدوين، تصويب و اجراي برنامه جامع توسعه مشاركت زنان مشتمل بر ‌بازنگري قوانين و مقررات، به ويژه قانون مدني، تقويت مهارتهاي زنان متناسب با نيازهاي ‌جامعه و تحولات فناوري، شناسائي و افزايش ساختارهاي سرمايه‌ گذاري در فرصتهاي‌ اشتغالزا، توجه به تركيب جنسيتي عرضه نيروي كار، ارتقاء كيفيت زندگي زنان و نيز‌افزايش باورهاي عمومي نسبت به شايستگي آنان.
ب
تنظيم و ارائه لوايح، مربوط به تحكيم نهاد خانواده جهت تصويب در مراجع ‌ذي ‌صلاح.
ج
انجام اقدامهاي لازم از جمله تهيه برنامه ‌هاي پيشگيرانه و تمهيدات قانوني و ‌حقوقي به منظور رفع خشونت عليه زنان.
د
تقديم لايحه حمايت از ايجاد و گسترش سازمانهاي غيردولتي، نهادهاي مدني و تشكل‌ هاي زنان به مجلس شوراي اسلامي.
تبصره
كليه دستگاههاي اجرايي موظفند اعتبار لازم براي انجام تكاليف قانوني ‌موضوع اين ماده را كه مرتبط با وظايف قانوني آنها است در لوايح بودجه سنواتي ذيل ‌برنامه مربوط، پيش‌ بيني و اقدامهاي لازم را با هماهنگي مركز امور مشاركت زنان به‌ عمل ‌آورند.

ماده ۱۱۲ (منسوخه ۰۵ˏ۰۸ˏ۱۳۹۹)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
دولت مكلف است به منظور تبيين و تقويت جايگاه جوانان در جامعه، به عنوان ‌سرمايه انساني و اجتماعي كشور و عنايت و اهتمام ويژه به اعتلا و رشد و تعالي نسل ‌جوان، برنامه ساماندهي امور جوانان حاوي برنامه ‌هاي اجرائي لازم، مشتمل بر شيوه‌ هاي ‌اصلاح نگرش عمومي و ايجاد فرهنگ مثبت ‌انديشي نسبت به جوان، زمينه ‌سازي براي ‌رشد فكري، علمي، حضور، توانمندسازي و ارتقاء سطح مشاركت همه‌ جانبه آنان در ‌فرآيند توسعه پايدار كشور، افزايش رفاه و سلامت جسمي و رواني و ايجاد شوق، انگيزه و ‌اميد به آينده در ميان جوانان و رفع دغدغه ‌هاي شغلي، ازدواج، مسكن و آسيبهاي ‌اجتماعي آنان در چارچوب نگرش فرابخشي و به عنوان يك خط مشي محوري با استفاده ‌حداكثر از ظرفيتهاي موجود دستگاههاي اجرايي و سازمانهاي غيردولتي و ظرفيت‌ سازي ‌در كشور و نيز بهره‌ گيري از اصلاح ساختارهاي نظام اداري، اقتصادي، اجتماعي و ‌فرهنگي، ازطريق اعمال نظام مديريت راهبردي، در چارچوب برنامه چهارم را ظرف مدت ‌شش ماه از تصويب اين قانون تهيه نمايد.

ماده ۱۱۳

دولت مكلف است به منظور تجلي و توسعه مفاهيم و نمادهاي هويت اسلامي و ‌ايراني، در ساختار سياسي، اقتصادي، اجتماعي و علمي و نيز تعامل اثربخش ميان ايران ‌فرهنگي، تاريخي، جغرافيائي و زباني با رويكرد توسعه پايدار:
الف
طرح كاربرد نمادها و نشانه‌ ها و آثار هنري ايراني و اسلامي، در معماري و ‌شهرسازي و سيماي شهري، نامگذاري اماكن و محصولات داخلي را طي سال اول برنامه‌ چهارم تهيه و در سالهاي بعد اجرا نمايد.
ج
نسبت به تدوين و اجراي سياستهاي حمايتي از توليدكنندگاني كه محصولات ‌خود را متناسب با مزيتها و مؤلفه‌ هاي فرهنگي كشور توليد مي ‌كنند، اقدام نمايد.
د
از ظرفيتها و مزيتهاي فرهنگي در تسهيل و بهبود روابط و مناسبات بين ‌المللي‌ استفاده نمايد.
ه
ه ـ - نسبت به سياستگذاري، هماهنگي و حمايت از فعاليتهاي فرهنگي خارج از ‌كشور و سياستگذاري و برنامه‌ ريزي امور فرهنگي ايرانيان خارج از كشور، اقدامهاي لازم را ‌معمول دارد.
و
كليه دستگاههاي اجرائي و مجريان طرحهاي تملك دارائي‌ هاي سرمايه ‌اي‌ مجازند تا يك درصد (1%) از اعتبارات احداث بناها و ساختمانهاي خود را براي طراحي، ‌ساخت، نصب و نمايش آثار هنري متناسب با فرهنگ ديني و ملي و يادمانهاي دفاع‌ مقدس در همان طرح صرف نمايند.

ب (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
براي احداث موزه علوم و فناوري و پاركهاي علمي عمومي، موزه‌ هاي كوچك ‌فرهنگي، ورزشي، تاريخي، صنعتي، دفاع مقدس و نمايشگاههاي معرفي دستاوردهاي‌ نوين صنعتي كشور زمينه ‌سازي نمايد.
بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانیفصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۱۴

دولت موظف است به منظور اهتمام ملي در شناسائي، حفاظت، پژوهش، مرمت،‌احياء، بهره ‌برداري و معرفي ميراث فرهنگي كشور و ارتقاء توان گردشگري، توليد ثروت و‌ اشتغالزايي و مبادلات فرهنگي در كشور اقدامات زير را در طول برنامه چهارم به انجام‌ برساند:
الف
تهيه و اجراي طرحهاي مربوط به «حمايت از مالكين» متصرفين قانوني و‌ بهره ‌برداران آثار تاريخي - فرهنگي و املاك واقع در حريم آنها و «مديريت، ساماندهي، ‌نظارت و حمايت از مالكين و دارندگان اموال فرهنگي - تاريخي منقول مجاز» تا پايان سال‌ اول برنامه چهارم.
ب
ايجاد و توسعه موزه‌ هاي پژوهشي- تخصصي وابسته به دستگاههاي اجرائي.
ج
شناسائي و مستندسازي آثار تاريخي - فرهنگي در محدوده جغرافيائي اجراي ‌طرح، توسط دستگاه مجري با نظارت و تأييد سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري.
د
ايجاد و تجهيز پايگاههاي ميراث فرهنگي در آثار تاريخي مهم كشور و مضامين ‌اصلي مرتبط با موضوع ميراث فرهنگي.
ه
ه ـ - شناسائي و حمايت از آثار فرهنگي تاريخي حوزه فرهنگي ايران موجود در ‌كشورهاي همسايه و منطقه به عنوان ميراث فرهنگي مشترك.
و
به منظور جلب مشاركت بخش خصوصي و تعاوني، سازمان ميراث فرهنگي و ‌گردشگري مجاز است نسبت به صدور مجوز تأمين و فعاليت موزه‌ هاي خصوصي و ‌تخصصي و مؤسسات مشاوره و كارشناسي مرتبط با موضوع فعاليتهاي ميراث فرهنگي، ‌كارگاههاي مرمت آثار فرهنگي - تاريخي منقول و غيرمنقول، مؤسسات مديريت موزه‌ ها و‌محوطه‌ هاي تاريخي - فرهنگي، مؤسسات كارشناسي اموال فرهنگي - تاريخي،‌ كارگاههاي هنرهاي سنتي و ساير مؤسسات خصوصي مرتبط با ميراث فرهنگي اقدام‌ نمايد، آئين ‌نامه اجرائي اين بند به پيشنهاد سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به ‌تصويب‌ هيات وزيران خواهد رسيد.
ز
به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري اجازه داده مي‌ شود به‌ منظور اعطاي ‌مجوز كاربري و بهره ‌برداري مناسب از بناها و اماكن تاريخي قابل احياء با استفاده از‌سرمايه‌ گذاري بخش خصوصي داخلي و خارجي، صندوق احياء و بهره‌ برداري از بناها و ‌اماكن تاريخي - فرهنگي را ايجاد نمايد. بناها و اماكن تاريخي قابل احياء به‌ استثناي نفايس (املاك و اموال) ملي به تشخيص سازمان مذكور از شمول ماده (115) قانون محاسبات‌ عمومي كشور مصوب 1 /6 /1366 خارج است. اساسنامة اين صندوق به پيشنهاد سازمان فوق به تصويب هيأت وزيران خواهد‌ رسيد.
ح
ارتقاء جايگاه بخش غيردولتي و افزايش رقابت ‌پذيري در صنعت گردشگري ‌از طريق اصلاح قوانين و مقررات و ارائه تسهيلات لازم، تهيه ضوابط حمايتي، اداري، ‌بانكي براي مؤسسات بخش غيردولتي و نيز جذب سرمايه ‌گذاران و مشاركت مؤسسات‌ تخصصي داخلي و بين ‌المللي و بيمه براي گردشگران خارجي و ارائه آن به مجلس شوراي ‌اسلامي جهت تصويب.
ط
تكميل نظام جامع آماري گردشگري با نظارت و هدايت مركز آمار ايران.
ی
به ‌منظور حفظ آثار و فرهنگ سنتي، قومي، ايلي، ملي و ايجاد جاذبه براي ‌توسعه صنعت گردشگري در كشور، دولت مكلف است نسبت به ايجاد مراكز حفظ آثار و ‌فرهنگ ايلي در شهرستانها و استانهاي كشور از قبيل دهكده توريستي، مراكز و اطراق ‌هاي ‌تفرجگاهي ايلي، موزه و نمايشگاه اقدام نموده و با پيش ‌بيني اعتبارات و تسهيلات لازم در‌ قانون بودجه سالانه اقدام نمايد. مشاركت بخش دولتي و خصوصي و واگذاري زمين ‌امكانات اعطاء تسهيلات به بخش خصوصي براي اجراي اينگونه پروژه ‌ها بلامانع است. آيين ‌نامه اجرايي اين بند به‌ پيشنهاد مشترك وزارت جهاد كشاورزي (سازمان امور عشاير‌ايران) و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و دفتر مناطق محروم كشور - رياست جمهور ‌به‌ تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

ماده ۱۱۵

مواد (165) و (166) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي ‌جمهوري اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و اصلاحيه‌ هاي آن براي دوره برنامه چهارم ‌توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1388 - 1384) تنفيذ‌ مي‌ گردد. مشاهده مواد تنفيذ شده مشاهده مواد تنفيذ شده

ماده ۱۱۶

دولت مكلف است به منظور حمايت از حقوق پديدآورندگان آثار فرهنگي، هنري و ‌امنيت شغلي اصحاب فرهنگ و هنر، مطبوعات و قلم، بسترسازي براي حضور بين ‌المللي ‌در عرصه ‌هاي فرهنگي و هنري و تنظيم مناسبات و روابط ميان اشخاص حقيقي و حقوقي ‌مرتبط با امور فرهنگي و هنري اقدامهاي ذيل را به عمل آورد:
الف
تهيه لايحه امنيت شغلي اصحاب فرهنگ و هنر و استقرار نظام صنفي بخش ‌فرهنگ تا پايان سال اول برنامه چهارم.
ب
بازنگري و اصلاح قوانين مطبوعات و تبليغات، نظام جامع حقوقي مطبوعات ‌و رسانه ‌ها و تبليغات.
ج
اصحاب فرهنگ و هنر كه شغل خود را از دست مي ‌دهند به تشخيص دولت به‌ مدت حداكثر سه سال تحت پوشش بيمه بيكاري دولت قرار گيرند. دولت در چارچوب ‌لوايح بودجه سنواتي كمكهاي اعتباري در اختيار صندوق بيمه بيكاري قرار خواهد داد.

ماده ۱۱۷ (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
به منظور اصلاح ساختار تربيت بدني، ترويج فرهنگ ورزش، توسعه كمي و كيفي‌ دسترسي به ورزش پرورشي و همگاني و توسعه نظام استعداديابي، تقويت حضور بخش ‌غيردولتي، توسعه امور پژوهشي و تربيت نيروي انساني كيفي در برنامه چهارم:
الف
‌الف -
۱
دولت موظف است پشتيباني ‌هاي لازم را از ورزش كشور بر اساس سند ‌راهبردي نظام جامع توسعه تربيت بدني و ورزش در بخش تأمين منابع مالي، ساختار و‌ تشكيلات سازماني، تهيه و تدوين قوانين مورد نياز و تربيت نيروي انساني با مشاركت ‌بخش غيردولتي به عمل آورد به‌ گونه‌ اي كه سرانه فضاهاي ورزشي (سرپوشيده و روباز) حداقل يك متر مربع تا پايان برنامه افزايش يابد. سند مذكور مبناي تنظيم فعاليتهاي ‌ورزشي سازمان تربيت بدني و كليه دستگاهها خواهد بود.
ب
كليه دستگاههاي موضوع ماده (160) اين قانون مجازند در طول برنامه چهارم ‌يك درصد (1%) از اعتبارات خود را براي انجام امور تربيت بدني و ورزش اعم از احداث ‌و توسعه اماكن ورزشي، ارائه خدمات ورزشي و كمك به سازمان تربيت بدني، كميته ملي ‌المپيك، باشگاههاي ورزشي و فدراسيونهاي ورزشي در چارچوب سياستگذاري با ‌هماهنگي سازمان تربيت بدني اختصاص دهند. اماكن ورزشي خصوصي كه از محل منابع اين بند كمك دريافت نموده ‌اند در صورت‌ تغيير كاربري مكلفند وجوه دريافتي را با محاسبه نرخ تورم سنواتي مسترد نمايند. دستگاههاي مذكور در اين بند مكلفند گزارش كامل كمكهاي انجام يافته از محل اين‌ بند را همه ساله به سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور و كميسيونهاي برنامه و بودجه و ‌محاسبات و فرهنگي مجلس شوراي اسلامي ارائه نمايند.
۱
به صورت رايگان براي سازمان تربيت بدني و شركت توسعه و نگهداري اماكن ‌ورزشي كشور.
و
حق‌ الثبت و هزينه‌ هاي عمليات ثبتي مربوط به نقل و انتقالات اماكن،‌ باشگاههاي ورزشي و ورزشگاهها با تأييد سازمان تربيت بدني مطابق تعرفه مقرر براي ‌تأسيسات و اماكن فرهنگي و آموزشي محاسبه شود.
ز
تشكلها و بخشهاي خصوصي و تعاوني و باشگاههاي حرفه ‌اي در توسعه ورزش ‌قهرماني و حرفه‌ اي از طريق اصلاح ساختار تربيت بدني و ورزش كشور و اعمال پشتيباني و ‌حمايت لازم در زمينه ‌هاي اداري، مالي و منابع انساني تقويت مي ‌شود، به ‌گونه ‌اي كه تا‌ پايان برنامه اهداف ذيل حاصل گردد:
۱
سهم بخش غيردولتي و باشگاههاي خصوصي در توسعه ورزش قهرماني ‌حداقل به پنجاه درصد (50%) افزايش يابد.
۲
صد درصد (100%) فعاليتهاي اجرائي و تأمين منابع ورزش حرفه ‌اي با عامليت ‌بخشهاي خصوصي و تعاوني و باشگاهها صورت گرفته و حمايتهاي دولتي به پشتيباني ‌قانوني و اداري و تسهيلاتي و كمكهاي اعتباري موردي محدود گردد.

۲ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
نهادهاي عمومي غيردولتي و كليه شهرداريها و دهياريها موظفند حمايتهاي ‌لازم را از توسعه و گسترش ورزش همگاني و ايجاد تسهيلات لازم جهت دسترسي آسان ‌مردم به فضاها و اماكن ورزشي به عمل آورند.

۳ (منسوخه ۰۵ˏ۰۸ˏ۱۳۹۹)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
وزارتخانه‌ هاي آموزش و پرورش، علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان ‌و آموزش پزشكي موظفند بر اساس سند موضوع بند (1) فوق، برنامه جامع ارتقاء ورزش‌ مدارس، هماهنگي و انسجام و رشد و ارتقاء ورزش دانشجويي، توسعه اماكن و فضاهاي ‌ورزشي سرپوشيده (با اولويت دختران) و روباز، افزايش ساعات درس تربيت بدني، ايجاد ‌باشگاههاي ورزشي و تربيت نيروهاي انساني مورد نياز بخش تربيت بدني حسب مورد را‌ تنظيم و پس از تصويب هيأت وزيران اجرا نمايند. ضمناً سازمان تربيت بدني موظف است ‌با استفاده از خدمات كارشناسان و متخصصان عالي داخلي و عنداللزوم خارجي در مراكز‌ ستادي، اجرائي و پشتيباني برنامه‌ هاي خود را بر اساس سند موضوع بند (1) فوق به اجراء‌ درآورد.

ج (منسوخه ۱۹ˏ۰۶ˏ۱۳۹۹)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
وزارت جهاد كشاورزي موظف است اراضي غيركشاورزي و غيرمناطق‌ چهارگانه محيط زيست خارج از حريم استحفاظي شهرها را كه مورد نياز سازمان تربيت‌ بدني است و در اختيار دارد، به منظور احداث و توسعه اماكن و فضاهاي ورزشي تأمين و‌ به‌ طور رايگان به سازمان تربيت بدني واگذار نمايد. ضمناً وزارت مذكور موظف است با‌ تأييد سازمان تربيت بدني اراضي با شرايط فوق را كه مورد نياز بخش خصوصي و تعاوني‌ براي احداث اماكن ورزشي است به قيمت ارزش معاملاتي اعلام شده توسط وزارت امور‌اقتصادي و دارائي واگذار نمايد. كاربري اين قبيل اراضي به هيچ وجه تغيير نخواهد كرد. مناطق چهارگانه محيط زيست از شمول مفاد اين بند مستثني هستند.

د (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
وزارت راه و شهرسازي و شهرداريها در راستاي تأمين و توزيع عادلانه ‌فضاهاي آموزشي، ورزشي و فرهنگي در كشور، مكلف هستند به هنگام صدور مجوز‌احداث شهرها، شهركها، مجريان پروژه ‌هاي مذكور را نسبت به تأمين و احداث فضاهاي ‌مذكور متناسب با زيربناي مسكوني موظف نمايند.

ه(منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه(منسوخه 31ˏ03ˏ1390) ـ - وزارت راه و شهرسازي مكلف است اراضي با كاربري ورزشي را در سراسر‌ كشور با هماهنگي سازمان تربيت بدني خريداري نموده و به روشهاي ذيل واگذار نمايد:

۲ (منسوخه ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
به قيمت تمام شده براي بخش خصوصي و تعاوني. آئين ‌نامه نحوه اجراي اين بند با پيشنهاد وزارت راه و شهرسازي، سازمان تربيت ‌بدني و سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور تهيه و به ‌تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
بخش چهارم - صیانت از هویت و فرهنگ اسلامی - ایرانیفصل نهم - توسعه فرهنگی

ماده ۱۱۸

مواد (169) و (170) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي‌ جمهوري اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و اصلاحيه ‌هاي آن براي دوره برنامه چهارم ‌توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (1388 - 1384) تنفيذ‌ مي‌ گردد.

بخش پنجم - تأمین مطمئن امنیت ملی

بخش پنجم - تأمین مطمئن امنیت ملی

فصل دهم - امنیت ملی

ماده ۱۱۹

دولت موظف است به منظور ارتقاء امنيت عمومي و انضباط اجتماعي، اقدامهاي ‌لازم را براي تحقق موارد ذيل به عمل آورد:
الف
آموزش عمومي و ترويج فرهنگ قانونمداري، نظم، مدارا و زيست سالم.
ب
توسعه خطوط مواصلاتي، راههاي مرزي و ارتقاء مراودات و تبادل اطلاعات ‌با كشورهاي منطقه و همسايگان به منظور مهار جرائم، قاچاق كالا و مواد مخدر، تردد‌ غيرمجاز و خرابكاري، در قالب توافقنامه‌ هاي دوجانبه و چندجانبه و ترتيبات امنيت ‌جمعي.
ج
توسعه مشاركت همه‌ جانبه همه ايرانيان بر اساس حق برابر شهروندي، در نظام‌ تصميم‌ سازي، تصميم‌ گيري و مديريت اجرائي كشور.
د
تعميق شناخت مؤلفه ‌هاي قدرت ملي و ترويج روحيه دفاع از منافع ملي و ‌مخالفت با ظلم و سلطه ‌گري.
ه
ه ـ - ايمن‌ سازي ساختار و پراكندگي جمعيت (به ويژه در مرزهاي كشور)، در پرتو‌ مؤلفه‌ ها و ملاحظات امنيتي به منظور پرهيز از عدم تعادل جمعيت.
و
تهيه طرح راهبردي توسعه نظم و امنيت كشور با رويكرد جامعه محوري، ‌مشاركت همگاني و جايگزيني ارزشها و كنترلهاي دروني به جاي رويكرد امنيتي و ارتقاء ‌احساس امنيت در جامعه.
ز
مبارزه با زمينه‌ هاي بروز بي ‌هنجاري، ناسازگاري اجتماعي، خشونت سياسي و ‌خشونت شهري.
ح
حفظ و ارتقاء منزلت اجتماعي گروههاي مختلف مردم و پيشگيري از ‌بحرانهاي منزلتي.
ط
تهيه ساز و كارهاي لازم جهت توسعه مشاركت مردمي، براي تأمين نظم و‌ امنيت عمومي.

ی (منسوخه ۱۷ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
تهيه ساز و كارهاي لازم جهت تقويت نهادهاي مدني و احزاب در كشور.
بخش پنجم - تأمین مطمئن امنیت ملیفصل دهم - امنیت ملی

ماده ۱۲۰

به منظور سياستگذاري در مسائل مربوط به اقليت ‌هاي ديني شناخته‌ شده و تقويت‌ مشاركت آنان در اداره امور كشور و تحكيم همبستگي ملي، شورايي تشكيل مي ‌شود كه ‌شرح وظايف و تركيب اعضاي شورا توسط هيأت ‌وزيران تهيه و به‌ تصويب مجلس شوراي ‌اسلامي مي ‌رسد.

ماده ۱۲۱

دولت موظف است به‌ منظور تقويت بنيه دفاعي كشور و ارتقاء توان بازدارندگي‌ نيروهاي مسلح و حفاظت از تماميت ارضي و امنيت كشور و آمادگي در برابر تهديدات و ‌حفاظت از منافع ملي، انقلاب اسلامي ايران و منابع حياتي كشور و هوشمندسازي‌ سيستمهاي دفاعي، اقدامهاي ذيل را در صورت تصويب فرماندهي كل نيروهاي مسلح به‌عمل آورد:
۱
تقويت مؤلفه‌ هاي بنيه دفاعي با تأكيد بر مدرن‌ سازي و هوشمندسازي ‌تجهيزات، ارتقاء منابع انساني و سيستمهاي فرماندهي (C4I).
۲
ارتقاء فناوريهاي نوين و هوشمند و سيستمهاي اطلاعاتي در به‌ كارگيري‌ سامانه ‌هاي دفاعي به ‌ويژه سامانه ‌هاي الكترونيكي، هوافضا، دريايي و پدافند هوايي.
۳
بهينه‌ سازي و بهبود ساختارهاي چابك و پاسخگو در دفاع ملي.
۴
ارتقاء حضور و سهم نيروهاي مردمي در استقرار امنيت و دفاع از كشور و ‌به‌ كارگيري متقابل و بهينه از امكانات و توان منابع انساني.
۵
نوسازي و بازسازي و بهبود صنايع دفاعي با نگرش به سامانه و فرآيندهاي‌ صنعتي نوين.
۶
ارتقاء ابتكار عمل و توان مقابله مؤثر در برابر تهديدها و حفاظت از منافع ملي،‌ منابع حياتي و انقلاب اسلامي ايران.
۷
ارتقاء و افزايش سطح دانش و مهارت نيروهاي مسلح، به صورت كمي و كيفي.
۸
ارتقاء سطح آموزش، تحقيقات، فناوري در بخش دفاع و گسترش همكاريها با ‌مراكز علمي دانشگاهي داخلي و خارجي.
۹
حضور و استقرار متناسب با تهديدها در حوزه‌ هاي آبي كشور (خليج فارس، ‌درياي عمان و درياي خزر).
۱۰
ارتقاء منزلت اجتماعي و معيشت كاركنان نيروهاي مسلح.
۱۱
رعايت اصول پدافند غيرعامل در طراحي و اجراي طرحهاي حساس و مهم و ‌يا در دست مطالعه و نيز تأسيسات زيربنائي و ساختمانهاي حساس و شريانهاي اصلي و‌ حياتي كشور و آموزش عمومي مردم توسط دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (160) اين ‌قانون، به منظور پيشگيري و كاهش مخاطرات ناشي از سوانح غيرطبيعي. آئين ‌نامه‌ هاي اجرائي اين ماده ظرف مدت دو ماه از تصويب اين قانون، توسط‌ سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور و وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و ستاد كل ‌نيروهاي مسلح تهيه و به ‌تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد و در صورت تأييد فرماندهي ‌كل نيروهاي مسلح به مرحله اجراء گذاشته خواهد شد.

ماده ۱۲۲

پس از موافقت فرماندهي كل نيروهاي مسلح، به وزارت كشور اجازه داده مي‌ شود ‌از طريق نيروي انتظامي نسبت به اعطاي مجوز فعاليت به متقاضيان تشكيل مؤسسات‌ غيردولتي خدمات حفاظتي و مراقبتي و واگذاري بخشي از خدمات انتظامي و حفاظتي به‌ مؤسسات مذكور با حفظ كنترل و نظارت دقيق بر اساس آئين‌ نامه اجرائي كه به پيشنهاد ‌وزارت كشور و تأييد فرماندهي كل نيروهاي مسلح به ‌تصويب شوراي امنيت كشور‌مي‌ رسد، اقدام نمايد.

ماده ۱۲۳

به منظور بهينه كردن استفاده از فناوريها در امور امنيتي و انتظامي، شوراي امنيت‌ كشور موظف است با همكاري دستگاههاي ذيربط نسبت به سياستگذاري و ‌استانداردسازي سامانه حفاظتي و امنيتي مورد نياز سازمانها، ادارات، نهادها و‌ وزارتخانه‌ ها، اقدام نمايد.

ماده ۱۲۴

به منظور ايجاد هماهنگي و تبادل اطلاعات بين دستگاههاي ذيربط:
الف
به منظور ساماندهي، انسجام و استفاده از ظرفيتهاي جامعه اطلاعاتي كشور،‌ وزارت اطلاعات مكلف است متناسب با وظايف و اختيارات مصرح در قانون تأسيس و ‌تمركز اطلاعات و سياستها و خط مشي‌ هاي فرماندهي كل قوا، طرح اصلاح ساختار جامع‌ اطلاعاتي را تدوين و ماحصل آن را جهت طي تشريفات قانوني به هيأت وزيران ارائه ‌نمايد.
ب
وزارت اطلاعات در كشف مفاسد كلان اقتصادي و سرقت ميراث فرهنگي در ‌مقام ضابط قوه قضائيه اقدامات لازم را به عمل آورد.

ماده ۱۲۵

نظر به اهميت جايگاه امنيت ملي در رشد و توسعه همه‌ جانبه كشور و به منظور ‌تدوين طرح جامع در اين خصوص با بهره‌ گيري كارآمد از مطالعات و تحقيقات مربوط به ‌آن، دولت موظف است با استفاده از ظرفيتهاي دستگاه مربوطه نسبت به تهيه طرح جامع ‌امنيت ملي با مسؤوليت وزارت اطلاعات و با همكاري وزارتخانه ‌هاي دفاع و پشتيباني ‌نيروهاي مسلح، كشور، امور خارجه، دادگستري و سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور ‌اقدام و نتيجه آن را جهت طي تشريفات قانوني به هيأت وزيران ارائه نمايد.

ماده ۱۲۶ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
به منظور به‌ كارگيري جوانان در سازندگي و فعاليتهاي اجتماعي، وزارت جهاد‌ كشاورزي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، شهرداريها، دهياريها، جمعيت‌ هلال احمر و ساير دستگاههاي ذيربط مجازند در اجراي طرحهاي تملك دارائي ‌هاي ‌سرمايه ‌اي و خدمات اجتماعي خود از ظرفيت جوانان كشور اعم از تشكلهاي غيردولتي‌ جوانان و نيروي مقاومت بسيج استفاده نمايند. آئين ‌نامه اجرائي اين بند به پيشنهاد ‌مشترك وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و سازمان مديريت و برنامه ‌ريزي كشور و ‌سازمان ملي جوانان به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

ماده ۱۲۷

وزارت امور خارجه مكلف است به منظور پيشبرد سياست خارجي كشور و در‌ چارچوب حفظ و توسعه منافع ملي اقدامهاي ذيل را به عمل آورد:
الف
توسعه و تقويت روشها و زمينه‌ هاي ارتباط و مراوده با ايرانيان مقيم خارج از ‌كشور به منظور حفظ هويت ملي و اسلامي و بهره ‌گيري از سرمايه‌ هاي مادي، معنوي و‌علمي آنان در چارچوب مصوبات شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور.
ب
تنظيم و اعطاي كمكهاي توسعه ‌اي رسمي به كشورهاي هدف به منظور ايجاد ‌بازار براي كالاهاي ايراني و صدور خدمات فني و مهندسي در چارچوب قوانين‌ بودجه‌ هاي سالانه.
ج
تسهيل و ارائه بهتر خدمات كنسولي با بهره ‌گيري از فناوري اطلاعات به منظور ‌افزايش رضايتمندي و تكريم ارباب رجوع.
د
هماهنگي بخشهاي بين‌ المللي كليه دستگاههاي اجرائي به منظور پيشبرد ‌اهداف سياست خارجي كشور در چارچوب آئين‌ نامه ‌اي كه به همين منظور به ‌تصويب‌ هيأت وزيران خواهد رسيد.

ماده ۱۲۸ (منسوخه ۱۹ˏ۰۶ˏ۱۳۹۹)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح مكلف است بر اساس نظر ستاد كل نيروهاي ‌مسلح نسبت به تهيه طرح جامع نحوه استقرار نيروهاي مسلح در سطح كشور متناسب با‌ اندازه و نوع تهديدات و شرايط زيست محيطي، به منظور رعايت پراكندگي در استقرار‌ تأسيسات حساس و حياتي و صنايع دفاعي و همچنين انتقال پادگانهاي مراكز نظامي و ‌كارخانجات بزرگ صنعتي دفاعي از شهرهاي بزرگ به ويژه تهران اقدام و به ‌تصويب‌ فرماندهي كل نيروهاي مسلح برساند. دولت مكلف است نسبت به تأمين و واگذاري تسهيلات اعتباري، بانكي، زمين، ‌تغيير كاربري و ايجاد حريم جهت تأسيسات مورد نياز اقدامات لازم را به عمل آورد. اعتبارات دريافتي از منابع بانكي از محل فروش اماكن منتقل شده بازپرداخت مي ‌شود.

ماده ۱۲۹

مواد (171)، (175) الي (181) و (183) الي (186) قانون برنامه سوم توسعه ‌اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و ‌اصلاحيه‌ هاي آن براي دوره برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري ‌اسلامي ايران (1388 - 1384) تنفيذ مي‌ گردد.
بخش پنجم - تأمین مطمئن امنیت ملی

فصل یازدهم - توسعه امور قضائی

ماده ۱۳۰

قوه قضائيه موظف است لوايح ذيل را تهيه و به تصويب مراجع ذي ‌صلاح برساند:
الف
لايحه «جرم ‌زدايي از قوانين كيفري» به منظور جلوگيري از آثار سوء ناشي از‌ جرم ‌انگاري در مورد تخلفات كم اهميت، كاهش هزينه‌ هاي نظام عدالت كيفري و‌ جلوگيري از گسترش بي‌ رويه قلمرو حقوق جزا و تضييع حقوق و آزاديهاي عمومي.
ب
لايحه «جايگزينهاي مجازات حبس» به منظور بهره‌ گيري از روشهاي نوين ‌اصلاح و تربيت مجرمان در جامعه و همچنين ايجاد تناسب بيشتر ميان جرم و مجازات و ‌شخصيت مجرم را تهيه و ارائه نمايد.
ج
لايحه «حمايت از حقوق شهود و متهمان».
د
لايحه «حمايت از بزه ديدگان اجتماعي».
ه
ه ـ - لايحه «حفظ و ارتقاء حقوق شهروندي و حمايت از حريم خصوصي افراد، در ‌راستاي اجراي اصل بيستم (20) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران».
و
لايحه «تعريف جرم سياسي و تفكيك آن از ساير جرائم».
ز
نسبت به موارد ذيل اقدام نمايد:
۱
استقرار نظام قضائي سريع، دقيق، بالسويه در دسترس، ارزان، قابل پيش ‌بيني ‌قانوني، منصفانه و قاطع.
۲
پايه ‌گذاري و تضمين بنيادهاي حقوق مالكيت خصوصي و معنوي، در قلمرو‌ قضائي.
۳
رفع هرگونه تبعيض، قومي و گروهي، در قلمرو حقوقي و قضائي.
۴
تمهيد ساز و كارهاي لازم براي پيشگيري از وقوع جرم، بر اساس اصل يكصد و ‌پنجاه و ششم (156) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران.
۵
طراحي و استقرار نظام جامع اطلاعات (M.I.S)، عمليات و مديريت قضائي ‌به ‌منظور سرعت بخشيدن به عمليات و مديريت كارآمد، اصلاح فرآيندها و بهبود روشهاي ‌انجام امور قضائي، تا پايان برنامه چهارم.
۶
فراهم نمودن زمينه تشكيل نهادهاي داوري غيردولتي.
۷
به منظور اجراي اصل سي و پنجم (35) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ‌و نيز به ‌منظور تأمين و حفظ حقوق عامه و گسترش خدمات حقوقي هر يك از اصحاب ‌دعوي حق انتخاب، معرفي و حضور وكيل، در تمامي مراحل دادرسي اعم از تحقيقات، ‌رسيدگي و اجراي احكام قضائي را به‌ استثناي مواردي كه موضوع جنبه محرمانه دارد و يا‌ حضور غيرمتهم به تشخيص قاضي موجب فساد مي ‌شود، دارند.

ماده ۱۳۱

به قوه قضائيه اجازه داده مي‌ شود:
الف
بر اساس آئين‌ نامه ‌اي كه توسط وزير دادگستري با همكاري دادستاني كل ‌كشور و سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران تهيه و به تأييد رئيس قوه ‌قضائيه مي ‌رسد، اسناد و اوراق پرونده‌ هاي قضائي كه نگهداري سوابق آنها ضروري‌ مي ‌باشد را با استفاده از فناوريهاي اطلاعاتي روز، به اسناد الكترونيكي تبديل و سپس ‌نسبت به امحاي آنها اقدام نمايد مشروط بر آن كه حداقل سي سال از مدت بايگاني قطعي آنها گذشته باشد. اطلاعات و اسناد تبديلي در كليه مراجع قضائي و اداري سنديت ‌داشته و قابل استناد خواهد بود. اصل پرونده ‌هاي مهم و ملي كه جنبه سنديت تاريخي دارد، توسط سازمان اسناد و ‌كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران حفظ و نگهداري خواهد شد.
ب
به سازمان ثبت اسناد و املاك كشور اجازه داده مي ‌شود اقدامات و ارائه ‌خدمات را در قسمتهاي مختلف به صورت رايانه ‌اي انجام دهد. اصل كتابت در تنظيم‌ اظهارنامه، صورتمجلس تحديد حدود و دفتر املاك و اسناد رسمي بايد رعايت گردد.

ماده ۱۳۲

سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مكلف است به منظور بهبود ‌وضعيت زندانها و ايجاد بازپروري مناسب و اصلاح و تربيت زندانيان با هدف بازگشت ‌آنان به زندگي سالم اجتماعي و كاهش بازگشت مجدد به جرم توسط زندانيان آزاد شده‌ نسبت به انجام موارد ذيل اقدام نمايد:
الف
بهينه‌ سازي فضاهاي فيزيكي با اولويت توسعه كانونهاي اصلاح و تربيت.
ب
حمايت از خانواده زندانيان و معدومين از طريق سازمانها و نهادهاي خيريه ‌مردمي و غيردولتي و انجمنهاي حمايت از زندانيان.
ج
ارائه پيشنهادهاي مقتضي به قوه قضائيه براي تهيه لايحه ساز و كارهاي لازم‌ جهت حذف سابقه كيفري زندانيان اصلاح شده.

ماده ۱۳۳ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
به منظور صدور سند مالكيت املاك واقع در بافت مسكوني روستاها، وزارت ‌راه و شهرسازي (بنياد مسكن انقلاب اسلامي) موظف است به نمايندگي از طرف ‌روستائيان طي مدت برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري ‌اسلامي ايران براي كليه روستاهاي داراي شوراي اسلامي و مراكز دهستانها نقشه تفكيكي ‌وضع موجود روستا را تهيه و به اداره ثبت اسناد و املاك ارسال نمايد. نقشه‌ هاي تفكيكي‌ تهيه شده نياز به تأييد ساير مراجع دولتي ندارد و ادارات ثبت اسناد و املاك بر اساس آن به‌ شرح زير اقدام مي ‌نمايند:
۳
مشمولين اين قانون از پرداخت كليه هزينه‌ هاي ثبتي معاف مي ‌باشند. نقل و ‌انتقالات بعد از صدور سند مالكيت شامل معافيت نخواهد بود.
۵
خانواده‌ هاي تحت پوشش كميته امداد امام خميني (ره) و سازمان بهزيستي از ‌پرداخت هزينه عوارض و ماليات و هرگونه هزينه ديگر معاف مي ‌باشند.

۱ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
در صورتي كه محدودة مورد عمل قبلاً تحديد حدود شده باشد. پس از كنترل‌ نقشه و تطبيق آن با محل با توجه به مدارك متصرفين صورتجلسه تفكيكي حاوي حدود ‌قطعات و مشخصات متصرفين توسط نماينده و نقشه ‌بردار ثبت تنظيم و به امضاء نماينده‌ بنياد مسكن و شوراي اسلامي روستا مي ‌رسد تا بر اساس آن به نام متصرفيني كه داراي‌ مدارك دال بر مالكيت مي‌ باشند سند مالكيت صادر و تسليم گردد.

۲ (منسوخه ۱۰ˏ۱۱ˏ۱۴۰۰)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
در صورتي كه متصرف نتواند مدارك دال بر مالكيت ارائه نمايد، يا در مالكيت و ‌تصرف اشخاص اختلاف باشد. همچنين در صورتي كه محدوده مورد عمل تحديد حدود‌ نشده باشد يا عرصه آن از املاك متعلق به دولت، سازمانها و مؤسسات و نهادهاي عمومي ‌يا اوقاف باشد، موضوع در هيأتي مركب از رئيس اداره ثبت اسناد و املاك شهرستان و ‌رئيس بنياد مسكن انقلاب اسلامي و يكي از قضات دادگستري به انتخاب رئيس قوه‌ قضائيه مطرح و رأي مقتضي صادر مي ‌گردد. هيأت مي‌ تواند براي رسيدگي به موضوع از خبرگان ثبتي استفاده و يا با استفاده از ‌تحقيقات و شهادت شهود رأي خود را صادر نمايد. رأي صادره توسط ثبت محل به طرفين ‌ابلاغ مي ‌شود، در صورت عدم اعتراض ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ رأي، ادارات ثبت ‌اسناد و املاك و بنياد مسكن انقلاب اسلامي حسب مورد مكلف به اجراي آن مي‌ باشند. در صورت وصول اعتراض، معترض به دادگاه هدايت مي ‌شود. رسيدگي به اين اعتراضات ‌در دادگاه خارج از نوبت خواهد بود.

۴ (اصلاحی ۳۱ˏ۰۳ˏ۱۳۹۰)

اصلاحی / الحاقی
نحوه تشكيل جلسات و اختيارات هيأتها و نحوه انتخاب كارشناسان و خبرگان ‌ثبتي و چگونگي تهيه نقشه تفكيكي و ميزان مبالغ دريافتي و هزينه نمودن آنها مطابق ‌آئين ‌نامه ‌اي خواهد بود كه توسط سازمان ثبت اسناد و املاك كشور و وزارت راه و ‌شهرسازي (بنياد مسكن انقلاب اسلامي) حداكثر ظرف دو ماه تهيه و به تصويب هيأت‌ وزيران مي ‌رسد.
بخش پنجم - تأمین مطمئن امنیت ملیفصل یازدهم - توسعه امور قضائی

ماده ۱۳۴

ماده (189) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري ‌اسلامي ايران مصوب 17 /1 /1379 و اصلاحيه ‌هاي آن براي دوره برنامه چهارم (1388 - 1384) تنفيذ مي ‌گردد.

بخش ششم - نوسازی دولت و ارتقاء اثربخشی حاکمیت

بخش ششم - نوسازی دولت و ارتقاء اثربخشی حاکمیت

فصل دوازدهم - نوسازی دولت و ارتقاء اثربخشی حاکمیت

ماده ۱۳۵

نقش و وظايف دولت در حوزه‌ هاي «امور حاكميتي»، «امور تصديهاي اجتماعي، ‌فرهنگي و خدماتي»، «امور زيربنائي» و «امور تصديهاي اقتصادي» تعريف و به شرح ذيل‌ تنظيم گردد:

الف (منسوخه ۰۵ˏ۰۸ˏ۱۳۹۹)

منسوخه / موقوف‌الاجرا
امور حاكميتي: امور حاكميتي دولت كه تحقق آن موجب اقتدار حاكميت كشور است و منافع آن ‌بدون محدوديت شامل همه اقشار جامعه مي‌ گردد عبارتند از:

هر مادهٔ این قانون نشانیِ مستقلِ خودش را دارد — از مادهٔ نخست ببینید (۳۷۰ ماده)

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.

این اسناد به آن ارجاع داده‌اند

هر چه این فهرست بلندتر، سند در نظامِ حقوقی مرجع‌تر است.

و ۴۶۴ سندِ دیگر که اینجا نیامده‌اند.