سند تحول دولت مردمي

توزيع نامتوازن سفر در مقصد هاي گردشگري

راهبرد 1: ساماندهي مقصد ها و مسيرهاي جديد گردشگري اهم اقدامات: 1. برنامه ريزي براي ايجاد تقويم ملي تعطيلات با ساماندهي تعطيلات كشور از طريق پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. ساماندهي و حرفه اي سازي گردشگري رويداد، با برگزاري رويدادهاي ملي، منطقه اي و جهاني در قالب حمايت از شكل گيري شركت هاي حرفه اي در تراز استاندارد هاي بين المللي (بلندمدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 3. توسعه و ترويج گردشگري ديني و تعريف مسيرهاي جديد اين حوزه (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 4. طراحي و توسعه مسيرهاي جديد گردشگري بر اساس انواع گردشگري تخصصي نظير گردشگري علمي -آموزشي و بازديد مناطق و دستاوردهاي ويژه صنعتي و فناورانه كشور (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 5. ارائه مشوق ها و حمايت هاي ويژه از ايجاد تأسيسات گردشگري و اعطاي تسهيلات سفر به گردشگران براي مسافرت به مناطق كمترشناخته شده (بلندمدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي).

توزيع نامتوازن و نامتناسب زيرساخت ها و خدمات گردشگري

راهبرد 1: تسهيل ورود سرمايه گذاري حقيقي و حقوقي براي توسعه زيرساخت هاي گردشگري خانواده محور اهم اقدامات: 1. صدور مجوز تأسيس نهادهاي توسعه گر تخصصي در بخش گردشگري به منظور كاهش ريسك و تسهيل فرايند سرمايه گذاري توسط بخش خصوصي (كوتاه مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي) 2. تسهيل صدور و تمديد مجوزهاي گردشگري با حذف مقررات زائد و ايجاد سامانه عمومي و برخط، به منظور يكپارچه سازي مجوزها، اعلام شفاف و زمان دار ضوابط، مشخصات اشخاص منتفع و صدور مجوزها بر اساس اعتبارسنجي اقتصادي و اجتماعي متقاضيان از طريق تقاطع گيري سامانه هاي اطلاعاتي كشور (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، دستگاه هاي اجرايي مرتبط). 3. توسعه و فعال سازي ظرفيت جزاير و سواحل در قالب الگو هاي جذاب سرمايه گذاري و بهره برداري بلندمدت (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت راه و شهرسازي). 4. ساماندهي و حمايت از توسعه سرمايه گذاري بخش خصوصي در مناطق كمتر برخوردار و مناطق نمونه گردشگري، به منظور آماده سازي فرصت هاي سرمايه گذاري، با تسهيل فرايند اخذ مجوز هاي قانوني و تدوين طرح هاي سرمايه گذاري (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت). 5. رفع موانع سرمايه گذاري بخش غيردولتي در موضوع اختصاص اراضي و…

سهم پايين كشور از گردشگران بين المللي و ناترازي مالي گردشگري ورودي و خروجي

تصويرسازي نامناسب از ايران در فضاي بين المللي

راهبرد 1: آگاهي بخشي نسبت به جاذبه هاي گردشگري و ترويج فرهنگ مهمان نوازي ايرانيان اهم اقدامات: 1. توسعه همكاري هاي رسانه اي بين المللي و توليد و انتشار محتواهاي رسانه اي در شبكه هاي اجتماعي براي معرفي جاذبه هاي گردشگري و فرهنگ مهمان نوازي ايرانيان (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه). 2. برگزاري سفرهاي ايرانگردي براي گروه هاي مرجع خارجي نظير خبرنگاران، ورزشكاران و هنرمندان با اولويت بازديد مناطق و دستاوردهاي ويژه صنعتي و فناورانه جمهوري اسلامي ايران، از طريق بخش خصوصي (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت امور خارجه، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 3. تعريف مأموريت هاي تخصصي براي سفارتخانه هاي جمهوري اسلامي ايران و نمايندگي هاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي براي تصويرسازي مناسب از ظرفيت هاي گردشگري ايران در كشور هاي محل مأموريت (كوتاه مدت – وزارت امور خارجه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي).

غفلت از گردشگري هاي تخصصي و هزينه كرد پايين گردشگران ورودي

راهبرد 1: جذب هدفمند و توسعه بازارهاي خاص گردشگري اهم اقدامات: 1. الگوسازي و ايجاد بسترهاي گردشگري خانواده محور ويژه گردشگران بين المللي با تعريف استانداردهاي لازم و ترويج ويژند (برند) گردشگري ايران اسلامي به عنوان مقصد اصلي سفرهاي خانوادگي (بلندمدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت راه و شهرسازي). 2. توسعه بسترهاي گردشگري در مناطق آزاد تجاري صنعتي و تعيين كاركردهاي گردشگري براي مناطق آزاد داراي ظرفيت، به عنوان مناطق آزاد تجاري - گردشگري (ميان مدت -وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 3. حمايت از مراكز تشخيصي در حوزه گردشگري سلامت اعم از تندرستي و پزشكي با مشاركت بخش خصوصي در كشورهاي هدف و ساماندهي فعالان اين حوزه (ميان مدت –وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، جمعيت هلال احمر، وزارت امور خارجه، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 4. توسعه مجتمع هاي رفاهي و گردشگري در مبادي ورودي و خروجي و مسيرهاي گردشگري گردشگران بين المللي (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت صنعت، معدن و تجارت).

ضعف زيرساخت هاي تبادل مالي و رزرو اقامت و حمل و نقل

راهبرد 1: هموارسازي زمينه هاي لازم براي انتقال ارز اهم اقدامات: 1. ايجاد سامانه هاي ذخيره اقامتگاه ها و حمل و نقل در ايران با قابليت پرداخت به ارزهاي خارجي[پاورقي 109] با حمايت از بخش غيردولتي (كوتاه مدت – بانك مركزي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت صنعت، معدن، تجارت).

۱۰۹]) ر ك: مبحث «ارز و تجارت خارجي» در سند تحول.

نبود نگاه تمدني در حوزه گردشگري

ناديده گرفتن ظرفيت گردشگري كشور در ارتباطات ميان فرهنگي

راهبرد 1: توسعه گردشگري با كشورهاي اسلامي اهم اقدامات: 1. لغو رواديد به صورت خانوادگي و گروهي براي كشورهاي همسو، با اولويت كشورهاي اسلامي و شركاي راهبردي، و تسهيل شرايط براي اقامت بلندمدت و ورود آسان با وسايل حمل ونقل شخصي از كشورهاي همسايه (كوتاه مدت – وزارت امور خارجه، وزارت كشور). 2. تقويت آيين هاي مشترك اسلامي و ايراني نظير اربعين حسيني و نوروز، با استفاده از ظرفيت ميراث ملموس و ناملموس فرهنگي - تاريخي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 3. برگزاري رويدادهاي بين المللي با كشورهاي همسو و حوزه تمدني، با محوريت بزرگداشت مشاهير و شخصيت هاي برجسته ملي و فراملي (بلندمدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 4. برگزاري سفرهاي علمي و دوره هاي آموزشي كوتاه مدت براي مخاطبان هدف در كشورهاي همسو (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت امور خارجه). 5. فعال سازي ظرفيت حضور دانشجويان خارجي در طول دوره تحصيل در دانشگاه هاي ايران در معرفي و تصويرسازي مناسب ظرفيت هاي كشور در ابعاد مختلف گردشگري و فرهنگي (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت فرهنگ…

ضعف در نظام حكمراني آموزش و پرورش

بخشي نگري در امر آموزش و پرورش

راهبرد 1: ارتقاي آموزش و پرورش به مثابه امر ملي با حضور همه بازيگران و اركان اهم اقدامات: 1. سازماندهي و ارائه خدمات وزارتخانه ها و سازمان هاي دولتي و عمومي كشور به مدارس، با هماهنگي تسهيل گرانه وزارت آموزش و پرورش، به منظور تبديل مدرسه به دريچه خدمات اجتماعي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، سازمان برنامه و بودجه).

تمركزگرايي شديد وزارت آموزش و پرورش

راهبرد 1: مردمي سازي نظام حكمراني آموزش و پرورش اهم اقدامات: 1. فعال سازي ظرفيت هاي مردمي با راهبري و نظارت دولت، به منظور دسترسي افراد جامعه به خدمات آموزش و پرورش رايگان و باكيفيت و پياده سازي الگوهاي متنوع و بهينه مديريتي، آموزشي و تربيتي از طريق نقش آفريني معلمان، نمايندگان اوليا، نمايندگان مديريت محلي و نمايندگان نهادهاي فعال مذهبي و انقلابي به عنوان هيئت امناي مدارس به صورت غيرانتفاعي و بدون سودبري شخصي ذي ربطان با تمهيد ملزومات لازم از جمله فراهم كردن شرايط نمانام سازي مدارس به صورت مجتمعي يا شعبه اي، بهره گيري از ظرفيت وقف، هبه ، كمك هاي داوطلبانه و اعطاي يارانه آموزشي به خانواده ها و متناسب سازي تدريجي ساختار مدارس دولتي و غيردولتي با اين الگو، با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد اصلاح قانون تأسيس و اداره مدارس و مراكز آموزشي و پرورشي غيردولتي (بلندمدت – وزارت آموزش و پرورش، دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. بازطراحي ساختار وزارت آموزش و پرورش متناسب با زيرنظام هاي شش گانه سند تحول بنيادين آموزش و پرورش و تقويت زيرساخت هاي تنظيم گري و نظارت و كوچك و چابك نمودن وزارتخانه و دستگاه هاي تابعه با هوشمندسازي خدمات و فرايندها و حذف واحدهاي زائد واسط ميان ستاد وزارتخانه و مدرسه و كاهش نيروهاي ستادي غيرضرور (ميان مدت – س…

تداخل ساختاري و مأموريتي در سياست گذاري و نظارت فرا وزارتخانه اي

راهبرد 1: يكپارچه سازي و هماهنگي سياست گذاري و برنامه ريزي نظام آموزش و پرورش اهم اقدامات: 1. اجراي سند تحول بنيادين آموزش و پرورش با همكاري همه دستگاه ها و نهادهاي ذي ربط براي تكميل و ترميم اين سند در چارچوب ماده واحده مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي، تدوين لوايح قانوني موردنياز به عنوان پشتوانه حقوقي و تأمين الزامات زيرساختي، ساختاري، فرايندي، انساني، محتوايي و مالي و فرهنگ سازي اقناعي آن در ميان ذي ربطان(بلندمدت – دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش، وزارت آموزش و پرورش، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. ارتقاي اثربخشي شوراي عالي آموزش و پرورش با اجراي كامل قانون تشكيل شوراي عالي آموزش و پرورش و آيين نامه اجرايي آن و طراحي نظام ارتباطي شورا با ساير نهادهاي تصميم گير ذي ربط و تأكيد بر رصد و پايش شاخص هاي پيشرفت تعليم و تربيت كشور توسط دبيرخانه شورا براي كمك به راهبري و تصميم سازي آموزشي و پرورشي در چارچوب سند تحول بنيادين آموزش و پرورش (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش). 3. ايجاد و يكپارچه سازي سامانه هاي اداري، مالي، اطلاعاتي، خدماتي و آموزشي و پرورشي وزارت آموزش و پرورش در سطح ستادي و صف، در راستاي تحقق دولت هوشمند (كوتاه مدت – وزارت آموزش و پرورش). 4. اتخاذ تدابير لازم براي مديريت تعارض منافع سرمايه انساني وزارت آموزش و پرورش در تمامي موارد، از جمله اتحاد ناظر و منظور، اش…

برخي جهت گيري هاي عدالت ستيز در آموزش و پرورش

توزيع نامتوازن و غيرهدفمند يارانه هاي آموزشي

راهبرد 1: حاكم كردن رويكرد عدالت آموزشي - تربيتي در عين حفظ كرامت مردم اهم اقدامات: 1. طراحي ساز و كارهاي لازم به منظور تحقق عدالت آموزشي و دسترسي افراد جامعه به خدمات آموزش و پرورش رايگان و باكيفيت از طريق تخصيص هدفمند تدريجي بخشي از يارانه آموزشي در قالب اعتبار به خانواده ها بر اساس شماره ملي دانش آموز و متناسب با شاخص هايي نظير استعداد و نياز دانش آموز، بُعد خانوار، مقطع تحصيلي، ميزان توسعه يافتگي منطقه محل زندگي و امكان هزينه اعتبار آن صرفاً در قالب احراز هويت الكترونيكي دانش آموز، با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت آموزش و پرورش، دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. طراحي و اجراي بسته هاي عدالت آموزشي - تربيتي براي جامعه هدف مناطق روستايي، محروم و مرزي و حاشيه شهرها، با بهره گيري از ظرفيت نهادهاي ذي ربط حاكميتي و خدمات داوطلبانه مردمي، وقف و هبه براي ايجاد فرصت دسترسي برابر به خدمات باكيفيت آموزشي و پرورشي دانش آموزان مشمول در عين حفظ كرامت و اقتضائات بومي و تربيتي و فراهم سازي زمينه شناسايي و هدايت استعدادها با تأكيد بر توانمندسازي و ارتقاي انگيزشي نيروهاي بومي(ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش). 3. تدوين و اِعمال ملاحظات تضمين كننده دسترسي برابر همه به فرصت ها و توجه …

افت كيفي خدمات آموزشي و پرورشي

نارسايي زيرساخت ها و برنامه هاي كيفيت بخشي آموزش و پرورش

راهبرد 1: ايجاد زيرساخت هاي ارتقا و تضمين كيفيت خدمات آموزشي و پرورشي اهم اقدامات: 1. بازطراحي برنامه درسي ملي بر اساس اسناد تحولي آموزش و پرورش و بازتوليد برنامه هاي درسي و اهداف دوره هاي تحصيلي كنوني و اجراي آن، به منظور تحقق تربيت همه ساحتي، با تأكيد بر متناسب سازي حجم و محتواي كتب درسي و ساعات و روزهاي آموزشي با توانمندي ها و ويژگي هاي دانش آموزان، بهره گيري از روش هاي روزآمد و فعال و خلاق و بهره گيري از تجهيزات و فناوري هاي نوين آموزشي و تربيتي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش). 2. اولويت بخشي به آموزش دوره هاي پيش از دبستان و ابتدايي به عنوان دوره هاي پايه در عملياتي كردن برنامه هاي تحولي وزارت آموزش و پرورش و جهت دهي مضاعف منابع مالي و نيروي انساني توانمند (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، دبيرخانه شوراي عالي آموزش و پرورش، سازمان برنامه و بودجه). 3. طراحي و پياده سازي نظام جامع مشاوره و شناسايي و هدايت استعدادهاي تحصيلي و شغلي و بازطراحي شاخه ها و رشته هاي تحصيلي و اصلاح برنامه درسي ملي بر اساس آن و آمايش سرزميني (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش). 4. پياده سازي نظام ملي سنجش و ارزشيابي و پايش همه جانبه خدمات تربيتي و آموزشي دانش آموزان، معلمان، دانشجومعلمان و نهادهاي آموزشي و پرورشي بر اساس استانداردها و شاخص هاي بومي از طريق ايجاد سازمان ملي…

راهبرد 2: ارتقاي توانمندي و انگيزه سرمايه انساني وزارت آموزش و پرورش بويژه معلمان اهم اقدامات: 1. تعيين رتبه معلمان با طراحي ساز و كارهاي لازم، به منظور ارتقاي عملكرد معلمان مبتني بر شاخص هاي علمي، حرفه اي و تربيتي از طريق ايجاد سامانه جامع مديريت عملكرد معلمان با دسترسي سلسله مراتبي سازماني، قابليت مشاهده برخط نتايج ارزيابي براي معلمان و محوريت نتايج ارزيابي اين سامانه در تعيين وضعيت معلمان در زيرنظام هاي سرمايه انساني، از جمله جبران خدمات، ارتقاي شغلي، نقل وانتقال و تعيين معلمان نمونه (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش). 2. تقويت كمي و كيفي دانشگاه فرهنگيان براي مديريت واحد تربيت معلم با تمركز بر دوره هاي تربيت مربيان و معلمان چندساحتي دوره پيش از دبستان و ابتدايي، از طريق تسهيل جذب اعضاي هيئت علمي باصلاحيت و تأمين فضاي فيزيكي و منابع موردنياز (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش). 3. اصلاح رابطه مالي دولت با صندوق ذخيره فرهنگيان، ارتقاي شفافيت، رفع تعارض منافع و تعيين وضعيت حقوقي آن، به منظور تقويت بنيه مالي فرهنگيان شاغل و بازنشسته و رفع مشكلات معيشتي آن ها، با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و پيشنهاد اصلاح اساسنامه صندوق (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت آموزش و پرورش، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. تسهيل راه اندازي و فع…

۱۱۰]) مقصود از دانشگاه در اين سند دانشگاه ها، مؤسسات آموزش عالي و مراكز پژوهشي و فناوري مي باشد كه به اختصار دانشگاه گفته شده است.

۱۱۱]) برج عاج دانشگاهي.

ناكارآمدي در نظام حكمراني و اداره دانشگاه

ناكارآمدي الگوي تقسيم وظايف نظام حكمراني آموزش عالي

راهبرد 1: ايجاد شفافيت نهادي و تقويت انسجام بين بخشي در نظام حكمراني آموزش عالي اهم اقدامات: 1. تفكيك شفاف و هماهنگ وظايف وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از شوراي عالي انقلاب فرهنگي و دانشگاه ها با رويكرد تمركز يافتن اين وزارت خانه ها بر نقش تنظيم گري و تسهيل گري توسعه نظام علم و آموزش عالي كشور و سپردن نقش هاي سياست گذاري به شوراي عالي انقلاب فرهنگي و تصدي گري به دانشگاه ها با پيشنهاد اصلاح قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. يكپارچه سازي نظام آموزش عالي بويژه در بخش هاي حوزوي، پزشكي، دفاعي، قضائي و تربيت معلم در سطوح سياست گذاري، اعطاي مجوز و نظارت راهبردي (ميان مدت - دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، سازمان اداري و استخدامي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 3. استقرار نظام جامع حكمراني داده و اطلاعات علم و فناوري در حوزه هاي آموزشي، پژوهشي و فناوري با تكميل شاخص هاي بومي علم، فناوري و نوآوري مبتني بر اسناد بالادستي مرتبط (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت …

دولت سالاري و يكسان انگاري دانشگاه ها

راهبرد 1: تقويت هويت نهادي، خوداتكايي و تنوع هدفمند دانشگاه ها اهم اقدامات: 1. بازتعريف قلمروهاي مأموريتي و ساماندهي زيرنظام هاي آموزش عالي و تدوين و پيشنهاد طرح مأموريت گرايي دانشگاه ها در چارچوب كاركرد زيرنظام هاي مرتبط و آمايش آموزش عالي و حمايت از برنامه هاي راهبردي مصوب هيئت هاي امنا براي مأموريت گرايي دانشگاه ها (كوتاه مدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 2. ارتقاي جايگاه هيئت هاي امناي دانشگاه ها با افزايش متوازن اختيارات و مسؤوليت ها در تأمين منابع مالي غيردولتي و تعيين استراتژي هاي توسعه دانشگاهي (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 3. متنوع سازي منابع مالي دانشگاه ها با توسعه صندوق هاي تأمين مالي تحقيق و توسعه دانشگاهي و توسعه منابع خير و وقف، از طريق زمينه سازي مشاركت خيرين و واقفين در حكمراني نظام آموزش عالي و تسهيل سرمايه گذاري ضابطه مند و شفاف دانشگاه ها و تغيير نظام بودجه ريزي متناسب با عملكرد دانشگاه ها در متنوع سازي منابع مالي مذكور (بلندمدت - سازمان برنامه و بودجه، دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي).

عدم ارتباط هم افزا و همگراي فرايندهاي اصلي نظام آموزش عالي

راهبرد 1: ارتقاي هوشمندي و هم پيوندي بين فرايندهاي اصلي توسعه آموزش عالي اهم اقدامات: 1. ساماندهي و هدفمندسازي گسترش و تنظيم ظرفيت دانشگاه هاي كشور، بويژه در بخش هاي حوزوي، پزشكي، دفاعي، قضائي و تربيت معلم، در چارچوب سند آمايش آموزش عالي بر مبناي نيازها، مزيت ها و اولويت هاي كشور در سطوح منطقه اي، ملي و بين المللي (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي). 2. استقرار نظام اعتبارسنجي و رتبه بندي دانشگاه هاي دولتي و غيردولتي، با تأكيد بر جنبه هاي متنوع آموزشي، تربيتي، پژوهشي، فناوري و اجتماعي عملكرد و بهره وري، به منظور افزايش كيفيت و مقابله با كمي گرايي صرف در توسعه آموزش عالي و همچنين ايجاد هم پيوندي تدريجي اين نظام با نظام بودجه ريزي دانشگاه ها (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان برنامه و بودجه). 3. بازنگري و تنوع بخشي به آيين نامه ارتقاي رتبه اعضاي هيئت علمي دانشگاه ها متناسب با مأموريت هاي زيرنظام ها و دانشگاه ها و ايجاد هم پيوندي آيين نامه ارتقا با دو نظام اعتبارسنجي و رتبه بندي و نظام تأمين مالي دانشگاه ها، با توجه به تنوع دانشگاه ها (بلندمدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 4. ساماندهي عرضه آموزش دانشگاهي، به منظور پاسخ …

پاسخ گويي ناكافي دانشگاه به نيازها و مسائل جامعه

نظام آموزشي عرضه محور و كم توجه به بخش تقاضا

راهبرد 1: افزايش آگاهي عموم به خصوص داوطلبان و دانشجويان از وضعيت شغلي رشته ها اهم اقدامات: 1. استقرار نظام گردآوري و پايش آمار و اطلاعات وضعيت اشتغال دانش آموختگان در رشته هاي مختلف و انتشار منظم و عمومي آن، به منظور فرهنگ سازي در ميان دانشجويان براي تحصيل در رشته ها و مقاطع مورد نياز كشور و ايجاد نظام تخصصي رتبه بندي دانشگاه ها برمبناي شاخص اشتغال پذيري دانش آموختگان و تخصيص مشوق هاي مربوطه بويژه جوايز ملي اشتغال پذيري و كمك هاي مالي عملكردمحور (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، سازمان برنامه و بودجه). 2. به كارگيري رويكردهاي نوين فناورانه و بهره گيري از تجربيات به دست آمده در دوره كرونا و پساكرونا، به منظور تحقق آموزش پژوهش محور و پژوهش آموزش محور (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 3. بازنگري در برنامه هاي آموزشي و ساز و كارهاي تدوين، تأييد و به روزرساني آن با ديدگاه عدالت آموزشي، كارآفريني و پاسخ گويي اجتماعي (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي).

ضعف در مأموريت گرايي و مسئله محوري نظام پژوهش و فناوري

راهبرد 1: استقرار نظام كارآمد شناسايي مسائل و تعريف و تأمين مالي پژوهش هاي دانشگاهي بر اساس نيازها، مزيت ها و اولويت هاي كشور اهم اقدامات: 1. بازتعريف سياست هاي توسعه علمي و نظام اولويت هاي پژوهشي كشور بر اساس اولويت هاي توسعه صنعتي، اجتماعي و فرهنگي كشور در چارچوب اسناد بالادستي با رويكرد عدالت محوري و آمايش آموزش عالي (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. ساماندهي صندوق ها و ساختارهاي مالي حوزه علم و آموزش عالي به منظور تخصيص متمركز، رقابتي و شفاف منابع مالي تحقيقات دانشگاهي در چارچوب سياست هاي توسعه علمي و نظام اولويت هاي پژوهشي مصوب و ضوابط اقتصادي حاكم بر اداره اين صندوق ها (كوتاه مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان برنامه و بودجه). 3. اصلاح نظام پذيرش دانشجويان تحصيلات تكميلي بويژه مقطع دكتري، با رويكرد استادمحور و بر اساس نظام اعطاي گرنت در چارچوب برنامه هاي ملي از طريق افزايش سهم تأمين مالي پايان نامه ها و رساله هاي دانشگاهي از صندوق هاي حوزه علم و آموزش عالي، كارفرمايان خارج از دانشگاه و درآمدهاي اختصاصي دانشگاه ها (كوتاه مدت – وزارت علوم، تحقيقات و ف…

تعاملات محدود دولت و بخش خصوصي با دانشگاه ها در حل مسائل كشور

راهبرد 1: توسعه نظام مند تعاملات بخش دانشگاهي و دولت براي حل مسائل جامعه[پاورقي112] اهم اقدامات: 1. نقش سپاري نظام مند به دانشگاه ها در مطالعه و سياست پژوهي مسائل و چالش هاي پيشِ روي دولت و بخش خصوصي با توجه به مأموريت هاي هر يك از دانشگاه ها (ميان مدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 2. توسعه الگوهاي مشاركت عمومي - خصوصي در طرح هاي كلان توسعه پژوهش فناورانه مشترك بين بخش خصوصي و دانشگاه ها، با بهره گيري از تجارب آموزنده كشور (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري).

۱۱۲]) ر ك: مبحث «مشاركت اجتماعي» در سند تحول.

توسعه نيافتگي نظام فرهنگي و اجتماعي دانشگاه ها

غلبه رويكرد دانشگاه محور در توسعه كاركردهاي اجتماعي، سياسي و فرهنگي دانشگاه

راهبرد 1: توسعه رويكرد خانواده گرايي و تقويت حمايت هاي هدفمند خانواده گرا در نظام دانشگاهي اهم اقدامات: 1. توسعه رشته هاي تخصصي، نظير حقوق خانواده و اقتصاد خانواده، افزايش سهم مفاد آموزشي مرتبط با خانواده در آموزش هاي عمومي مقطع كارشناسي و توسعه قلمرو مشورتي مراكز مشاوره دانشگاه ها در عرصه هاي مختلف، از جمله ازدواج، خانواده و اشتغال (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت امور زنان و خانواده رياست جمهوري). 2. متناسب سازي سياست هاي آموزشي، پژوهشي، تسهيلاتي، اداري و استخدامي دانشگاه با نيازها و ظرفيت هاي خانواده، به منظور توسعه دانشگاه دوست دار خانواده (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، معاونت امور زنان و خانواده رياست جمهوري). 3. حمايت از ايجاد و توسعه خوابگاه هاي متأهلي با استفاده از منابع صندوق رفاه دانشجويان، تسهيلات ساخت مسكن، واگذاري اراضي دولتي، ظرفيت اراضي وقفي و اراضي دستگاه هاي عمومي غيردولتي[پاورقي 113] (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت راه و شهرسازي، بانك مركزي). 4. اولويت دهي در پرداخت كمك هزينه هاي تأمين مسكن و وام دانشجويي براي دانشجويان متأهل داراي دو فرزند به بالا و افزايش آن به ازاي داشتن هر فرزند (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فن…

۱۱۳]) ر ك: مبحث «مسكن و شهرسازي» در سند تحول.

راهبرد 2: توسعه سامانه هاي اطلاعاتي پايش وضعيت فرهنگي و حمايت هاي هدفمند فرهنگي اهم اقدامات: 1. تمهيد نظام گردآوري و پايش آمار و اطلاعات وضعيت فرهنگي دانشگاه ها و سلامت اجتماعي و رفتاري دانشجويان با بهره گيري از داده هاي متنوع، از جمله داده هاي ثبتي و پيمايشي مرتبط با سنجش نگرش و سبك زندگي دانشجويان در بدو ورود و هنگام خروج از دانشگاه و انتشار منظم و عمومي آن در چارچوب رتبه بندي فرهنگي دانشگاه ها (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي).

راهبرد 3: نهادينه سازي مسؤوليت پذيري اجتماعي و فرهنگ خدمات داوطلبانه در نظام دانشگاهي اهم اقدامات: 1. برجسته سازي فعاليت هاي خلاقانه دانشگاه ها در انجام مسؤوليت هاي اجتماعي در تعامل با دستگاه هاي مختلف در قالب اصلاح نظام هاي رتبه بندي و تشويقي، بويژه جايزه مسؤوليت پذيري اجتماعي دانشگاه ها (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 2. تسهيل ، تشويق و ترويج الگوهاي خدمت داوطلبانه دانشجويان، دانش آموختگان، اعضاي هيئت علمي، تشكل ها و گروه هاي سازندگي دانشگاه ها در حوزه هاي آموزشي، پژوهشي، فرهنگي، فناوري و كارآفريني، با رويكرد مبارزه با بي عدالتي ها و محروميت ها و افزايش دسترسي محرومان به فرصت ها و امكانات رشد و شكوفايي، با همكاري سازمان بسيج سازندگي، كميته امداد امام خميني(ره) و ساير نهادهاي حمايتي (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي).

ضعف همكاري هاي علمي و فناوري بين المللي

عدم تناسب برنامه ها و زيرساخت هاي ديپلماسي علمي و فناوري با الزامات توسعه همكاري هاي بين المللي

راهبرد 1: تسهيل و توسعه هدفمند و برنامه محور همكاري هاي علمي و فناوري بين المللي[پاورقي114] اهم اقدامات: 1. توسعه همكاري هاي علمي بين المللي، از قبيل دوره هاي آموزشي، پروژه ها، مراكز تحقيقاتي، مجلات علمي و سرمايه گذاري مشترك و شعب برون مرزي دانشگاه هاي كشور، با اولويت كشورهاي همسو و همسايه، و محوريت مسائل، مزيت ها و اولويت هاي ملي، از طريق ساز و كار هاي حمايتي و رتبه بندي (بلندمدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت امور خارجه). 2. تقويت و توسعه نظام ارجاع دهي و استنادات علمي و فناوري كشور و توسعه نشريات نمايه شده در پايگاه هاي بين المللي، با اولويت تقويت پايگاه استنادي علوم جهان اسلام، در راستاي مرجعيت علمي جهان اسلام (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 3. گسترش زبان فارسي به عنوان يكي از زبان هاي علمي برتر جهان، با تقويت همكاري هاي علمي بين المللي با كشورهاي فارسي زبان، نمايه سازي مجلات فارسي زبان در پايگاه هاي بين المللي و حمايت از تأسيس رشته زبان فارسي در دانشگاه هاي جهان (بلندمدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي).

۱۱۴]) ر ك: مبحث «مهاجرت» در سند تحول.

ناكارآمدي حكمراني سبك زندگي

نگاه صرفاً حاكميتي در ترويج سبك زندگي اسلامي - ايراني و ناكارآمدي برخي دستگاه هاي اجرايي در به ميدان آوردن مردم در حوزه سبك زندگي[پاورقي115]

۱۱۵]) ر ك: مبحث «مشاركت اجتماعي» در سند تحول.

ضعف حكمراني رسانه و فضاي مجازي در حوزه سبك زندگي

راهبرد 1: اصلاح نظام حكمراني محتواي رسانه ها[پاورقي116] اهم اقدامات: 1. ايجاد نظام پايش تغييرات و تحولات سبك زندگي با راه اندازي سامانه هاي داده كاوي و يكپارچه سازي اطلاعات پايگاه هاي مراجع حاكميتي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت كشور). 2. حمايت از مديران دولتي در ترويج سبك زندگي اسلامي - ايراني، در قالب تجليل از مديران برتر دولتي، تأثيرگذاري در شاخص هاي انتصابات و تشويق هاي سازماني (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي). 3. اعطاي امتيازها و مشوق ها به رسانه هاي مروج سبك زندگي اسلامي - ايراني، با اولويت توليدكنندگان محتواي شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي، از طريق تدوين شاخص هاي سنجش و اندازه گيري سبك زندگي سالم و ايجاد ساز و كارهاي شفاف و رقابتي اعطاي امتيازات و مشوق ها، با همكاري سازمان صدا و سيما، سازمان تبليغات اسلامي و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات).

۱۱۶]) ر ك: مبحث «فناوري اطلاعات و ارتباطات» در سند تحول.

انفعال فرهنگ عمومي در برابر تهاجمات گسترده به سبك زندگي و ضعف سواد مصرف

ناآگاهي جامعه از پيامدهاي منفي رواج خُرده فرهنگ هاي ديجيتال

راهبرد 1: افزايش سواد مجازي و ارتقاي مقاومت فرهنگي اهم اقدامات: 1. برنامه سازي با اولويت بازي هاي ديجيتال، پويانمايي، واقعيت گسترده، مستند، فيلم داستاني، و توسعه پارك هاي آموزشي كودكان و نوجوانان، و نقش آفريني مؤثر مساجد، هيئات مذهبي و ساير نهادهاي مردمي، و حمايت از توليد و نشر محصولات فرهنگي و رسانه اي در رسانه ها، بويژه رسانه هاي جمعي، با اولويت شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي و همكاري سازمان صدا و سيما، حوزه هاي علميه، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، سازمان تبليغات اسلامي، سازمان بسيج مستضعفين و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 2. آموزش سواد مجازي از طريق تدوين محتواهاي مناسب، اصلاح كتب درسي و به كارگيري ابزارهاي نوين آموزشي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).