سند تحول دولت مردمي

نظام انگيزشي معيوب سازمان امور مالياتي در ماليات ستاني

راهبرد 1: اصلاح ساز و كارهاي انگيزشي سازمان امور مالياتي در ماليات ستاني اهم اقدامات: 1. ارزيابي عملكرد نظام مالياتي با استفاده از شاخص هاي مناسب مبتني بر ميزان وصولي هاي مالياتي، هوشمندسازي ماليات ستاني و رضايت مؤديان، با پيشنهاد اصلاح ماده 217 قانون ماليات هاي مستقيم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت اقتصادي رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

خلط ميان ماليات هاي ملي و محلي

راهبرد 1: بازطراحي انواع مختلف ماليات ها از منظر ملي يا محلي بودن اهم اقدامات: 1. تعيين ضوابط و چارچوب هاي اخذ عوارض شهرداري ها از طريق شوراهاي اسلامي شهر و روستا و ممنوعيت وضع هرگونه عوارض جديد خارج از ضوابط يادشده توسط شوراهاي اسلامي شهر، با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت كشور، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. سپردن اخذ ماليات املاك و مستغلات و ماليات بر خانه هاي خالي به شهرداري ها و سهيم نمودن آن ها در بخشي از درآمدها با پيشنهاد اصلاح مواد فصل دوم و سوم از باب دوم قانون ماليات هاي مستقيم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت كشور، سازمان برنامه و بودجه، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

فقدان ارتباط ميان ماليات هاي پرداخت شده و مصارف و هزينه ها هر استان

راهبرد 1: ايجاد ساز و كار هاي انگيزشي براي وصول ماليات حقه در استان ها اهم اقدامات: 1. تعيين درصد مشخصي از درآمدهاي مالياتي براي هر استان، متناسب با ظرفيت هاي اقتصادي موجود، و سهيم كردن استان ها در بخشي از درآمدهاي مالياتي مازاد بر حداقل هاي تعيين شده، براي تكميل پروژه هاي عمراني با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت كشور، سازمان برنامه و بودجه، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

سهم ناكافي ماليات در تأمين هزينه هاي كشور

پايين بودن تمكين مالياتي و بالا بودن فرار مالياتي

راهبرد 1: هوشمندسازي فرايند اخذ ماليات و حذف مميزمحوري اهم اقدامات: 1. تكميل اقدامات لازم براي اجراي كامل قوانين مالياتي، نظير ماده 97 قانون ماليات هاي مستقيم و قانون پايانه هاي فروشگاهي و سامانه مؤديان (كوتاه مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت اقتصادي رياست جمهوري). 2. توسعه قانون پايانه هاي فروشگاهي و سامانه مؤديان به عنوان بستري براي اخذ ماليات بر مجموع درآمد، با شموليت حداكثري معاملات اشخاص حقيقي با اشخاص حقيقي و حقوقي، با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت اقتصادي رياست جمهوري، بانك مركزي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

راهبرد 2: اعتمادسازي عمومي و ارتقاي فرهنگ مالياتي اهم اقدامات: 1. فراهم سازي امكان براي مؤديان جهت انتخاب محل مصرف ماليات هاي پرداختي، از ميان گزينه هاي تعيين شده توسط دولت و انتشار گزارش هاي دوره اي از محل هزينه كرد درآمدهاي مالياتي در كشور (كوتاه مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي).

شموليت بخش اندكي از اقتصاد كشور ذيل چتر مالياتي

راهبرد 1: توسعه پايه هاي مالياتي و ساماندهي معافيت ها اهم اقدامات: 1. اجراي سيستمي ماليات بر مجموع درآمد اشخاص حقيقي با تفكيك حساب هاي تجاري و غيرتجاري و مبتني بر داده ها و اطلاعات فعاليت هاي اقتصادي افراد، از جمله تراكنش هاي بانكي، و با اتصال به نظام رفاهي هم زمان با حذف معافيت هاي مالياتي و تعيين هزينه هاي قابل قبول و اعتبار پايه براي هر خانوار، متناسب با بُعد خانوار، با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، بانك مركزي، معاونت اقتصادي رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. اصلاح ساختار معافيت هاي ماليات بر ارزش افزوده با حذف معافيت هاي غيرضرور و جايگزيني آن با تعيين سقف معافيت پايه براي هر خانوار، متناسب با بُعد خانوار، با پيشنهاد اصلاح ماده 9 قانون ماليات بر ارزش افزوده(ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت اقتصادي رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. وضع ماليات بر عايدي سرمايه، ماليات بر ارزش زمين و ملك[60]و توسعه ساير ماليات هاي از ثروت[61]، با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت اقتصادي رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. اصلاح نرخ ارز مبناي محاسبه حقوق ورودي بر اساس نرخ ارز نيمايي با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت - سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهو…

۶۰]) ر ك: مبحث «مسكن و شهرسازي» در سند تحول.

۶۱]) ر ك: مبحث «بازار سرمايه» در سند تحول.

ناترازي توليد و مصرف انرژي

توسعه نامتناسب ظرفيت هاي توليد و انتقال انرژي

راهبرد 1: توسعه نيروگاه هاي حرارتي با بهره وري بالا و زيرساخت شبكه برق اهم اقدامات: 1. افزايش قدرت عملي نيروگاه هاي حرارتي حداقل به ميزان 2 هزار مگاوات با حل مشكلات فني موجود (ميان مدت – وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه). 2. تسريع در اجراي 4 هزار مگاوات طرح هاي متوقف، معطل يا با پيشرفت كند و ارتقاي توان نيروگاهي، با رفع تعارضات بين دستگاهي و پرداخت مطالبات باقي مانده (كوتاه مدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادي و دارايي، بانك مركزي، وزارت نيرو). 3. تسريع در اجراي 2200 كيلومتر خط و 5 هزار مگاولت آمپر پست انتقال و فوق توزيع طرح هاي متوقف، معطل يا با پيشرفت كند (كوتاه مدت – وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه). 4. احداث حداقل 15 هزار كيلومتر خط و 25 هزار مگاولت آمپر پست انتقال و فوق توزيع برق و برنامه ريزي جهت احداث شبكه هاي فوق فشارقوي (بلندمدت – وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه). 5. تكميل 5 هزار مگاوات سيكل بخار نيروگاه هاي موجود، احداث 10 هزار مگاوات نيروگاه حرارتي با بهره وري بالا با اولويت تأمين برق صنايع و شهرك هاي صنعتي از طريق مولدهاي توليد هم زمان برق، حرارت، سرما و آب شيرين و برنامه ريزي براي احداث حداقل هزار مگاوات نيروگاه زغال سوز با رعايت الزامات زيست محيطي، با سرمايه گذاري صنايع بزرگ و سازمان شهرك هاي صنعتي، بازار آتي گواهي صرفه جويي، دولت و سرمايه گذاري هاي خُ…

راهبرد 2: نگهداشت و افزايش ظرفيت توليد گاز و نفت اهم اقدامات: 1. تسريع در تكميل فازهاي باقي مانده ميدان گازي پارس جنوبي و اجراي پروژه هاي فشارافزايي، توسعه صيانتي ساير ميدان هاي گازي، توسعه ميدان هاي مشترك نفتي (در صورت توافق با كشورهاي همسايه، با الگوي يكپارچه سازي)، اجراي طرح هاي نگهداشت و افزايش توليد صيانتي از ميدان هاي نفتي، اولويت دهي به توسعه ميدان هاي نفتي زودبازده با بهره وري بالا (نياز به كمترين سرمايه گذاري، حداقل زمان، فناوري موجود و در دسترس، توليد بالا) و توسعه و نوسازي ظرفيت بهره برداري (بلندمدت – وزارت نفت، وزارت امور خارجه، وزارت امور اقتصادي و دارايي، سازمان برنامه و بودجه، بانك مركزي).

راهبرد 3: اصلاح نظام تأمين مالي افزايش توليد و بهره وري انرژي اهم اقدامات: 1. تشكيل صندوق توليد و بهره وري انرژي با مأموريت تأمين مالي هزينه هاي سرمايه اي طرح هاي توليد و بهره وري انرژي در طول زنجيره توليد تا مصرف، با اولويت توسعه ميدان هاي نفتي و گازي، توسعه نيروگاه ها و طرح هاي ذخيره سازي گاز و برق با تجميع درآمدهاي حاصل از اجراي طرح عادلانه سازي مرحله اي و تدريجي يارانه حامل هاي انرژي[پاورقي 62]، اجراي طرح گواهي ظرفيت و صرفه جويي انرژي، اجراي طرح توليد زودهنگام نفت خام و گاز طبيعي در توسعه ميدان هاي نفتي و گازي كشور، با تغيير شرايط عمومي قراردادهاي نفتي و ساير حمايت هاي دولتي و رعايت ملاحظات بازگشت تمامي منافع حاصل از درآمدهاي سرمايه اي، در طول عمر پروژه، به صندوق در طرح هاي توسعه نيروگاهي و بازگشت منافع حاصل از سرمايه گذاري در ساير طرح ها متناسب با نرخ بازگشت سرمايه طرح[پاورقي 63]، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. راه اندازي بازار گواهي صرفه جويي براي حمايت از تأمين مالي كسب و كار هاي خدمات بهره وري انرژي بر اساس ظرفيت بند (الف) ماده 12 قانون رفع موانع توليد رقابت پذير و ارتقاي نظام مالي كشور (بلندمدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان برنامه و بو…

۶۲]) ر ك: مباحث «ساخت داخل» و «فقر و تأمين اجتماعي» در سند تحول.

۶۳]) ر ك: مبحث «بودجه» در سند تحول.

تلفات زياد انرژي در زنجيره توليد، تبديل، انتقال، توزيع و مصرف

راهبرد 1: اصلاح نظام تعرفه گذاري و پايش مصرف در كل زنجيره توليد تا مصرف انرژي[پاورقي 64] اهم اقدامات: 1. اجراي طرح هاي جمع آوري گازهاي مشعل، و تسريع در واگذاري جريان هاي گازي بلاتكليف به بخش خصوصي از طريق اصلاح قيمت گذاري (كوتاه مدت – وزارت نفت). 2. توسعه خودكارسازي، هوشمند سازي و پايش برخط شبكه انتقال و توزيع و مشتركان نهايي برق، گاز، نفت و فرآورده هاي نفتي، به منظور جلوگيري از اتلاف و مصارف غيرمجاز (بلندمدت – وزارت نفت، وزارت نيرو).

۶۴]) ر ك: مباحث «ساخت داخل» و «فقر و تأمين اجتماعي» در سند تحول.

راهبرد 2: افزايش بهره وري زنجيره انرژي مبتني بر فناوري و بازنگري مقررات و استانداردهاي فني اهم اقدامات: 1. بازنگري استاندارد تجهيزات انرژي بر، به منظور تعيين بازده قابل قبول انرژي، و الزام به رعايت آن در تجهيزات داخلي و وارداتي (بلندمدت – سازمان ملي استاندارد، وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت راه و شهرسازي).

ناپايداري سبد تأمين انرژي

راهبرد 1: تنوع بخشي به سبد انرژي كشور اهم اقدامات: 1. احداث حداقل 5 هزار مگاوات نيروگاه تجديدپذير جديد (به جز برق آبي) با تكيه بر استفاده حداكثري از توان داخلي و بومي سازي كل زنجيره با اولويت مزارع بادي و توليد پراكنده خورشيدي با اجراي تكليف ماده 50 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، ماده 19 قانون هواي پاك و ماده يك قانون حمايت از صنعت برق (بلندمدت – وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه). 2. تسريع در روند تكميل فازهاي دو و سه نيروگاه اتمي بوشهر و ايجاد زيرساخت هاي موردنياز مديريت سوخت مصرف شده آن، با استفاده از ظرفيت ماده 12 قانون رفع موانع توليد رقابت پذير و تأكيد بر حداكثر استفاده از توان داخلي (بلندمدت –سازمان انرژي اتمي، وزارت نفت، وزارت امور خارجه، سازمان حفاظت محيط زيست). 3. تسريع در روند تكميل نيروگاه هاي برق آبي با رعايت ملاحظات آمايش سرزمين (ميان مدت – وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه).

راهبرد 2: پايداري منابع تأمين گاز و برق اهم اقدامات: 1. حفظ و توسعه بازارهاي گازي موجود و فعال سازي ديپلماسي منطقه اي با كشورهاي تركمنستان براي رفع اختلافات گازي، آذربايجان براي توسعه تعاملات گازي و واردات، ارمنستان براي تكميل و بهره برداري از خط انتقال هزار مگاواتي برق بين دو كشور، روسيه براي اتصال شبكه برق دو كشور و قطر براي جلوگيري از آسيب به ميدان مشترك پارس جنوبي و توسعه تعاملات گازي (ميان مدت – وزارت امور خارجه، وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه). 2. افزايش ظرفيت مخازن طبيعي ذخيره سازي گاز طبيعي و طرح هاي ذخيره سازي برق با رعايت ملاحظات اقتصادي و اولويت سرمايه گذاري شركت هاي نيازمند گاز و برق در زمان اوج مصرف (ميان مدت – وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه). 3. بازنگري طرح هاي جديد انرژي رساني (گاز - /برق) بر اساس مطالعات يكپارچه نحوه تأمين انرژي مناطق مختلف كشور، طبق اصول آمايش سرزمين و دسترسي به منابع انرژي (ميان مدت - سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت، وزارت نيرو).

رشد شديد مصرف انرژي در زمان اوج مصرف

راهبرد 1: توسعه برنامه هاي مديريت سمت تقاضا اهم اقدامات: 1. اِعمال نظام قيمت گذاري پيك بحراني (ميان مدت – وزارت نفت، وزارت نيرو). 2. توسعه روش هاي كنترل مستقيم مصرف برق و گاز با استفاده از فناوري اينترنت اشيا (ميان مدت – وزارت نيرو، وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه).

نگاه بخشي به مديريت حوزه انرژي و تعارض منافع نهادي

راهبرد 1: اِعمال مديريت يكپارچه حوزه انرژي اهم اقدامات: 1. ارتقاي اثربخشي شوراي عالي انرژي با اصلاح ساختار، اعضا و جايگاه دبيرخانه و اعطاي اختيارات كافي براي اِعمال مديريت يكپارچه، هماهنگ سازي امور بين بخشي و فرا بخشي حوزه انرژي و پيگيري افزايش بهره وري و كاهش شدت مصرف انرژي (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت نفت، وزارت نيرو). 2. اصلاح ساختار حكمراني انرژي كشور با انتقال وظايف تنظيم گري به نهادهاي تنظيم گر مستقل تخصصي دولتي با رعايت اصول مديريت تعارض منافع و وظايف تصدي گري به خارج از وزارتخانه هاي مربوطه در قالب پيشنهاد قانون جامع انرژي كشور (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت صنعت، معدن و تجارت، مركز ملي رقابت، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

راهبرد 2: اصلاح ساختارهاي صف و ستاد اهم اقدامات: 1. ارتقاي اثربخشي هيئت عالي نظارت بر منابع زيرزميني نفت و گاز (هيدروكربوري) با اصلاح ساختار، اعضا و جايگاه دبيرخانه و اعطاي اختيارات كافي براي نظارت مؤثر و پيشيني بر فرايند توسعه و مديريت ميدان هاي نفت و گاز (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت نفت). 2. ايجاد نظام تنظيم گري مستقل دولتي در حوزه صنعت بالادست نفت و گاز، به منظور حداكثر سازي منفعت اقتصادي دولت در كل طول عمر هر ميدان و با تأكيد بر دست يابي به توليد صيانتي و بهينه با لحاظ الزامات فني و حداكثرسازي ضريب بازيافت، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه، مركز ملي رقابت، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. ايجاد نظام هاي تنظيم گري مستقل دولتي، به تفكيك در دو حوزه صنايع پايين دست نفت و گاز و صنعت برق به منظور تعميق رقابت و تسهيل صادرات و واردات در فعاليت هاي رقابت پذير و حفاظت از منافع ذي نفعان در فعاليت هاي رقابت ناپذير با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان برنامه و بودجه، مركز ملي رقابت، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. اصلاح روابط مالي دولت با شركت هاي تابعه نفت و نيرو بر اساس عملكرد (ميان مدت – سازمان برنامه و بو…

خام فروشي

عدم توازن نرخ بازگشت سرمايه با ميزان توسعه يافتگي زنجيره ارزش

راهبرد 1: توسعه عمودي زنجيره خوراك گاز و مايع پتروشيمي اهم اقدامات: 1. توسعه متوازن و هدفمند زنجيره ارزش و توليد محصولات راهبردي از طريق اصلاح تخفيف پلكاني خوراك با اصلاح آيين نامه مصوب مربوط به تبصره اصلاحي بند (ب) ماده يك قانون هدفمند ي يارانه ها، اجراي جزء 4 بند (الف) ماده يك قانون الحاق برخي مواد به قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت (2) و وضع عوارض صادراتي محصولات بالادستي يا خام پتروشيمي (كوتاه مدت – وزارت نفت، سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادي و دارايي). 2. توسعه زيرساخت هاي صنعت پتروپالايشگاهي و توسعه پارك ها و خوشه هاي محصولات پُركاربرد و راهبردي صنعت پتروشيمي با ايجاد شركت ملي توسعه پتروپالايشگاهي كشور از طريق ظرفيت هاي ساختاري موجود در شركت ملي پالايش و پخش فراوردهاي نفتي و شركت ملي صنايع پتروشيمي و اصلاح اساسنامه هاي آن ها، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت نفت، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

نگاه سنتي به حفظ سهم فروش نفت خام در بازارهاي بين المللي

راهبرد 1: توسعه افقي زنجيره خوراك مايع پتروپالايشگاهي اهم اقدامات: 1. ايجاد ظرفيت پتروپالايشي جديد به منظور بهره برداري حداقل 300 هزار بشكه و ارتقاي كيفي پالايشگاه هاي كشور براي كاهش توليد نفت كوره به زير 10 درصد با جذب منابع مالي غيردولتي، از طريق اجراي قانون حمايت از توسعه صنايع پايين دستي نفت خام و ميعانات گازي و جلب مشاركت كشورهاي داراي روابط راهبردي، با رويكرد تأمين يكپارچه دانش فني فرايندها و تجهيزات موردنياز و استفاده حداكثري از توان داخل (بلندمدت – وزارت نفت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي).

وابستگي فناوري در برخي تجهيزات و دانش فني مرتبط با فرايندهاي حوزه انرژي

راهبرد 1: بومي سازي فناوري هاي موردنياز و رفع گلوگاه ها اهم اقدامات: 1. تعيين اولويت هاي فناورانه صنعت انرژي با الگو گيري از رويكردها و تجارب موفق داخلي و بين المللي در انتقال و توسعه فناوري (كوتاه مدت – معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان انرژي اتمي). 2. آينده نگاري فناوري به منظور رصد و ديده باني فناوري هاي نوظهور، تحليل روندها و اثرات آن بر حوزه هاي انرژي، بررسي فاصله با رقباي منطقه اي و جهاني و اتخاذ سياست ها و راهبردهايي براي كاهش فاصله فناورانه با توسعه زيرساخت ها و فناوري هاي مرتبط (كوتاه مدت – وزارت نفت، وزارت نيرو). 3. ايجاد زيست بوم نوآوري و فناوري انرژي و افزايش نقش شركت هاي دانش بنيان در حل چالش هاي صنعت انرژي با استقرار و روزآمدكردن نظام استاندارد ملي به همراه ايجاد نهادهاي صدور گواهي كيفيت كالا، خدمات و دانش فني در حوزه انرژي و افزايش سهم و عمق ساخت داخل تجهيزات و خدمات پُرمصرف طبق الزامات قانون حمايت از شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات و قانون حداكثر استفاده از توان توليدي و خدماتي كشور و حمايت از كالاي ايراني (ميان مدت – وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان ملي استاندارد، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري).

عدم تعادل بين منابع و مصارف آب و گسترش خشك سالي

مديريت ناصحيح منابع آب و بهره وري پايين در مصرف آب

راهبرد 1: اصلاح نظام حكمراني آب اهم اقدامات: 1. استقرار نظام سنجش بهره وري آب جهت اولويت بندي و برنامه ريزي مصرف آب براساس ميزان بهره وري و مبتني بر الگوي توسعه كم آب بر (كوتاه مدت –وزارت نيرو، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. اصلاح الگوهاي حكمراني آب و تعيين آب قابل برنامه ريزي به تفكيك حوضه هاي آبريز و تعيين سبد توزيع و بهره مندي از منابع آب قابل برنامه ريزي مبتني بر آمايش سرزمين (ميان مدت –وزارت نيرو، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست). 3. تمهيد مديريت به هم پيوسته منابع آب مبتني بر حوضه هاي آبريز و منطبق بر شرايط و ويژگي هاي مناطق مختلف به جاي مديريت استاني آب (ميان مدت – وزارت نيرو، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست). 4. به كارگيري ظرفيت و توانمندي ديپلماسي فعال و هوشمند براي مبادله آب و بهره برداري پايدار از آب هاي مرزي و زيست بوم هاي مشترك (ميان مدت – وزارت نيرو، وزارت امور خارجه، سازمان حفاظت محيط زيست). 5. جلوگيري از روند روزافزون افت سطح منابع آب زيرزميني با اجراي طرح تعادل بخشي و آبخوان داري و كاهش برداشت و مصرف آب زيرزميني همراه با تغذيه سفره هاي آب زيرزميني از طريق بازنگري در پروانه هاي بهره برداري چاه ها، جلوگيري از حفر و استفاده از چاه هاي غيرمجاز، كنترل استفاده از چاه هاي مجاز و نصب كنتور هوشمند براي جبران ك…

راهبرد 2: توسعه مسيرهاي نوين و جايگزين براي تأمين آب شرب و صنعتي اهم اقدامات: 1. كاهش انتقال آب بين حوضه اي از منابع آب داخلي و با رعايت حقوق بالادست، توقف سدسازي غيرضروري و مضر براي حيات پايين دست رودخانه و تأمين آب شرب از طريق شيرين سازي آب دريا با رعايت ملاحظات محيط زيستي و منابع آب غيرمتعارف، از جمله چشمه هاي آب شيرين در بستر خليج فارس، و استحصال آب باران (ميان مدت – وزارت نيرو، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. تأمين آب صنعتي استاندارد از طريق توسعه و بهبود سيستم هاي جمع آوري و تصفيه فاضلاب براي بازيافت و بازچرخاني آب و استفاده از زه آب ها، پساب ها و فاضلاب هاي شهري، صنعتي و كشاورزي، و استفاده از منابع آب دريا با رعايت ملاحظات زيست محيطي (ميان مدت – وزارت نيرو، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نفت، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست).

تغييرات اقليمي و كاهش نزولات جوي

راهبرد 1: مديريت پيش نگرانه تغييرات اقليمي و نزولات جوي اهم اقدامات: 1. تحليل مناسب مزايا و معايب تغييرات اقليمي براي كشور و تدوين نقشه راه براي استفاده از تغييرات مثبت و مهار تغييرات منفي (ميان مدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت نيرو). 2. توسعه آبخيزداري در مناطق بالادست و دشت ها براي بهره برداري بهينه از آب باران و تغيير خرده اقليم منطقه (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت نيرو). 3. به كارگيري دانش و فناوري هاي موردنياز براي پيش بيني وضعيت نزولات جوي و بارورسازي ابرها در مواقع كم بارشي (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت نيرو، وزارت جهاد كشاورزي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري).

فرسايش خاك، پسماندها و بحران ريزگردها

كاهش پوشش گياهي و شسته شدن خاك در مناطق بالادست حوزه آبخيز

راهبرد 1: تثبيت خاك در مبدأ و كانون شروع ريزگرد[پاورقي 65] اهم اقدامات: 1. تأمين حقابه تالاب ها و پهنه هاي آبي و توزيع سيلاب به صورت مديريت شده در دشت ها، تالاب ها و پهنه هاي آبي موقتِ مستعد توليد ريزگرد (ميان مدت – وزارت نيرو، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. استفاده از روش ها و فناوري هاي نوين از جمله نانوفناوري و زيست فناوري و مواد متناسب و سازگار با محيط زيست، براي تثبيت و مهار ذرات خاك در تالاب هاي خشك شده و اراضي غبارخيز داخلي و خارجي مبدأ ريزگردها (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت نفت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري).

۶۵]) ر ك: مبحث «كشاورزي» در سند تحول.

بيابان زايي و توسعه مناطق بياباني

راهبرد 1: مقابله با بيابان زايي و تغيير اقليم مناطق بياباني از سمت پيراموني به درون بيابان اهم اقدامات: 1. جلوگيري از بيابان زايي و تلاش براي احياي مناطق بياباني از طريق توسعه پوشش گياهي مقاوم به خشكي و شوري، توسعه كشت ديم، كاهش برداشت آب از سفره هاي زيرزميني، استفاده از شبكه هاي بادشكن طبيعي و مصنوعي در مناطق خشك و داراي پتانسيل غبارخيزي، با بهره مندي از دانش و فناوري هاي نوين و تجربيات جهاني و تسهيل سرمايه گذاري بخش هاي عمومي و خصوصي[66] (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت نيرو). 2. بهبود درآمد و معيشت ساكنان حوزه هاي آبخيز حساس و بياباني از طريق توسعه فرصت هاي نوين اقتصادي متناسب با شرايط محيط زيستي، فرهنگي و اجتماعي با بهره گيري از الگوهاي موفق بومي و جهاني (بلندمدت – وزارت كشور، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي).

۶۶]) ر ك: مبحث «كشاورزي» در سند تحول.

مديريت ناكارآمد و پراكنده پسماندها

راهبرد 1: ايجاد نظام و ساختار يكپارچه ملي مديريت پسماندها و استفاده بهينه از انواع پسماندها اهم اقدامات: 1. توسعه و حمايت صنايع بازيافت و ايجاد شهرك هاي صنعتي بازيافت و تبديل پسماند در راستاي نهادينه سازي چرخه اقتصادي مديريت پسماند ها با همكاري شهرداري ها (ميان مدت – وزارت كشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. استفاده از فناوري هاي نوين در مديريت پسماندها و ارتقاي سامانه جامع هوشمند مديريت پسماند با همكاري شهرداري ها (ميان مدت – وزارت كشور، سازمان حفاظت محيط زيست).

آلودگي هواي كلان شهرها

آلاينده هاي ناشي از وسايل نقليه

راهبرد 1: تسريع روند اسقاط و از رده خارج كردن خودروهاي فرسوده اهم اقدامات: 1. انگيزه بخشي به دارندگان خودروهاي فرسوده با اولويت دهي در ثبت نام و تحويل خودرو و اخذ ماليات متناسب با نوع خودرو با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد اصلاح قوانين لازم (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، سازمان حفاظت محيط زيست، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. پاياپاي مجوزهاي ساخت وساز و عوارض محيط زيستي با گواهي اسقاط و اختصاص بخشي از عوارض دريافتي يا نرخ خدمات شهرداري كلان شهرها به خريد گواهي اسقاط (ميان مدت – وزارت كشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست).

راهبرد 2: اهرم كردن حمايت از خودروسازان به ازاي توسعه فناوري هاي پاك اهم اقدامات: 1. توسعه توليد خودروهاي پاك، از جمله خودروهاي برقي و موتورسيكلت ها، هم زمان با توسعه زيرساخت هاي مورد نياز (بلندمدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نفت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. به كارگيري فناوري هاي تغيير سيستم موتور خودروهاي بنزيني جهت كاهش مصرف سوخت و بهبود سيستم احتراق خودروها براي كاهش ميزان آلاينده ها (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان ملي استاندارد). 3. بهبود كيفيت سوخت خودروها از طريق توليد انبوه و عرضه سوخت هاي زيستي در سبد سوخت كشور با استفاده از منابع غيرقابل مصرف توسط دام و انسان و ارتقاي استانداردهاي محيط زيستي در زمينه حمل سوخت خودرو (بلندمدت – وزارت نفت، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان ملي استاندارد، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 4. توسعه جايگاه هاي سوخت سي ان جي بويژه جايگاه هاي كوچك مقياس، از طريق ترغيب شهرداري ها در تأمين زمين و تجهيزات با تغيير الگوي سهم بري شهرداري ها و شركت هاي بهره بردار از كارمزد و همچنين تسهيل اعطاي مجوز به شركت هاي بهره بردار و نصب و تعميرات به صورت رقابتي و بدون تعيين سقف …

راهبرد 3: توسعه حمل ونقل عمومي و پاك اهم اقدامات: 1. بازنگري در الگوي حمل ونقل عمومي در كلان شهرها با رويكرد حمل و نقل يكپارچه و چندوجهي و داراي صرفه اقتصادي با همكاري شهرداري ها (كوتاه مدت – وزارت كشور، وزارت راه و شهرسازي). 2. احداث و تكميل خطوط حمل و نقل ريلي درون شهري، نظير قطار سبُك شهري (تراموا) و قطار شهري (مترو)، در كلان شهرها از طريق زمينه سازي و ايجاد جذابيت براي ورود بخش غيردولتي، از جمله واگذاري منافع اقتصادي به سازندگان با همكاري شهرداري ها (بلندمدت – وزارت كشور، وزارت راه و شهرسازي، وزارت نفت). 3. نوسازي ناوگان حمل ونقل اتوبوس و تاكسي با اولويت از رده خارج كردن ناوگان فرسوده و افزايش اتوبوس هاي با سوخت غيرفسيلي در كلان شهرها با همكاري شهرداري ها (بلندمدت – وزارت كشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نفت). 4. متناسب سازي خيابان ها و معابر عمومي پُرتردد براي توسعه وسايل حمل ونقل پاك، از جمله دوچرخه، با همكاري شهرداري ها (بلندمدت – وزارت كشور، وزارت راه و شهرسازي).

آلاينده هاي ناشي از صنايع و واحدهاي توليدي

راهبرد 1: توسعه فناوري و توجه به رويكردهاي سازگار با محيط زيست در توسعه صنايع اهم اقدامات: 1. اهرم كردن حمايت قانوني، مالي و فني براي روزآمدسازي و توسعه و تحول فناورانه تجهيزات صنايع آلاينده (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. جابجايي صنايع آلاينده و بحراني در محدوده شهرها بر اساس مطالعات امكان سنجي و در نظر گرفتن آمايش سرزمين با همكاري شهرداري ها (بلندمدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت راه و شهرسازي، وزارت نفت، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت كشور). 3. راه اندازي سامانه مديريت پيش بيني شرايط جوي جهت پيشگيري و كنترل آلاينده هاي هوا در كلان شهرها، با همكاري شهرداري ها (ميان مدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت كشور). 4. توسعه نيروگاه هاي تجديدپذير[67] و بهينه سازي مصرف انرژي در مصارف خانگي و صنعتي جهت كاهش انتشار دي اكسيدكربن (بلندمدت – وزارت نيرو، سازمان حفاظت محيط زيست).

۶۷]) ر ك: مبحث «انرژي» در سند تحول.

تخريب تنوع زيستي و ذخاير ژنتيكي و كاهش كمي و كيفي زيست مندان

به كارگيري روش هاي سنتي حفاظتي و بهره برداري غيراصولي از ذخاير طبيعي

راهبرد 1: توسعه روش هاي نوين و مردمي در حفاظت از زيست بوم ها اهم اقدامات: 1. ايجاد ساز و كارهاي آموزش، توانمندسازي و ترغيب جوامع محلي براي مديريت و مهار آتش سوزي جنگل ها، بازسازي و احياي عرصه هاي آسيب ديده و جلوگيري از تغيير كاربري اين عرصه ها (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت كشور، سازمان حفاظت محيط زيست) 2. توانمندسازي جوامع محلي و بسترسازي زمينه مشاركت آن ها در حفاظت زيست بوم ها از طريق بهره مندي از منافع اقتصادي حفاظت، از جمله اجاره بلندمدت منابع طبيعي، به شرط ارتقاي شاخص هاي زيست محيطي (بلندمدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت جهاد كشاورزي). 3. استفاده از تجهيزات نوين، از جمله سيستم هاي سنجش از دور، پهپاد و بالون هاي ايستا، براي رصد زيست بوم ها و حفاظت از منابع طبيعي (ميان مدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت جهاد كشاورزي). 4. تجاري سازي گونه هاي حفاظتي داراي ارزش اقتصادي در عرصه هاي خارج از مناطق چهارگانه، به منظور توسعه صيانت از منابع طبيعي، ضمن بهره برداريبا مشاركت جوامع محلي و بخش خصوصي (ميان مدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت صنعت، معدن و تجارت). 5. تهيه اطلس عرصه هاي طبيعي و زيست بوم هاي كشور و ايجاد پايگاه هاي اطلاعاتي محيط زيستي با ارائه خدمات به صورت برخط، همراه با افزايش نقش مردم در نظارت و رصد وضعيت محيط زيست (ميان مدت – سازمان حفاظت محيط زيست…

تغيير كاربري زمين

راهبرد 1: توسعه اسناد رسمي و افزايش صدور اسناد حدنگاري شده اهم اقدامات: 1. تأمين تجهيزات پيشرفته براي جلوگيري از تغيير كاربري (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت كشور، سازمان حفاظت محيط زيست) 2. پيگيري و همكاري با قوه قضائيه درصدور سند رسمي براي اراضي ملي و منابع طبيعي به منظور كاهش معاملات عادي در مالكيت زمين و رفع تعارض بين مردم و دستگاه هاي متولي حفاظت منابع طبيعي[پاورقي 68] (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت كشور، وزارت دادگستري). 3. پيگيري و همكاري با قوه قضائيه در حدنگاري اراضي براي تعيين كاربري هر قطعه از پهنه سرزميني كشور و ايجاد سامانه اطلاعات ملي زمين و تهيه نقشه قابليت و تناسب اراضي كشور (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت كشور، وزارت دادگستري، وزارت راه و شهرسازي، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، وزارت نيرو، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات).

۶۸]) ر ك: مبحث «محيط كسب و كار» در سند تحول.

عدم توازن و تعادل بين حفاظت محيط زيست و توسعه صنعتي و عمراني

توسعه صنعتي و عمراني بدون رعايت ملاحظات محيط زيستي

راهبرد 1: سازگاري طرح هاي توسعه اي متناسب با ظرفيت هاي زيست بوم سرزميني اهم اقدامات: 1. بازنگري ضوابط مكان يابي استقرار واحدهاي صنعتي و توليدي متناسب با سطح و نوع فناوري و ميزان سازگاري با محيط زيست، با در نظرگرفتن آمايش سرزمين، به منظور بهبود محيط كسب و كار و افزايش توليد (كوتاه مدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت نيرو، وزارت راه و شهرسازي، وزارت نفت). 2. اجراي طرح هاي صنعتي، توليدي و عمراني متناسب با ظرفيت هاي زيست بوم و آمايش سرزمين، بر اساس برنامه آمايش صنعتي و عمراني كشور (بلندمدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت نيرو، وزارت راه و شهرسازي، وزارت نفت). 3. معرفي فرصت هاي اقتصادي و سرمايه گذاري در حوزه منابع طبيعي و محيط زيست، از جمله معرفي گونه هاي داراي ارزش اقتصادي و طبيعت گردي (ميان مدت – سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت امور اقتصادي و دارايي). 4. توسعه زيست بوم صنعتي براي كاهش نياز به مواد اوليه و جلوگيري از انتشار آلاينده ها (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محيط زيست). 5. تصميم گيري در خصوص اجراي طرح هاي توسعه با لحاظ ارزش اقتصادي و زيست بومي منابع طبيعي (آب، خاك، هوا، جنگل، مرتع و حيات…

ضعف در شكل گيري زنجيره ارزش خدمات در حوزه دريايي

وجود موانع و جذابيت كم سرمايه گذاري در صنعت بانكرينگ

راهبرد 1: توسعه زيرساخت هاي بازار بانكرينگ در كشور با اولويت پشتيباني از صنعت حمل ونقل دريايي ملي اهم اقدامات: 1. تخصيص سوخت كم سولفور براي سوخت رساني كشتي ها با قيمت رقابتي نسبت به رقباي منطقه تا زمان رسيدن به اهداف قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران (كوتاه مدت – وزارت نفت، وزارت راه و شهرسازي). 2. واگذاري زمين مناسب براي عمليات احداث زيرساخت بانكرينگ (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي). 3. عقد قراردادهاي بلندمدت در قالب روش هاي بهره برداري و واگذاري به منظور تضمين بازگشت سرمايه (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي). 4. توسعه زيرساخت هاي تعميراتي استاندارد و تأمين قطعات يدكي كشتي ها و شناورها (بلندمدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت). 5. ايجاد ساز و كارهاي لازم براي رقابتي نمودن تعرفه هاي بندري در مقايسه با بنادر منطقه (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي).

ضعف ساز و كارهاي تنظيم گري و تسهيل گري بازار خدمات تعميرات كشتي

راهبرد 1: ارتقاي كارايي بازار خدمات تعميرات كشتي اهم اقدامات: 1. تدوين استاندارد ملي بهره وري ياردهاي كشتي سازي و دستورالعمل هاي مربوطه و اجراي طرح ملي اعتبار سنجي ساليانه ياردهاي داخلي بر اساس استاندارد ابلاغي (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت). 2. بازنگري تعرفه هاي مالياتي، بيمه اي و خدمات ياردها بر اساس شاخص بهره وري يارد با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. اصلاح نظام تعرفه گذاري خدمات بندري كشتي هاي تحت پرچم ايران با رويكرد تشويق خدمات تعميراتي اين كشتي ها در ياردهاي داخلي استاندارد (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي).

راهبرد 2: رفع خلأهاي ساختاري زنجيره ارزش خدمات تعميراتي اهم اقدامات: 1. حمايت از شكل گيري كسب و كار هاي كارگزار خدمات تعميرات دريايي مبتني بر شبكه تأمين كنندگان و توليدكنندگان تجهيزات و قطعات موردنياز ياردهاي تعميراتي (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت).

سهم پايين شناورهاي ساخت داخل از بازار خدمات شناورهاي خدماتي

راهبرد 1: تضمين بازار و افزايش امنيت سرمايه گذاري در حوزه ساخت و ارائه خدمات شناوري اهم اقدامات: 1. احصاي نيازمندي بهره برداران و تجميع سفارش هاي نوسازي و ساخت شناورهاي خدمات ساحلي و فراساحلي در سطح دستگاه هاي ذي ربط (كوتاه مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نفت، وزارت راه و شهرسازي، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 2. تضمين خريد خدمات ساحلي و فراساحلي اين شناورها و جايگزيني با شناورهاي استيجاري خارجي توسط دستگاه هاي ذي ربط (ميان مدت – وزارت نفت، وزارت راه و شهرسازي، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح). 3. جايگزيني بخشي از وثايق موردنياز براي اخذ تسهيلات از نظام بانكي يا تأمين مالي از طريق اوراق مشاركت در اجراي پروژه هاي ساخت شناور، به استناد ظرفيت ماده 8 قانون حداكثر استفاده از توان توليدي و خدماتي كشور و حمايت از كالاي ايراني و آيين نامه مربوطه در قالب فكتورينگ در انواع قراردادهاي تأمين خدمات شناوري با دستگاه بهره بردار كشتي (بلندمدت – سازمان برنامه و بودجه، بانك مركزي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت صنعت، معدن و تجارت).

تجهيزات سنتي و فرايندهاي ناكارآمد در زنجيره ارزش صنايع شيلاتي

راهبرد 1: افزايش ظرفيت به كارگيري فناوري هاي نوين در زنجيره ارزش صنعت شيلات اهم اقدامات: 1. بهينه سازي نظام بهره برداري پايدار از آبزيان با ايجاد، توسعه، تجهيز و تقويت مراكز ملي بازسازي ذخاير آبزيان، با تأكيد بر ايجاد حداقل يك مركز ملي مولدسازي انواع گونه هاي بومي و ماهيان خاوياري، سازماندهي فضايي كليه بنادر ماهي گيري و توسعه و استانداردسازي بنادر ماهي گيري منتخب و مراكز تخليه صيد كوچك در سواحل جنوب كشور بر اساس توان زيست بومي مناطق صيادي (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت راه و شهرسازي). 2. انجام مطالعات مكان يابي سايت هاي پرورش آبزيان در سواحل و آب هاي سرزميني و حمايت از پرورش آبزيان در سواحل و قفس هاي دريايي و احداث بندر تخصصي شيلاتي همراه با ايجاد زيرساخت هاي لازم و توسعه صنايع تبديلي و تكميلي آبزيان با تكيه بر فناوري هاي نوين و استفاده حداكثري از بخش غيردولتي و شركت هاي دانش بنيان (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري).

سهم كم ناوگان ملي از تجارت دريا برد كشور

فرسودگي و محدود بودن ناوگان تجاري كشور نسبت به فرصت هاي صادراتي كشور

راهبرد 1: تقويت زيرساخت هاي حمل ونقل دريايي كشور اهم اقدامات: 1. به روزرساني ناوگان دريايي موجود منطبق با عهدنامه هاي جديد محيط زيستي بين المللي و توسعه متوازن ناوگان ملي متناسب با فرصت هاي صادراتي كشور (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح). 2. ايجاد و توسعه مراكز پشتيباني و تداركاتي بندري و فراهم نمودن زمينه، امكانات و تسهيلات لازم براي توسعه فعاليت هاي مولد ارزش افزوده، مراكز توليدي و صادرات مجدد و تكميل و توسعه امكانات زيرساختي و تجهيزاتي ريلي داخل بنادر و پايانه ها با تأكيد بر ايجاد محوطه هاي اختصاصي واگن هاي بارگنج، فله مايع و فله خشك و اتصال به شبكه حمل ونقل ريلي كشور (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح).

ضعف در مديريت كلان حوزه دريايي كشور

فقدان سياست گذار و هماهنگ كننده فرا بخش دريا و تداخل وظايف تنظيم گري و تصدي گرايانه در برخي دستگاه ها

راهبرد 1: بازمعماري نظام ملي حكمراني حوزه دريايي اهم اقدامات: 1. تشكيل شوراي عالي دريايي كشور، به رياست رئيس جمهور، و انتقال وظايف و اختيارات سياست گذاري و تنظيم گري فرابخش ساير شوراهاي بخشي دريايي، نظير شوراي عالي صنايع دريايي و شوراي عالي اقيانوس شناسي، به اين شورا و استقرار دبيرخانه اين شورا در سازمان برنامه و بودجه با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت راه و شهرسازي، وزارت نفت، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. تفكيك وظايف تصدي گري از تنظيم گري بخش بندري با تغيير مأموريت سازمان بنادر و دريانوردي به سازمان تنظيم گرِ بخش از طريق اصلاح اساسنامه و تأسيس شركت توسعه زيرساخت هاي بندري با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت راه و شهرسازي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. توسعه ميان رشته ها و چند رشته هاي دريايي در قالب برنامه جامع آموزش و پژوهش حوزه دريايي (ميان مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت راه و شهرسازي).

رويكرد منفعلانه در مواجهه با برنامه ها و رويدادهاي بين المللي دريايي

راهبرد 1: توسعه همكاري هاي ظرفيت ساز و صيانتي در معاهدات و عهدنامه هاي بين المللي اهم اقدامات: 1. تشكيل كميته ملي ديپلماسي دريايي و هم افزايي و هماهنگي دستگاه هاي اجرايي و سفارتخانه ها (كوتاه مدت –وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور خارجه، دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح). 2. استفاده از ظرفيت توافق نامه هاي راهبردي بلندمدت با كشورهاي هدف در زمينه فرصت هاي همكاري اقتصادي و فناورانه دريايي (بلندمدت – وزارت امور خارجه، وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح).

توسعه نامتوازن لايه هاي مختلف شبكه ملي اطلاعات

محدوديت منابع مالي و سرمايه گذاري نامتوازن دولت در شبكه ملي اطلاعات

راهبرد 1: افزايش اعتبارات در توسعه شبكه ملي اطلاعات اهم اقدامات: 1. طراحي ساز و كارهاي لازم جهت تأمين اعتبارات موردنياز براي سرمايه گذاري در پروژه هاي شبكه ملي اطلاعات در قالب اختصاص 50 درصد منابع حاصل از اجراي قانون اجازه تعيين و وصول حق امتياز فعاليت بخش غيردولتي در زمينه پست و مخابرات با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. تدوين برنامه بومي سازي نظام مند زيرساخت هاي سخت و نرم شبكه ملي اطلاعات سمت شبكه و كاربر، الزام گرداننده ها (اپراتورها) به بومي سازي زيرساخت ها، تدوين برنامه هاي حمايتي، ارائه تسهيلات براي حمايت از شركت هاي توانمند داخلي و الزام براي به كارگيري در شبكه ملي اطلاعات (ميان مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان برنامه و بودجه).

فقدان توجيه اقتصادي و عدم حمايت حقوقي كافي از سرمايه گذاري بخش غيردولتي

راهبرد 1: توانمندسازي زيست بوم كسب و كار هاي شبكه ملي اطلاعات اهم اقدامات: 1. اصلاح نظام تعرفه گذاري خدمات شبكه ملي اطلاعات براي ترغيب سرمايه گذاري بخش غيردولتي در توسعه دسترسي و خدمات پايه و كاربردي شبكه ملي اطلاعات (كوتاه مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان برنامه و بودجه). 2. ايجاد مشوق هاي لازم براي كسب و كار هاي فعال در حوزه خدمات شبكه ملي اطلاعات با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان برنامه و بودجه، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. تسهيل حضور كسب و كار هاي نوآور حوزه اقتصاد ديجيتال در بازار سرمايه (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 4. حمايت از سرمايه گذاري در حوزه كسب و كار هاي ديجيتال و توليدكنندگان تجهيزات و سامانه ها و ارائه دهندگان خدمات لايه هاي مختلف شبكه ملي اطلاعات از طريق صندوق نوآوري و شكوفايي (ميان مدت – معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 5. طراحي ساز و كارهاي لازم به منظور حمايت حقوقي و قضائي از كسب و كار هاي فعال در حوزه خدمات شبكه ملي اطلاعات با همكاري قوه قضائيه (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجاز…

راهبرد 2: استفاده بهينه از منابع و زيرساخت ها اهم اقدامات: 1. الزام نهادهاي عمومي، شهرداري ها و دستگاه هاي اجرايي در اشتراك گذاري منابع زيرساختي، در چارچوب ضوابط كميسيون تنظيم مقررات ارتباطات با هماهنگي نهادهاي ذي ربط (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 2. اشتراك گذاري منابع شبكه ملي اطلاعات، نظير باندهاي فركانسي در اختيار دستگاه ها و نهادهاي حاكميتي و نظامي، براي توسعه زيرساخت هاي ارتباطي موردنياز آن ها و توسعه شبكه ملي اطلاعات، با هماهنگي و اخذ مجوز از نهادهاي ذي ربط (ميان مدت –وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، دستگاه هاي اجرايي مرتبط).

ضعف در توليد و عرضه خدمات و محتواي سالم و اعتماد پايين كاربران

ضعف خدمات داخلي فضاي مجازي در رقابت با نمونه هاي خارجي

راهبرد 1: ارتقاي كيفيت خدمات فضاي مجازي داخلي اهم اقدامات: 1. استقرار نظام جامع تنظيم گري فضاي مجازي در تعامل با تنظيم گران بخشي (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دستگاه هاي اجرايي مرتبط). 2. ارائه خدمات توانمندساز مشاوره اي، حقوقي، زيرساختي و تسهيلاتي به ارائه دهندگان خدمات داخلي در چارچوب ظرفيت برنامه هاي حمايتي (ميان مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. الزام بر اجرايي سازي قوانين مرتبط با رفع انحصار و ايجاد فضاي رقابتي در ارائه خدمات فضاي مجازي (كوتاه مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، مركز ملي رقابت، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري).

ضعف در توليد و عرضه محتواي سالم

راهبرد 1: توسعه محتواي ايراني - اسلامي اهم اقدامات: 1. طراحي ساز و كارهاي لازم براي تخصيص درآمد حاصل از توليد و انتشار محتوا به كسب و كار ها و فعالان توليد محتواي سالم (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 2. رفع موانع توليد محتوا، نظير حذف مجوزهاي متعدد، تغيير نظارت هاي پيشيني به نظارت هاي پسيني و هوشمند و واگذاري مسؤوليت محتوا به كاربر منتشركننده (ميان مدت – دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. حمايت از راه اندازي و توسعه سكوهاي (پلتفرم ها ) ارائه خدمات و محتواي ايراني - اسلامي، نظير سكوي صوت و تصوير فراگير، دانشنامه و كتابخانه مجازي در سطح منطقه و بين الملل و قابل رقابت با خدمات مشابه منطقه اي از منظر كمي و كيفي (بلندمدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه).

راهبرد 2: متناسب سازي سطوح دسترسي با گروه هاي مختلف كاربر اهم اقدامات: 1. الزام گرداننده هاي (اپراتورها) ارتباطي به ارائه دسترسي هاي تخصصي متناسب با شرايط سني و نيازمندي هاي تخصصي گروه هاي كاربر (كوتاه مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 2. توليد و تسهيل دسترسي عمومي به ابزارهاي كارآمد حفاظت از كودكان و نوجوانان در فضاي مجازي براي والدين (كوتاه مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت آموزش و پرورش).

ضعف در حكمراني داده و خدمات دولت هوشمند

بخشي نگري دستگاه ها و رويكرد رقابتي و مالكيتي در موضوع داده

راهبرد 1: يكپارچه سازي نظام حكمراني داده اهم اقدامات: 1. تدوين نقشه راه ارتقاي حكمراني داده كشور و تقسيم كار نهادي به منظور حاكميت داده و سياست گذاري مبتني بر آمار با تدوين لايحه حكمراني يكپارچه داده كشور (ميان مدت – سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداري و استخدامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت اطلاعات، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. استقرار حاكميت داده با الزام كليه دستگاه ها به تبادل داده ها و سرويس و ارتباط سامانه ها به يكديگر و اختصاص درصدي از اعتبارات هزينه اي دستگاه ها به اين موضوع (ميان مدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

ناهماهنگي دستگاه هاي ذي ربط براي استقرار دولت هوشمند

راهبرد 1: يكپارچه سازي نظام حكمراني دولت هوشمند اهم اقدامات: 1. اصلاح ساختار دولت مبتني بر مفهوم حكمراني دولت هوشمند و معماري يكپارچه سامانه هاي اطلاعاتي دستگاه هاي اجرايي، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. ايجاد سكوي (پلتفرم) ارائه خدمات يكپارچه دولت هوشمند و خودكاربري نمودن حداكثري خدمات، با الزام كليه دستگاه هاي خدمت رسان به ارائه خدمات دولت بر بستر شبكه ملي اطلاعات، و ممنوعيت سرمايه گذاري هاي موازي دستگاه هاي اجرايي در توسعه زيرساخت هاي دولت هوشمند، با اجراي بند 3 ماده 37 قانون مديريت خدمات كشوري (ميان مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، دستگاه هاي اجرايي). 3. الزام دستگاه هاي اجرايي به استفاده از ظرفيت هاي بخش غيردولتي در ارائه خدمات دولت هوشمند (كوتاه مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان برنامه و بودجه، دستگاه هاي اجرايي مرتبط). 4. ارتقاي كارپوشه ملي ايرانيان براي تمامي افراد بر اساس شماره ملي و شماره سيم كارت افراد، براي تعامل دوسويه تحويل دادني ها به /از تمامي اشخاص حقيقي و حقوقي در ارائه و ثبت كليه خدمات و مراحل آن به مردم توسط سازمان هاي عمومي ارائه دهنده خدمت (ميان مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات…

عدم بلوغ زيست بوم و رشد كم شتاب صنعت فضايي كشور

محدوديت منابع مالي در صنعت فضايي

راهبرد 1: توسعه و تنوع بخشي سرمايه گذاري در صنعت فضايي اهم اقدامات: 1. توليد حداقل يك منظومه ده ماهواره اي ارتفاع پايين (بلندمدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 2. اعطاي مجوز سرمايه گذاري بخش غيردولتي در توليد و قرار دادن ماهواره در مدارهاي عملياتي (ميان مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح).

ضعف در فناوري پرتاب ماهواره

راهبرد 1: تجميع توانمندي ها و ظرفيت هاي ملي و بين المللي اهم اقدامات: 1. پرتاب ماهواره بويژه مدارهاي ارتفاع پايين در زمان بندي مشخص، با صدور مجوزهاي لازم براي استفاده از ظرفيت صنايع دفاعي، بخش غيردولتي و سرمايه گذاري خارجي در بومي سازي فناوري هاي مرتبط (بلندمدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح). 2. طراحي و ساخت پرتاب گرهاي فضايي ملي (ميان مدت – وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات).

گراني مسكن و بالا بودن نرخ اجاره مسكن

اختلال در عرضه زمين و ملك و بالا بودن تقاضاي سوداگرانه

راهبرد 1: افزايش انگيزه عرضه زمين و ملك اهم اقدامات: 1. تكميل و به روزرساني سامانه ملي املاك و اسكان كشور، با اجراي ماده 169 مكرر قانون ماليات هاي مستقيم، و انجام حمايت‎هاي لازم جهت اجرايي سازي طرح ملي حدنگاري (كاداستر) با همكاري قوه قضائيه (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت دادگستري). 2. اخذ ماليات از خانه هاي خالي، با اجراي مواد 54 مكرر و 169 مكرر قانون ماليات هاي مستقيم (كوتاه مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي). 3. وضع ماليات بر عايدي سرمايه، به منظور كاهش جذابيت تقاضاي سوداگري و هدايت نقدينگي به سمت ساخت مسكن، با پيشنهاد قوانين لازم[پاورقي 69] (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. وضع ماليات بر ارزش زمين و ملك، با پيشنهاد قوانين لازم[پاورقي 70] (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

۶۹]) ر ك: مبحث «ماليات» در سند تحول.

۷۰]) ر ك: مبحث «ماليات» در سند تحول.

راهبرد 2: عرضه حداكثري زمين هاي دولتي و توسعه افقي در حريم قانوني شهر اهم اقدامات: 1. توسعه افقي محدوده شهرهاي فاقد زمينِ كافيِ قابل واگذاري در حريم قانوني شهر با اولويت شهرهاي كوچك و متوسط، به منظور فراهم سازي امكان ساخت واحد مسكوني با در نظرگرفتن حفاظت از اراضي كشاورزي مرغوب و جلوگيري از فروش تراكم مازاد ساختماني در شهرها از طريق اصلاح طرح‎هاي جامع و تفصيلي شهري با اجراي مواد 8 و 9 قانون جهش توليد مسكن (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور). 2. واگذاري اراضي موجود در محدوده و حريم شهرها، متعلق به وزارت جهاد كشاورزي و كليه وزارتخانه ها، مؤسسات و دستگاه هاي دولتي و همچنين شركت هايي كه 100 درصد سرمايه و سهام آن ها متعلق به دولت مي باشد به وزارت راه و شهرسازي با اجراي ماده 10 قانون جهش توليد مسكن، ماده 10 قانون زمين شهري و ماده 6 قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن (كوتاه مدت – دستگاه هاي اجرايي، وزارت راه و شهرسازي). 3. مولدسازي و واگذاري اراضي دولتي محدوده و حريم شهرها به واجدين شرايط در بستر فرايندهاي شفاف نظير سامانه تداركات الكترونيك دولت با رعايت سياست هاي آمايش سرزمين و اولويت زوجين خانه اولي، خانواده‎هاي داراي 3 فرزند به بالا و اولويت دهي در انتخاب گروهي واگذاري زمين براي اسكان خانوادگي در فواصل نزديك جغرافيايي با اجراي مواد 7، 8 و 9 قانون جهش توليد مسكن (كوتاه …

راهبرد 3: توسعه بازار تأمين مالي مسكن و اعطاي تسهيلات ساخت مسكن اهم اقدامات: 1. فراهم سازي امكان سرمايه گذاري خُرد مردمي در توليد و ساخت مسكن با تسهيم املاك در حال ساخت به واحدهاي خُرد در بستر بازار سرمايه با استفاده از ابزار‎هايي نظير صندوق هاي املاك و مستغلات و صندوق هاي زمين و ساختمان با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. فراهم سازي امكان اعطاي تسهيلات بلندمدت ساخت مسكن با ايجاد زيرساخت قراردادي براي تعيين اقساط بر اساس نرخ مصوب شوراي پول و اعتبار و استفاده از تأمين مالي مبتني بر اوراق (ميان مدت – بانك مركزي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي).

راهبرد 4: تسهيل دسترسي محرومان به مسكن اهم اقدامات: 1. شناسايي محرومان فاقد مسكن از طريق استفاده حداكثري از تقاطع‎گيري زيرساخت هاي اطلاعاتي موجود از قبيل اطلاعات سامانه رفاه ايرانيان، اطلاعات بانك ها، ماليات و اطلاعات كميته امداد امام خميني(ره).، سازمان بهزيستي و ساير نهادهاي حمايتي (كوتاه مدت – وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور اقتصادي و دارايي). 2. حفظ كرامت و منزلت محرومان فاقد مسكن با توزيع مكاني مسكن محرومان بين ساير اقشار جامعه و عدم امكان شناسايي آن ها و همچنين اولويت زنان سرپرست خانوار، خانوار داراي معلول و خانوار پُرجمعيت و به صورت غيرمستقيم، از طريق نهادهاي واسط، صرفاً با واگذاري و تأمين زمين يا عوايد حاصل از آن در الگوهاي مختلف از جمله مشاركت در ساخت و سياست ساخت تدريجي، با همكاري كميته امداد امام خميني(ره)، سازمان بهزيستي و ساير نهادهاي حمايتي (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت امور اقتصادي و دارايي). 3. حمايت هاي دولتي به عنوان بدهي محرومان به دولت با اِعمال محدوديت هاي مدت دار، از قبيل ترهين ملك در رهن بانك يا نهادهاي واسط، محدوديت در خريد ملك ديگر و خودرو و نيز دريافت تسهيلات بانكي، متناسب با ميزان حمايت ، و كاهش و حذف محدوديت‎ها متناسب با تأديه بدهي (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت تعاون، كا…

راهبرد 5: كاهش هزينه ها و مخاطرات بازار اجاره مسكن اهم اقدامات: 1. كاهش هزينه مبادله اجاره و افزايش ضمانت اجراي قراردادهاي اجاره مسكن با ايجاد زيرساخت‎هاي توسعه قراردادهاي استاندارد اجاره مسكن با قابليت اِعمال خودكار قيود قرارداد و تسويه وجوه قرارداد از طريق حساب‎هاي واسط وجوه با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. حمايت از ايجاد و توسعه بنگاه‎هاي اجاره داري حرفه اي با استفاده از مشوق‎هاي مالياتي، تخفيف عوارض و واگذاري اراضي دولتي به صورت اجاره بلندمدت، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

بالابودن مخاطرات سرمايه گذاري و مبادلات حوزه مسكن

راهبرد 1: ايجاد تقارن اطلاعات در مبادلات و مالكيت مسكن اهم اقدامات: 1. فراهم كردن زيرساخت ثبت رسمي قرارداد پيش فروش و بي اعتبار كردن قراردادهاي غيررسمي با پيشنهاد اصلاح قانون پيش فروش ساختمان (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. ايجاد سامانه يكپارچه اطلاعات مسكن مشتمل بر هويت مالك، افراد داراي وكالت فروش و رهن بودن سند ملك و وراثت به تفكيك ملك با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. فراهم سازي امكان سرمايه گذاري خُرد با تسهيم املاك در حال ساخت به واحدهاي خُرد با طراحي ساز و كارهاي حقوقي و ساز و كارهاي بيمه پروژه، به منظور تسهيل سرمايه گذاري مردمي در فرايند ساخت با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. تسهيل در صدور مجوزهاي ساخت و شفاف سازي مقررات اين بخش با رفع مقررات زائد و صدور مجوز از طريق درگاه ملي مجوزهاي كسب و كار و تجميع و اعلام تمامي مقررات بخش مسكن در پايگاه ملي قوانين كشور و لغو ساير مقررات اعلام نشده (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

راهبرد 2: ايجاد زيرساخت ‎هاي امن و سهل براي توليد مشاركتي مسكن اهم اقدامات: 1. ايجاد اطمينان در سرمايه گذاران ساخت مسكن نسبت به اخذ سند رسمي با اقداماتي نظير ايجاد نهادهاي تخصصي بيمه پايان كار با مسؤوليت تضامني نسبت به اخذ پايان كار و پرداخت جريمه هاي احتمالي با برخورداري از ابزارهاي نظارتي متناظر، صدور پايان كار تفكيكي براي مجتمع هاي ساختماني، صدور سند رسمي براي ساختمان هاي داراي بدهي پايان كار، ثبت بدهي در سند و مشروط نمودن معامله رسمي ملك به تسويه بدهي، با همكاري قوه قضائيه و شهرداري ها و پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت كشور، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. ايجاد حساب هاي واسط وجوه (حساب هاي اماني) براي فراهم سازي امكان عقد قرارداد پيش فروش مسكن بر بستر سامانه هاي تأييد صلاحيت شده، مشتمل بر متون قراردادي استاندارد و شروط از پيش تعيين شده و قابل شخصي سازي، با قابليت احراز شروط توسط نهادهاي بيمه گر داراي مسؤوليت تضامني ، امكان اِعمال غيرقضائي شروط قرارداد در صورت عدم پايبندي طرفين به آن ها و امكان اخذ ثمن قرارداد و انتقال آن به طرف ديگر پس از احراز اجراي تعهدات مجري با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

كيفيت پايين و عمر مفيد كم ساختمان ها

فقدان تقارن اطلاعات ميان مالك، سازنده و مهندس ناظر

راهبرد 1: ايجاد شفافيت و حافظه دار كردن عملكرد سازندگان و مهندسان ناظر اهم اقدامات: 1. ايجاد شناسنامه ساختمان، شامل اطلاعات سازنده، مهندس مجري و مهندس ناظر (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور). 2. ايجاد تقارن اطلاعات بين سازندگان و خريداران در قالب ساز و كارهاي امتيازدهي و رتبه بندي سازندگان، مهندسان ناظر و مهندسان مجري و ثبت اطلاعات و بازخوردها مبتني بر كيفيت ساخت (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور).

راهبرد 2: انتقال مسؤوليت كيفيت ساخت به نهادهاي واسط و مهندسان ناظر و مجري اهم اقدامات: 1. اجباري شدن بيمه مسؤوليت كيفيت ساختمان توسط شركت هاي واسط و شركت هاي بيمه گر با مسؤوليت تضامني مشترك بين نهادهاي واسط و مهندسان ناظر و مجري، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت –وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. دريافت بخشي از خسارات ساختمان هاي آسيب‎ديده به دليل كيفيت پايين ساخت از مهندسان ناظر و مجري، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

استفاده از روش هاي غيرصنعتي در ساخت

راهبرد 1: توسعه صنعتي سازي و حمايت از فناوري هاي نوين ساخت اهم اقدامات: 1. افزايش مشوق‎ هايي براي به كارگيري روش هاي صنعتي از جمله پرداخت تسهيلات، تخفيف در عوارض و اختصاص يارانه (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور). 2. حمايت از ايجاد شركت هاي ساختماني داراي فناوري هاي نوين ساخت با كمك در سرمايه گذاري اوليه ايجاد كارخانه و واگذاري اراضي دولتي به صورت اجاره (كوتاه مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور).

حجم بالاي بافت هاي فرسوده شهري و روستايي

تأمين مالي ناپايدار و اصلاح لكه اي بافت فرسوده

راهبرد 1: اصلاح ساز و كارهاي مالي و مديريتي در نوسازي واحدهاي فرسوده اهم اقدامات: 1. اصلاح محله محور بافت فرسوده با محوريت نهادهاي توسعه گر واسط بين مردم و دولت با واگذاري اختيارات و امتيازات ويژه به اين نهادها متناسب با حجم اصلاح شده از بافت شهري، از قبيل تخفيف در مجوز ساخت و واگذاري زمين براي اجراي فرايند كليد به كليد (بلندمدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور). 2. جلوگيري از افزايش تراكم مازاد ساختماني با واگذاري زمين هاي خالي داخل و اطراف شهر به ساكنان بافت هاي فرسوده (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور). 3. افزايش سقف و نرخ تسهيلات نوسازي مسكن به كمك ايجاد زيرساخت قراردادي براي تعيين اقساط بر اساس نرخ مصوب شوراي پول و اعتبار و استفاده از تأمين مالي مبتني بر اوراق با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – بانك مركزي، وزارت راه و شهرسازي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

عدم تناسب معماري و شهرسازي با هويت ايراني - اسلامي

الگوي غيربومي زيست شهري، مسكن و معماري

راهبرد 1: تغيير الگوي طراحي و ساخت مسكن با رويكرد خانواده محوري اهم اقدامات: 1. استفاده بهينه از زمين و حركت به سمت ساخت خانه هاي مستقل و وسيع و تا حد امكان اجتناب از بلندمرتبه سازي و آپارتمان سازي با رويكرد محله محور، مركزيت مسجد و توجه به اصل پياده مداري و تفكيك فضاهاي سواره از پياده در مجموعه هاي مسكوني و محلات و رعايت استاندارد ها و ضوابط فني مربوطه به مسكن سازي مبتني بر شرايط بومي، با اجراي مواد 20 و 24 قانون جهش توليد مسكن (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 2. الزام شهرداري ها به تحقق پيوست سبك زندگي اسلامي - ايراني طرح هاي كلان شهري براي اخذ حمايت هاي دولت، با اصلاح طرح هاي جامع و تفصيلي شهرها (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. الگوسازي و برجسته سازي فضاها، الگوها و شخصيت هاي محلي، به منظور ترويج سبك هاي متنوع زندگي در محلات و توجه به نمادگرايي اسلامي و تزئينات متناسب با فرهنگ (ميان مدت – وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 4. ايجاد فضاي درون گرا، امنيت بخش، آرامش بخش، وحدت آفرين، مهمان پذير، حافظ حرمت و حريم فردي و جمعي اهالي خانه، زيست پذير براي سكونت خانواده گسترده، بدون مزاحمت هاي هم جواري و رعايت اصل خط آسمان شهري، با جلوگيري از تخلفات ساختماني و فروش تراكم مازاد س…

محدوديت منابع آب در دسترس براي كشاورزي

بهره برداري ناكارآمد و نامتناسب با ظرفيت زيست محيطي از منابع آبي كشور

راهبرد 1: توسعه و تنوع بخشي به روش هاي توليد غذا مبتني بر منابع آب قابل دسترس و تبديل اراضي كشاورزي بدون آب به مراتع بهره ور در مناطق كم آب[پاورقي 71] اهم اقدامات: 1. استفاده از فناوري هاي نوين، نظير فناوري هسته اي، نانوفناوري و زيست فناوري، جهت پايدارسازي توليد و توسعه كشاورزي حفاظتي در طرح كشت ديم (ميان مدت –وزارت جهاد كشاورزي، سازمان انرژي اتمي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات). 2. تسهيل فرايندهاي مجوزدهي و ارتقاي سرمايه گذاري بخش خصوصي در طرح هاي تأمين منابع پروتئين مشتمل بر دام، طيور، آبزيان، گياهان و ريزاندام ها (ميان مدت –وزارت جهاد كشاورزي). 3. حمايت از توسعه صنعت و تكميل زنجيره ارزش دام هاي بيابان زي و كشت و توليد گياهان نامتعارف علوفه اي و صنعتي خشكي پسند و شورپسند در مناطق بياباني بدون آبياري يا بهره برداري از منابع آب نامتعارف (بلندمدت –وزارت جهاد كشاورزي).

۷۱]) ر ك: مبحث «محيط زيست و آب» در سند تحول.

راهبرد 2: افزايش بهره وري آب در بخش كشاورزي اهم اقدامات: 1. اصلاح الگوي كشت متناسب با شرايط اقليمي و ميزان آب قابل برنامه ريزي كشاورزي[72] (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. استفاده از منابع ژنتيكي بهره ور و سازگار، اصلاح نژاد و فناوري هاي صيانتي در اراضي كشاورزي آبي و كشت گياهان راهبردي كم آب بر (ميان مدت –وزارت جهاد كشاورزي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، سازمان انرژي اتمي). 3. توسعه فناوري هاي ارتقاي بهره وري آب با ايجاد انگيزه از طريق واقعي سازي قيمت آب و برق مصرفي[73] در توليدات كشاورزي هم زمان با حمايت هاي لازم، از قبيل ارائه تسهيلات متناسب (ميان مدت – وزارت نيرو، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان انرژي اتمي). 4. توسعه به كارگيري روش هاي متنوع آبخيزداري و آبخوان داري متناسب با ظرفيت هاي بومي هر منطقه و اقليم[74] (بلندمدت – وزارت نيرو، وزارت جهاد كشاورزي). 5. توانمندسازي تشكل ها و نظامات بهره برداري از نهاده هاي آبي با توسعه اقدامات نرم افزاري و ترويجي (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت نيرو).

۷۲]) ر ك: مبحث «محيط زيست و آب» در سند تحول.

۷۳]) ر ك: مباحث «انرژي» و «محيط زيست و آب» در سند تحول.

۷۴]) ر ك: مبحث «محيط زيست و آب» در سند تحول.

ازهم گسيختگي و فقدان مسؤوليت پذيري در حكمراني آب[پاورقي75]

۷۵]) ر ك: مبحث «محيط زيست و آب» در سند تحول.

هدررفت ظرفيت پايدار خاك و كوچك شدن و پراكندگي سطوح كشاورزي

نقض اصول فني و مهندسي كشاورزي در بهره برداري

راهبرد 1: توسعه بهره برداري صيانتي از خاك در بخش كشاورزي اهم اقدامات: 1. مديريت خاك ورزي و الگوي بهره برداري از اراضي به منظور مهار و كاهش مؤثر نرخ فرسايش بادي و آبي و حفاظت از اجزاي حاصلخيزي خاك (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي). 2. توسعه پوشش گياهي با شناسايي و معرفي گونه هاي مقاوم به شرايط محيطي و سازگار با محيط زيست طبيعي منطقه و عدم استفاده از گونه هاي مهاجم براي كاشت گياهان دائمي در اراضي پُرشيب و كانون هاي ريزگرد با تأكيد بر توسعه زنجيره هاي ارزش محصولات كشاورزي از طريق ايجاد ساز و كارهاي لازم به منظور واگذاري حق بهره برداري اقتصادي از اراضي به توسعه گرانِ صاحب فناوري و داراي صلاحيت مالي و فني با اولويت مردم بومي با حفظ مالكيت دولت و منطبق با اصول صيانت از منابع طبيعي (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست). 3. ايجاد بازار خدمات دانش بنيان بخش كشاورزي با تمركز بر بهره برداري حفاظتي از خاك (ميان مدت –وزارت جهاد كشاورزي). 4. تهيه اطلاعات جامع مديريت و بهره وري كشاورزي و ارائه آن به شركت هاي ارائه دهنده خدمات مشاوره فني كشاورزي (كوتاه مدت – وزارت جهاد كشاورزي).

جاذبه اقتصادي در تغيير كاربري اراضي كشاورزي

راهبرد 1: مديريت تعارضات در تغيير كاربري اراضي كشاورزي اهم اقدامات: 1. ايجاد سامانه جامع اطلاعات مكان محور پويا در بخش كشاورزي به صورت عمومي و برخط مشتمل بر اطلاعات جغرافيايي، رخ نماي خاك، پوشش گياهي، نوع كاربري، قابليت و تناسب اراضي كشاورزي و بازار محصولات توليدي با پيگيري و همكاري با قوه قضائيه در حدنگاري اراضي (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت كشور، وزارت راه و شهرسازي، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، وزارت نيرو، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت دادگستري). 2. هوشمندسازي و انتشار برخط فرايند تعيين كاربري و اخذ مجوز تغيير كاربري اراضي از مراجع ذي صلاح (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت كشور). 3. همكاري با قوه قضائيه براي صدور سند تك برگي براي كليه اراضي كشاورزي[76] (كوتاه مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت دادگستري). 4. ايجاد جذابيت براي يكپارچه سازي مديريت اراضي كشاورزي از طريق فراهم نمودن امكان ايجاد شخصيت حقوقي براي بهره بردار حقيقي بخش كشاورزي با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 5. رفع تعارضات بهره برداران و وزارت جهاد كشاورزي جهت حفاظت، توسعه و ارتقاي بهره وري از جنگل و اراضي مشجر با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 6. رسيدگي فوري و دقيق به گزارش هاي مردمي ارسالي به درگاه…

۷۶]) ر ك: مبحث «محيط كسب و كار» در سند تحول.

بهره وري نامناسب نژادي از نهاده هاي توليد

توسعه نژادهاي داخلي و وارداتي ناسازگار با شاخص هاي زيست بوم كشور

راهبرد 1: انطباق ظرفيت نژادي با نهاده هاي داخلي توليد اهم اقدامات: 1. تدوين و اجراي نقشه پوياي نيازمندي هاي نژادي منطبق با شاخص هاي زيست بوم كشور، از طريق داده پردازي و تعيين سناريوهاي تغيير اقليم و الگوي انتظاري اثرگذاري آن ها و شبيه سازي تأثير سناريوها بر ظرفيت توليدي نژادهاي كشور و انتخاب نژاد سازگار (كوتاه مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت راه و شهرسازي). 2. تكميل زنجيره تأمين نيازمندي هاي نژادي بر پايه ظرفيت درون زاي نهاده هاي توليد (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي). 3. افزايش تنوع نژادي سازگار از طريق شناسايي و به نژادي گياهان، دام، طيور، آبزيان و موجودات قابل بهره برداري، نظير بندپايان و گياهان پست، با تأكيد بر بهره برداري از ظرفيت نژادهاي بومي در برنامه هاي اصلاح نژاد، بهره برداري از ظرفيت نژادهاي وارداتي سازگار و استفاده مؤثر از ظرفيت نژادهاي وحشي داراي ظرفيت اهليت در زنجيره تأمين كشاورزي (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري).

راهبرد 2: كاهش هزينه هاي بازآرايي نژادي در زيست بوم كشور اهم اقدامات: 1. افزايش تمايل بهره برداران به عامليت در بازآرايي نژادي از طريق ارائه مشوق هايي، نظير پوشش بيمه اي و اولويت دهي در تخصيص تسهيلات براي بهره برداران پيشرو (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، بانك مركزي). 2.افزايش تدريجي هزينه استقرار سيستم هاي ناسازگار نژادي از طريق اخذ تدابيري نظير دريافت تعرفه گمرگي بر نهاده هاي وارداتي توليد، هماهنگ با استقرار زنجيره تأمين درون زاي نيازمندي هاي نژادي (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت امور اقتصادي و دارايي).

راهبرد 3: بهره برداري از ظرفيت علمي و دانشي مراكز دانشگاهي و مشاركت مردمي در توسعه نژادهاي سازگار با زيست بوم كشور اهم اقدامات: 1. ايجاد و تسهيل فعاليت قطب هاي علمي دانشگاهي براي ارزيابي، تعيين مشخصات، اصلاح و توسعه نژادي (كوتاه مدت – وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. تسهيل گري و ايجاد انگيزه براي ورود مؤثر شركت هاي دانش بنيان در توسعه نژادي سازگار با زيست بوم كشور (ميان مدت – معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، سازمان حفاظت محيط زيست). 3. الگوسازي بهره برداران پيشروي نژادي از طريق توليد برنامه هاي رسانه اي براي معرفي و تقدير از بهره برداران برتر، ايجاد نمايشگاه هاي نژادي منطقه اي با محوريت اين بهره برداران و طراحي و ايجاد سازكارهاي اقتصادي لازم براي ترغيب آن ها به آموزش و ترويج مؤثر و عملياتي به ساير بهره برداران (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي). 4. استقرار كارآمد و توسعه حفاظت از مالكيت معنوي اشخاص و گروه هاي فعال در توسعه نژادي سازگار (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت دادگستري، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري).

فرسايش نژادهاي بومي كشور

راهبرد 1: حفاظت از تنوع نژادي كشور اهم اقدامات: 1. رصد مستمر تغييرات ظرفيت نژادي كشور و ايجاد پايگاه هاي اطلاع رساني و ارائه دسترسي هاي طبقه بندي شده به بهره برداران و ذي نفعان (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان برنامه و بودجه). 2. احصاي گلوگاه هاي فرسايش نژادي از طريق تعيين عوامل فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي اثرگذار بر تغيير الگوي نژادي و رفع موانع توسعه نژادي سازگار با زيست بوم كشور (بلندمدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت راه و شهرسازي، وزارت كشور).

راهبرد 2: حمايت و تسهيل مشاركت مردم در فعاليت هاي بازدارنده فرسايش نژادهاي بومي كشور اهم اقدامات: 1. تمهيد ساز و كارهاي تشويق مردم به مشاركت در حفاظت از نژادهاي بومي و در حال انقراض (كوتاه مدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست). 2. تمهيد الگوهاي كسب و كار اقتصادي بر فعاليت هاي حفاظت از نژادهاي بومي و در حال انقراض (ميان مدت – وزارت جهاد كشاورزي، سازمان حفاظت محيط زيست).

كاهش روند سرمايه گذاري در بخش كشاورزي

وضع سياست هاي ارزي، تجاري و حمايتي نامناسب و سركوب قيمتي به بهانه حمايت از مصرف كننده[پاورقي77]

۷7]) ر ك: مباحث «محيط كسب و كار »، «ارز و تجارت خارجي»، «ساخت داخل» و «فقر و تأمين اجتماعي» در سند تحول.

جاذبه بالاي فعاليت هاي رقيب توليدات بخش كشاورزي