سند حقوقی

«دستورالعمل تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباري»، مصوب سي و ششمين نشست مورخ 14‏/5‏/1404 هيأت عالي بانك مركزي و «دستورالعمل تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباري تجاري»، «دستورالعمل تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباري تخصصي»، «دستورالعمل تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباري جامع» و «دستورالعمل تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر بانك هاي قرض‌ الحسنه» مصوب سي و چهارمين نشست مورخ 08‏/05‏/1404 هيأت عالي بانك مركزي

تاریخ تصویب: 1404/05/27
معاونت تنظیم گری و نظارت مرکز تنظیم گری مدیریت کل تنظیم مقررات دستورالعمل تاسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر بانک های قرض الحسنه مصوب هیات عالی بانک مرکزی…فصل اول - تعاریفماده ۱

۱

۳ - بانك قرض الحسنه: مؤسسه اعتباري (بانكي) است كه به تجهيز و تخصيص منابع در قالب عقد قرض الحسنه و همچنين انجام ساير فعاليت هاي مجاز در چارچوب اين دستورالعمل اقدام مي نمايد.

۱

۴ - مؤسس/ مؤسسين: كليه اشخاص حقيقي و حقوقي واجد شرايط كه متقاضي تأسيس بانك قرض الحسنه مي باشند.

۱

۵ - صلاحيت عمومي و حرفه اي: دارا بودن شرايط عمومي و حرفه اي لازم براي تصدي سمت عضويت در هيأت مديره و هيأت عامل بانك قرض الحسنه در چارچوب ضوابطي كه توسط بانك مركزي تدوين و ابلاغ مي شود.
معاونت تنظیم گری و نظارت مرکز تنظیم گری مدیریت کل تنظیم مقررات دستورالعمل تاسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر بانک های قرض الحسنه مصوب هیات عالی بانک مرکزی…

فصل دوم - کلیات تأسیس و حدود فعالیت

ماده ۲

فرآيند تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر بانك قرض الحسنه تابع مفاد اين دستورالعمل، ضوابط ابلاغي بانك مركزي در خصوص تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر مؤسسات اعتباري و همچنين قانون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، قانون پولي و بانكي كشور، قانون عمليات بانكي بدون ربا و ساير قوانين و مقررات مربوط مي باشد.

ماده ۳

بانك قرض الحسنه در قالب شركت سهامي عام و با رعايت قوانين و مقررات مربوط تأسيس مي گردد.

ماده ۴

حداقل سرمايه مورد نياز براي تأسيس و فعاليت بانك قرض الحسنه، معادل پنجاه هزار ميليارد ريال مي باشد.

ماده ۵

حدود تملك سهام بانك قرض الحسنه توسط اشخاص حقيقي و حقوقي، تابع «قانون اصلاح قانون اجراي سياست هاي كلي اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسي» و همچنين ضوابط ابلاغي بانك مركزي در خصوص تملك سهام بانك ها و مؤسسات اعتباري غيربانكي و ضمانت اجراهاي آن مي باشد.

ماده ۶

تأييد صلاحيت عمومي و حرفه اي مديران بانك قرض الحسنه، تابع ضوابط ابلاغي بانك مركزي در خصوص نحوه احراز و لغو تأييد صلاحيت عمومي و حرفه اي مديران مؤسسات اعتباري مي باشد.

ماده ۷

بانك قرض الحسنه مجاز به انجام عمليات و فعاليت هاي (ريالي و ارزي) زير مي باشد:
۷
۱ - قبول سپرده قرض الحسنه جاري با امكان اعطاي دسته چك؛
۷
۲ - قبول سپرده قرض الحسنه پس انداز؛
۷
۳ - اعطاي تسهيلات صرفاً در قالب عقد قرض الحسنه؛
۷
۴ - ارايه خدمات مرتبط با چك طبق قانون صدور چك و ساير قوانين و مقررات لازم الاجرا؛
۷
۵ - ارايه خدمات دريافت، پرداخت و نقل و انتقال وجوه؛
۷
۶ - انجام امور نمايندگي به منظور جمع آوري وجوه، انواع قبوض خدمات شهري، ودايع و ...؛
۷
۷ - صدور انواع ضمانت نامه بانكي؛
۷
۸ - ارايه انواع ابزارهاي پرداخت و خدمات بانكي الكترونيكي از جمله صدور انواع كارت هاي الكترونيكي؛
۷
۹ - انجام عمليات بين بانكي در چارچوب اين دستورالعمل؛
۷
۱۰ - قبول و نگهداري اشياء گران بها، اسناد و اوراق بهادار و اجاره صندوق امانات به مشتريان؛
۷
۱۱ - انجام عمليات ارزي نظير خريد و فروش ارز، انتقال ارز و صدورحواله هاي ارزي؛
۷
۱۲ - خدمات مربوط به وجوه اداره شده، عامليت و افتتاح حساب اماني؛
۷
۱۳ - انتشار و يا فروش اوراق بهادار اسلامي ريالي بر مبناي عقد قرض الحسنه در داخل كشور؛
۷
۱۴ - تأسيس /مشاركت در سرمايه ي شركت هاي ابزاري با هدف حفظ اسرار حرفه اي و پشتيباني و سهولت در انجام عمليات قرض الحسنه بانكي نظير شركت اعتبارسنجي، شركت فن آوري، خدمات پرداخت (PSP) و وصول مطالبات؛
۷
۱۵ - انجام سفارشات مستمر مشتريان (دستور پرداخت مستمر)؛
۷
۱۶ - ارايه خدمات مشاوره اي در زمينه هاي خدمات مالي، سرمايه گذاري و مديريت دارايي ها به مشتريان؛
۷
۱۷ - انجام وظايف قيموميت، وصايت، وكالت و نمايندگي مشتريان طبق قوانين و مقررات مربوطه؛
۷
۱۸ - سرمايه گذاري در اوراق بهادار اسلامي با اولويت اوراق دولت و بانك مركزي، اسناد خزانه اسلامي و صكوك قرض الحسنه تا سقف معادل حقوق صاحبان سهام؛
۷
۱۹ - تملك و واگذاري اموال حسب ضرورت در چارچوب ضوابط ابلاغي بانك مركزي؛
۷
۲۰ - ايجاد هرگونه پوشش بيمه اي براي دارايي هاي بانك قرض الحسنه نزد شركت ها و مؤسسات بيمه؛
۷
۲۱ - حفظ، برقراري و ايجاد رابطه كارگزاري با بانك هاي داخل و خارج از كشور و ساير نهادهاي مالي داخلي و بين المللي؛
۷
۲۲ - فروش تمبر مالياتي و سفته؛
۷
۲۳ - سپرده گذاري منابع مازاد نزد بانك مركزي، در قالب سياست هاي پولي بانك مركزي؛
۷
۲۴ - صدور كارت اعتباري بر مبناي عقد قرض الحسنه با مجوز بانك مركزي؛
۷
۲۵ - انجام عمليات جمع سپاري در قالب عقد قرض الحسنه با مجوز بانك مركزي؛
۷
۲۶ - انجام ساير عمليات و خدمات بانكي پس از اخذ تأييديه بانك مركزي و منوط به رعايت نسبت كفايت سرمايه وفق مقررات ابلاغي بانك مركزي در خصوص سرمايه نظارتي و نسبت كفايت سرمايه.

ماده ۸

بانك قرض الحسنه مجاز به انجام عمليات زير نمي باشد:
۸
۱ - افتتاح حساب و نگهداري انواع سپرده سرمايه گذاري مدت دار؛
۸
2 - اعطاي تسهيلات در قالب ساير عقود تسهيلاتي غير از عقد قرض الحسنه مگر به تشخيص بانك مركزي و با رعايت مقررات مربوط؛
۸
۳ - تأسيس/ مشاركت در سرمايه ي شركت هاي ليزينگ، صرافي، بيمه، كارگزاري، صندوق هاي سرمايه گذاري و ساير نهادهاي پولي و نهادهاي مالي موضوع ماده (۱) «قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران»؛
۸
۴ - تأسيس /مشاركت در سرمايه ي اشخاص حقوقي داراي فعاليت غيربانكي؛

ماده ۹

بانك قرض الحسنه مكلف است در اعطاي تسهيلات، سقف قرض الحسنه اعطايي به اشخاص حقيقي و حقوقي كه توسط بانك مركزي ابلاغ مي شود را رعايت نمايد.
تبصره
سقف قرض الحسنه اعطايي به كسبه، اصناف و صاحبان مشاغل داراي مجوزهاي قانوني از مراجع ذي ربط، حداكثر معادل پنج برابر سقف قرض الحسنه اعطايي به اشخاص حقيقي و سقف قرض الحسنه اعطايي به اشخاص حقوقي، همان سقف اعلامي قرض الحسنه اعطايي به اشخاص حقوقي يا سقف قرض الحسنه اعطايي به شركت ها و مؤسسات دانش بنيان (هركدام بيشتر باشد)، است.
معاونت تنظیم گری و نظارت مرکز تنظیم گری مدیریت کل تنظیم مقررات دستورالعمل تاسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر بانک های قرض الحسنه مصوب هیات عالی بانک مرکزی…

فصل سوم - مقررات نظارتی و احتیاطی

ماده ۱۰

بانك قرض الحسنه مكلف است تمامي ضوابط و حدود نظارتي و احتياطي ابلاغي بانك مركزي را رعايت نمايد.

ماده ۱۱

بانك قرض الحسنه مجاز به صدور ضمانت نامه هاي بانكي ريالي و ارزي با رعايت شرايط زير مي باشد:
۱۱
۱ - حد فردي: حداكثر معادل ۱۰ برابر سقف فردي تسهيلات قرض الحسنه اعطايي.
۱۱
۲ - حد جمعي: حداكثر معادل ۵/۱۲ درصد سرمايه نظارتي موضوع ضوابط ابلاغي بانك مركزي در خصوص محاسبه سرمايه نظارتي و كفايت سرمايه مؤسسات اعتباري؛
تبصره ۱
چنانچه ضمانت خواه نسبت به پرداخت صددرصد مبلغ ضمانت نامه به صورت سپرده نقدي نزد بانك قرض الحسنه اقدام نمايد، ضمانت نامه هاي صادره مذكور از رعايت حدود فردي و جمعي مندرج در اين ماده مستثني است.
تبصره ۲
نرخ تبديل ضمانت نامه هاي ارزي به ريال جهت محاسبه حدود موضوع اين ماده، معادل آخرين نرخ اعلامي بانك مركزي در خصوص تسعير اقلام پولي دارايي ها و بدهي هاي ارزي شبكه بانكي است.

ماده ۱۲

انجام عمليات بين بانكي توسط بانك قرض الحسنه، صرفاً با ساير بانك هاي قرض الحسنه و بانك مركزي و در قالب سياست هاي پولي بانك مركزي امكان پذير است.

ماده ۱۳

اعطاي تسهيلات قرض الحسنه به اشخاص مرتبط يا ايجاد تعهدات براي آن ها توسط بانك قرض الحسنه به استثناي تسهيلات تكليفي در قوانين موضوعه، ممنوع است.
تبصره
اعطاي تسهيلاتي نظير تسهيلات مسكن، ضروري و اضطراري در راستاي برنامه هاي رفاهي بانك قرض الحسنه، صرفاً به اعضاي هيأت مديره، اعضاي هيأت عامل و كاركنان همان بانك قرض الحسنه از محل منابع مالكانه (معادل مجموع حقوق صاحبان سهام و بدهي هاي بانك قرض الحسنه به استثناي بدهي به بانك مركزي، بدهي به ساير مؤسسات اعتباري و حساب هاي سپرده ي قرض الحسنه پس انداز)، در چارچوب ضوابط ابلاغي بانك مركزي در خصوص تسهيلات اعطايي به كاركنان شبكه بانكي مجاز است.

ماده ۱۴

حدود مجاز ناظر بر وضعيت باز ارزي براي بانك قرض الحسنه معادل ۵۰ درصد حدود تعيين شده در ضوابط ابلاغي بانك مركزي ناظر بر وضعيت باز ارزي مؤسسات اعتباري مي باشد.

ماده ۱۵

اعطاي تسهيلات و ايجاد تعهدات كلان موضوع ضوابط ابلاغي بانك مركزي در خصوص تسهيلات و تعهدات كلان، توسط بانك قرض الحسنه ممنوع است.

ماده ۱۶

بانك مركزي مي تواند حدود مجاز مقرر در فصل سوم اين دستورالعمل را با توجه به شاخص هاي اقتصادي از جمله نرخ رشد اقتصادي و تورم تغيير دهد.

ماده ۱۷

بانك قرض الحسنه مكلف است نرخ كارمزد تسهيلات اعطايي قرض الحسنه و ارائه ي خدمات بانكي كه توسط بانك مركزي ابلاغ شده را رعايت نمايد.
معاونت تنظیم گری و نظارت مرکز تنظیم گری مدیریت کل تنظیم مقررات دستورالعمل تاسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر بانک های قرض الحسنه مصوب هیات عالی بانک مرکزی…

فصل چهارم - ـ سایر موارد

ماده ۱۸

فرآيند بازسازي و گزير بانك قرض الحسنه مطابق با مفاد قانون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، قانون پولي و بانكي كشور و اصلاحات بعدي آن و ساير قوانين و مقررات مربوط مي باشد.

ماده ۱۹

اركان و نحوه اداره بانك قرض الحسنه تابع اساسنامه اي است كه به تصويب هيأت عالي بانك مركزي مي رسد.

ماده ۲۰

مواردي كه در اين دستورالعمل پيش بيني نشده است تابع ضوابط ابلاغي بانك مركزي مي باشد.

ماده ۲۱

مؤسسات اعتباري كه قبل از ابلاغ اين دستورالعمل تأسيس شده و به فعاليت اشتغال داشته اند و متقاضي تبديل به بانك قرض الحسنه هستند، بايد مطابق با شيوه نامه اي كه به تصويب هيأت عالي بانك مركزي مي رسد، اقدام نمايند.
معاونت تنظیم گری و نظارت مرکز تنظیم گری مدیریت کل تنظیم مقررات دستورالعمل تاسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر بانک های قرض الحسنه مصوب هیات عالی بانک مرکزی…

دستورالعمل تاسیس، فعالیت، نحوه اداره و نظارت بر بانک های قرض الحسنه» در سی و چهارمین جلسه مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۰۸ هیات عالی در (۲۱) ماده و (۴) تبصره به تصویب رسید و از…

دستورالعمل تأسيس، فعاليت، نحوه اداره و نظارت بر بانك هاي قرض الحسنه» در سي و چهارمين جلسه مورخ 1404/05/08‌ هيأت عالي در (۲۱) ماده و (۴) تبصره به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجرا مي باشد.

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.