قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به سازمان همكاري شانگهاي

۱ ـ منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ ۱۶ تير ۱۳۸۱ (۷ جولاي ۲۰۰۲) كه از تاريخ ۲۸ شهريور ۱۳۸۲ (۱۹ سپتامبر ۲۰۰۳) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

۲ ـ سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ ۱۴ شهريور ۱۳۸۲ (۵ سپتامبر ۲۰۰۳)

۳ ـ سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۵ (۱۵ ژوئن ۲۰۰۶)

۴ ـ معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در مورد مقابله با تروريسم، جدايي‌ طلبي و افراط‌ گرايي مورخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۰ (۱۵ ژوئن ۲۰۰۱) كه از تاريخ ۹ فروردين ۱۳۸۲ (۲۹ مارس ۲۰۰۳) لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

۵ ـ سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در زمينه مقابله با تروريسم، جدايي ‌طلبي و افراط‌ گرايي مورخ ۱۴ شهريور ۱۳۸۲ (۵ سپتامبر ۲۰۰۳)

۶ ـ موافقتنامه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد ساختار منطقه‌ اي ضدتروريسم، مورخ ۱۷ خرداد ۱۳۸۱ (۷ ژوئن ۲۰۰۲)، كه از تاريخ ۲۳ آبان ۱۳۸۲ (۱۴ نوامبر ۲۰۰۳) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

۷ ـ سند الحاقي (پروتكل) [اول] اعمال تغييرات در موافقتنامه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد ساختار منطقه ‌اي ضد تروريسم، مورخ ۱۴ شهريور ۱۳۸۲ (۵ سپتامبر ۲۰۰۳) كه از تاريخ ۱۰ مهر ۱۳۸۳ (۱ اكتبر ۲۰۰۴) لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

8 ـ موافقتنامه مربوط به حفاظت از اطلاعات طبقه ‌بندي­ شده در چهارچوب ساختار منطقه ‌اي ضدتروريستي سازمان همكاري شانگهاي، مورخ 28 خرداد 1383 (17 ژوئن 2004) كه از تاريخ 28 آبان 1394 (19 نوامبر 2015) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

۹ ـ سند الحاقي [دوم] اصلاحات موافقتنامه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد ساختار منطقه ‌اي ضدتروريسم، مورخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۶ (۱۶ آگوست ۲۰۰۷)، كه در ۴ تير ۱۳۸۸ (۲۵ ژوئن ۲۰۰۹) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

۱۰ ـ يادداشت ‌تفاهم ميان دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي درباره اهداف و جهت گيري‌ هاي اصلي همكاري اقتصادي منطقه اي و راه اندازي فرايند ايجاد شرايط مطلوب تجارت و سرمايه ‌گذاري، مورخ ۲۳ شهريور ۱۳۸۰ (۱۴ سپتامبر ۲۰۰۱) كه از تاريخ امضاء لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

۱۱ ـ سند الحاقي (پروتكل) يادداشت تفاهم ميان دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي درباره اهداف و جهت گيري‌ هاي اصلي همكاري اقتصادي منطقه ‌اي و راه ‌اندازي فرايند ايجاد شرايط مطلوب تجارت و سرمايه‌ گذاري، مورخ ۷ خرداد ۱۳۸۱ (۲۸ مي ۲۰۰۲) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

12 ـ معاهده (كنوانسيون) مزايا و مصونيت‌ هاي سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۸ خرداد ۱۳۸۳ (۱۷ ژوئن ۲۰۰۴) كه از تاريخ ۱۲ مهر ۱۳۸۶ (۴ اكتبر ۲۰۰۷) لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

13 ـ موافقتنامه همكاري در زمينه مبارزه با قاچاق مواد مخدر، مواد روانگردان و مواد تشكيل دهنده آنها ميان دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۸ خرداد ۱۳۸۳ (۱۷ ژوئن ۲۰۰۴) كه از تاريخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۶ (۱۶ آگوست ۲۰۰۷) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

14 ـ موافقتنامه در زمينه بانك داده ساختار منطقه ‌اي ضدتروريسم سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۸ خرداد ۱۳۸۳ (۱۷ ژوئن ۲۰۰۴) كه از تاريخ ۲۲ فروردين ۱۳۸۶ (۱۱ آوريل ۲۰۰۷) لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

۱۵ ـ معاهده (پروتكل) همكاري و هماهنگي فعاليت‌ هاي ميان وزارتخانه‌ هاي امور خارجه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۸ خرداد ۱۳۸۳ (۱۷ ژوئن ۲۰۰۴) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

۱۶ ـ موافقتنامه همكاري در زمينه شناسايي و مسدود نمودن مجاري نفوذ افراد درگير در فعاليت‌ هاي تروريستي، جدايي ‌طلبانه و افراط‌ گرايانه به سرزمين كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۵ (۱۵ ژوئن ۲۰۰۶) كه در ۱۶ آبان ۱۳۸۷ (۶ نوامبر ۲۰۰۸) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

17 ـ موافقتنامه فرايند سازماندهي و اجراي اقدامات مشترك ضدتروريستي در قلمرو كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۵ (۱۵ ژوئن ۲۰۰۶) كه از تاريخ ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ (۱۷ مارس ۲۰۰۹) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

۱۸ ـ موافقتنامه نحوه سازماندهي و اجراي رزمايش هاي مشترك ضدتروريستي ميان كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۷ شهريور ۱۳۸۷ (۲۸ آگوست ۲۰۰۸) كه از تاريخ ۸ آذر ۱۳۹۲ (۲۹ نوامبر ۲۰۱۳) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

19 ـ موافقتنامه همكاري در زمينه تضمين امنيت اطلاعات بين ‌المللي بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۶ خرداد ۱۳۸۸ (۱۶ ژوئن ۲۰۰۹) كه از تاريخ ۱۲ خرداد ۱۳۹۰ (۲ ژوئن ۲۰۱۱) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

۲۰ ـ موافقتنامه آموزش كاركنان واحدهاي ضدتروريستي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۶ خرداد ۱۳۸۸ (۱۶ ژوئن ۲۰۰۹) كه از تاريخ ۲۲ شهريور ۱۳۹۰ (۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱) لازم‌الاجراء گرديده‌است.

معاهده (كنوانسيون) سازمان همكاري شانگهاي عليه تروريسم، مورخ ۲۶ خرداد ۱۳۸۸ (۱۶ ژوئن ۲۰۰۹) كه از تاريخ ۲۴ دي ۱۳۹۰ (۱۴ ژانويه ۲۰۱۲) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

22 ـ موافقتنامه بين دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در خصوص همكاري در زمينه ايجاد شرايط مطبوع جهت حمل و نقل بين‌ المللي جاده ‌اي، مورخ ۲۱ شهريور ۱۳۹۳ (۱۲ سپتامبر ۲۰۱۴) كه از تاريخ ۱ بهمن ۱۳۹۵ (۲۰ ژانويه ۲۰۱۷) لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

23 ـ موافقتنامه در مورد نحوه تنظيم و اجراي بودجه سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۱۰ آذر ۱۳۹۶ (۱ دسامبر ۲۰۱۷) كه از تاريخ ۷ اسفند ۱۳۹۶ (۲۶ فوريه ۲۰۱۸) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

24 ـ معاهده (كنوانسيون) سازمان همكاري شانگهاي در مبارزه عليه افراط‌ گرايي، مورخ ۱۹ خرداد ۱۳۹۶ (۹ ژوئن ۲۰۱۷) كه از تاريخ ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۸ (۱۰ مي ۲۰۱۹) لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

۲۵ ـ موافقتنامه همكاري (روابط) بين بانكي در سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۴ آبان ۱۳۸۴ (۲۶ اكتبر ۲۰۰۵) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

26 ـ موافقتنامه حفاظت فني از اطلاعات در ساختار منطقه‌ اي مبارزه با تروريسم سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۵ (۱۵ ژوئن ۲۰۰۶) كه از تاريخ ۱۴ شهريور ۱۳۹۴ (۵ سپتامبر ۲۰۱۵) لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

27 ـ موافقتنامه در زمينه امدادرساني در شرايط اضطراري بين دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۴ آبان ۱۳۸۴ (۲۶ اكتبر ۲۰۰۵) كه از تاريخ ۲ مرداد ۱۳۸۶ (۲۴ جولاي ۲۰۰۷) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

28 ـ موافقتنامه همكاري در زمينه آموزش بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ 25 خرداد 1385 (15 ژوئن 2006) كه از تاريخ 10 بهمن 1386 (30 ژانويه 2008) لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

29 ـ موافقتنامه برگزاري رزمايش مشترك نظامي بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۶ تير ۱۳۸۶ (۲۷ ژوئن ۲۰۰۷) كه از تاريخ ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ (۸ آگوست ۲۰۱۸) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

۳۰ ـ موافقتنامه همكاري فرهنگي بين كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۶ (۱۶ آگوست ۲۰۰۷) كه از تاريخ ۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ (۲۴ آوريل ۲۰۱۴) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

31 ـ موافقتنامه همكاري و كمك متقابل در امور گمركي بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۱۱ آبان ۱۳۸۶ (۲ نوامبر ۲۰۰۷) كه از تاريخ ۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ (۲۴ آوريل ۲۰۱۴) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

32 ـ معاهده حسن همجواري، دوستي و همكاري بلندمدت بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۵ مرداد ۱۳۸۶ (۱۶ آگوست ۲۰۰۷) كه از تاريخ ۱۰ آبان ۱۳۹۱ (۳۱ اكتبر ۲۰۱۲) لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

3۳ ـ موافقتنامه درباره همكاري در زمينه مبارزه با قاچاق تسليحات، مهمّات و مواد منفجره ميان دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۷ شهريور ۱۳۸۷ (۲۸ آگوست ۲۰۰۸) كه از تاريخ ۱۳ ارديبهشت ۱۳۸۹ (۳ مي ۲۰۱۰) لازم‌ الاجراء گرديده ‌است.

34 ـ معاهده (پروتكل) اشتراك ‌گذاري اطلاعات در حوزه نظارت بر حمل و نقل منابع انرژي ميان ادارات گمرك كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۹ آبان ۱۳۸۷ (۳۰ اكتبر ۲۰۰۸) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

۳۵ ـ معاهده (پروتكل) ميان گمركات دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي درباره همكاري در حوزه آموزش و مهارت‌ افزايي مقام هاي گمرك، مورخ ۲۲ مهر ۱۳۸۸ (۱۴ اكتبر ۲۰۰۹) كه از تاريخ ۱۲ آبان ۱۳۹۶ (۳ نوامبر ۲۰۱۷) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

36 ـ موافقتنامه همكاري در زمينه مبارزه با جرم ميان دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۱ خرداد ۱۳۸۹ (۱۱ ژوئن ۲۰۱۰) كه از تاريخ ۲۱ دي ۱۳۹۰ (۱۱ ژانويه ۲۰۱۲) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

37 ـ موافقتنامه همكاري در زمينه كشاورزي ميان دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۱ خرداد ۱۳۸۹ (۱۱ ژوئن ۲۰۱۰) كه از تاريخ ۲۴ مرداد ۱۳۹۳ (۱۵ آگوست ۲۰۱۴) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

۳۸ ـ موافقتنامه همكاري در زمينه مراقبت‌ هاي بهداشتي ميان دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۵ خرداد ۱۳۹۰ (۱۵ ژوئن ۲۰۱۱) كه از تاريخ ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۹ (۱۴ مي ۲۰۲۰) لازم ‌الاجراء گرديده است.

39 ـ پروتكل تعامل ميان گمركهاي دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در حوزه اجراي قانون، مورخ ۲۴ آذر ۱۳۹۳ (۱۵ دسامبر ۲۰۱۴) كه از تاريخ ۲۰ دي ۱۳۹۵ (۹ ژانويه ۲۰۱۷) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

۴۰ ـ سند الحاقي (پروتكل) موافقتنامه كمك متقابل در زمينه امدادرساني در رفع بلاياي طبيعي بيـن دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۱۵ آذر ۱۳۹۱ (۵ دسامبر ۲۰۱۲) كه از تاريخ ۲۳ اسفند ۱۳۹۳ (۱۴ مارس ۲۰۱۵) لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

41 ـ موافقتنامه در خصوص همكاري علمي و فني بين دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۲ شهريور ۱۳۹۲ (۱۳ سپتامبر ۲۰۱۳) كه از تاريخ ۲۸ مهر ۱۳۹۴ (۲۰ اكتبر ۲۰۱۵) لازم ‌الاجراء گرديده ‌است.

42 ـ موافقتنامه همكاري بين وزارتخانه‌ هاي دادگستري دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۲۷ مرداد ۱۳۹۴ (۱۸ آگوست ۲۰۱۵) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

43 ـ موافقتنامه همكاري و تعامل كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در ارتباط با مسائل مرزي، مورخ ۱۹ تير ۱۳۹۴ (۱۰ جولاي ۲۰۱۵) كه از تاريخ ۸ آبان ۱۳۹۵ (۲۹ اكتبر ۲۰۱۶) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

44 ـ موافقتنامه در مورد همكاري بين وزارتخانه هاي دفاع كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي، مورخ ۴ ارديبهشت ۱۳۹۷ (۲۴ آوريل ۲۰۱۸) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

۴۵ ـ سند اصلاحي (پروتكل) به موافقتنامه بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي جهت برگزاري رزمايش نظامي مشترك، مورخ ۶ تير ۱۳۸۶ (۲۷ ژوئن ۲۰۰۷) كه در ۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ (۲۹ آوريل ۲۰۱۹) امضاء گرديد و در ۱۷ خرداد ۱۴۰۰ (۷ ژوئن ۲۰۲۱) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

۴۶ ـ موافقتنامه همكاري بين نهادهاي مجاز كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در زمينه ورزش و تربيت بدني، مورخ ۲۴ خرداد ۱۳۹۸ (۱۴ ژوئن ۲۰۱۹) كه از تاريخ امضاء لازم ‌الاجراء گرديده‌ است.

47 ـ موافقتنامه بين دولتهاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در زمينه همكاري رسانه‌ هاي گروهي، مورخ ۲۴ خرداد ۱۳۹۸ (۱۴ ژوئن ۲۰۱۹) كه از تاريخ ۷ آذر ۱۴۰۰ (۲۸ نوامبر ۲۰۲۱) لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

48 ـ موافقتنامه ميان نهادهاي مجاز دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در خصوص همكاري در كار با جوانان، مورخ ۲۶ شهريور ۱۴۰۰ (۱۷ سپتامبر ۲۰۲۱) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده‌ است.

49 ـ موافقتنامه بين دولتهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد مشاركت در حفاظت از ميراث فرهنگي، مورخ ۲۶ شهريور ۱۴۰۰ (۱۷ سپتامبر ۲۰۲۱) كه از تاريخ امضاء لازم‌ الاجراء گرديده است.

تبصره ۱ ـ جمهوري اسلامي ايران خود را متعهد به اجراي ساير اسناد پذيرفته شده در سازمان همكاري شانگهاي نمي ‌داند، مگر با رعايت اصل هفتاد و هفتم (۷۷) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران؛ و اجراي اسناد پذيرفته شده با رعايت اصول هفتاد و هفتم (۷۷)، يكصد و بيست و پنجم (۱۲۵) و يكصد و سي و نهم (۱۳۹) قانون اساسي خواهد بود.

تبصره 2 ـ در راستاي اجراي تعهدات ذيل اين قانون، دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است اقدامات و فعاليت‌ هاي مرتبط با امنيت ملي موضوع اصل يكصد و هفتاد و ششم (۱۷۶) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران را پس از هماهنگي با شوراي عالي امنيت ملي به مرحله اجراء درآورد.

تبصره 3 ـ دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است در جريان همكاري‌ هاي نظامي مرتبط با سازمان همكاري شانگهاي از جمله رزمايش ‌ها و عمليات‌ هاي مشترك نظامي، جهت طي ساز و كار مربوط به اذن فرماندهي معظم كل قوا، هماهنگي لازم را با ستاد كل نيروهاي مسلح به عمل آورد.

تبصره 4 ـ دولت جمهوري اسلامي ايران مكلف است در زمان توديع اسناد الحاق به سازمان همكاري شانگهاي، اعلاميه تفسيري به شرح پيوست را به اطلاع دبيرخانه سازمان برساند.

تبصره 5 ـ وزارت امور خارجه مكلف است با هماهنگي معاونت حقوقي رئيس جمهور اسناد موضوع بند (1) ماده (21) معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در خصوص مقابله با تروريسم، جدايي‌ طلبي و افراط‌ گرايي مورخ 25 خرداد 1380 (15 ژوئن 2001) كه جمهوري اسلامي ايران هنوز به عضويت آنها در نيامده است را همزمان با تسليم اسناد الحاق به دبيرخانه سازمان همكاري شانگهاي ارائه دهد.

فهرست اسناد 1- منشور سازمان همكاري شانگهاي 2- سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ 14 شهريور 1382 (5 سپتامبر 2003) 3 - سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ 25 خرداد 1385 (15 ژوئن 2006) 4 - معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در مورد مبارزه با تروريسم، جدايي طلبي و افراط گرايي 5 - سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در زمينه مبارزه با تروريسم، جدايي ‌طلبي و افراط ‌گرايي امضا شده در 25 خرداد 1380 (15 ژوئن 2001) در شانگهاي (جمهوري خلق چين) 6 - موافقت‌ نامه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد ساختار منطقهاي ضدتروريسم 7 - سند الحاقي (پروتكل) [اول] اعمال تغييرات در موافقت ‌نامه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد ساختار منطقه‌ اي ضدتروريسم، امضا شده در 17 خرداد 1381 (7 ژوئن 2002) در سن پترزبورگ (فدراسيون روسيه) 8 - موافقت ‌نامه مربوط به حفاظت از اطلاعات طبقه‌ بندي شده در چهارچوب ساختار منطقه ‌اي ضدتروريستي سازمان همكاري شانگهاي 9 - سند الحاقي [دوم] اصلاحات موافقت ‌نامه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد ساختار منطقه ‌اي ضدتروريسم 10 - يادداشت ‌تفاهم ميان دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي درباره اهداف و جهت گيري‌ هاي اصلي همكاري اقتصادي منطقه اي و راه اندازي فرآيند ايجاد شرايط مطلوب تجارت و سرمايه ‌گذاري 11 - سند الحاقي (پروتكل) يادداشت تفاهم ميان دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي درباره اهداف و جهت گيري‌ هاي اصلي همكاري اقتصادي منطقه اي و راه اندازي فرآيند ايجاد شرايط مطلوب تجارت و سرمايه‌ گذاري مورخ 23 شهريور 1380 (14 سپتامبر 2001) 12 - معاهده (كنوانسيون) مزايا و مصونيت ‌هاي سازمان همكاري شانگهاي 13 – موافقت ‌نامه همكاري در زمينه مبارزه با قاچاق مواد مخدر، مواد روانگردان، و مواد تشكيل دهنده آن ‌ها، ميان دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 14 - موافقت ‌نامه در زمينه بانك داده ساختار منطقه اي ضدتروريسم سازمان همكاري شانگهاي 15 - معاهده ( پروتكل) همكاري و هماهنگي فعاليت ‌هاي ميان وزارتخانه‌ هاي امور خارجه كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 16 - موافقت ‌نامه همكاري در زمينه شناسايي و مسدود نمودن مجاري نفوذ افراد درگير در فعاليت ‌هاي تروريستي، جدايي‌ طلبانه و افراط گرايانه به سرزمين كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 17 - موافقت ‌نامه فرآيند سازماندهي و اجراي اقدامات مشترك ضدتروريستي در قلمرو كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 18 - موافقت ‌نامه نحوه سازماندهي و اجراي رزمايش هاي مشترك ضدتروريستي ميان كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 19 - موافقت‌ نامه همكاري در زمينه تضمين امنيت اطلاعات بين المللي بين دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 20 - موافقت ‌نامه آموزش كاركنان واحدهاي ضدتروريستي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 21 - معاهده (كنوانسيون) سازمان همكاري شانگهاي عليه تروريسم 22 - موافقت ‌نامه بين دولت‌هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري هاي شانگهاي در خصوص همكاري در زمينه ايجاد شرايط مطبوع جهت حمل و نقل بين ‌المللي جاده‌اي 23 - موافقت ‌نامه در مورد نحوه تنظيم و اجراي بودجه سازمان همكاري شانگهاي 24 - معاهده (كنوانسيون) سازمان همكاري شانگهاي در مبارزه عليه افراط‌ گرايي مورخ 19 خرداد 1396 (9 ژوئن 2017) 25 - موافقت‌ نامه همكاري (روابط) بين بانكي در سازمان همكاري شانگهاي 26 - موافقت ‌نامه حفاظت فني از اطلاعات در ساختار منطقه ‌اي مبارزه با تروريسم سازمان همكاري شانگهاي 27 - موافقت نامه در زمينه امدادرساني در شرايط اضطراري بين دولت هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 28 - موافقت ‌نامه همكاري در زمينه آموزش بين دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 29 - موافقت‌ نامه برگزاري رزمايش مشترك نظامي بين دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 30 - موافقت ‌نامه همكاري فرهنگي بين كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 31 - موافقت ‌نامه همكاري و كمك متقابل در امور گمركي بين دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 32 - معاهده حسن همجواري، دوستي و همكاري بلندمدت بين دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 33 - موافقت ‌نامه درباره همكاري در زمينه مبارزه با قاچاق تسليحات، مهمات و مواد منفجره ميان دولت ‌هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 34 - معاهده (پروتكل) اشتراك‌ گذاري اطلاعات در حوزه نظارت بر حمل و نقل منابع انرژي ميان ادارات گمرك كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 35 - معاهده (پروتكل) ميان گمركات دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي درباره همكاري در حوزه آموزش و مهارت ‌افزايي مقام‌ هاي گمرك 36 - موافقت ‌نامه همكاري در زمينه مبارزه با جرم ميان دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 37 - موافقت‌ نامه همكاري در زمينه كشاورزي ميان دولت ‌هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 38 - موافقت ‌نامه همكاري در زمينه مراقبت‌ هاي بهداشتي ميان دولت‌ هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 39 - معاهده (پروتكل) تعامل ميان گمرك هاي دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در حوزه اجراي قانون 40 - سند الحاقي (پروتكل) موافقت ‌نامه كمك متقابل در زمينه امدادرساني در رفع بلاياي طبيعي مورخ 4 آبان 1384 (26 اكتبر 2005) بين دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 41 - موافقت ‌نامه در خصوص همكاري علمي و فني بين دولت هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 42 - موافقت ‌نامه همكاري بين وزارتخانه‌ هاي دادگستري دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 43 - موافقت ‌نامه همكاري و تعامل كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در ارتباط با مسائل مرزي 44 - موافقت‌ نامه در مورد همكاري بين وزارتخانه هاي دفاع كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي 45 - سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات موافقت ‌نامه بين دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي جهت برگزاري رزمايش نظامي مشترك مورخ 6 تير 1386 (27 ژوئن 2007) 46 - موافقت ‌نامه همكاري بين نهادهاي مجاز كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در زمينه ورزش و تربيت بدني 47 - موافقت ‌نامه بين دولت ‌هاي كشورهاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در زمينه همكاري رسانه ‌هاي گروهي 48 - موافقت‌ نامه ميان نهادهاي مجاز دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در خصوص همكاري در كار با جوانان 49 - موافقت‌ نامه بين دولت‌ هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي در مورد مشاركت در حفاظت از ميراث فرهنگي

1 . منشور سازمان همكاري شانگهاي

جمهوري خلق چين، جمهوري قزاقستان، جمهوري قرقيزستان، فدراسيون روسيه، جمهوري تاجيكستان و جمهوري ازبكستان كه به عنوان دولت ‌هاي بنيان ‌گذار سازمان همكاري شانگهاي (از اين پس سازمان) خوانده مي ‌شوند، بر اساس پيوندهاي برقرار شده تاريخي بين ملت ‌هاي خود، با تلاش براي تعميق همكاري ‌هاي همه‌ جانبه، با تمايل به تلاش مشترك براي تقويت صلح و تامين امنيت و ثبات در منطقه با هدف پيشرفت روندهاي چندجانبه ‌گرايي سياسي، اقتصادي و جهاني ‌سازي اطلاعات، با اين باور كه تاسيس سازمان به استفاده مشترك از فرصت ‌هاي جديد و مقابله مشترك با تهديدها و چالش‌ هاي جديد كمك خواهد كرد، با در نظر داشتن اين نكته كه تعامل در چهارچوب سازمان به تحقق يافتن ظرفيت‌ هاي حسن همجواري، اتحاد و همكاري ميان حكومت ‌ها و ملت ها كمك مي‌كند، بر اساس توافق ‌هاي صورت گرفته در نشست سران شش كشور بنيان ‌گذار در سال 1380 (۲۰۰۱) در شانگهاي مبني بر اعتماد متقابل، سود متقابل، برابري، مشورت ‌هاي متقابل، احترام به تنوع فرهنگي و تلاش براي توسعه مشترك، با توجه به اين نكته كه پذيرش اصول مندرج در موافقت ‌نامه تقويت اعتماد در حوزه نظامي در مناطق مرزي كه بين جمهوري خلق چين، جمهوري قزاقستان، جمهوري قرقيزستان، فدراسيون روسيه و جمهوري تاجيكستان در تاريخ 7 ارديبهشت 1375 (۲۶ آوريل ١٩٩٦) امضـا شـده است و موافقت ‌نامه همكاري متقابل در كاهش نيروهاي نظامي در مناطق مرزي كه بين كشورهاي جمهوري خلق چين، جمهوري قزاقستان، جمهوري قرقيزستان، فدراسيون روسيه و جمهور تاجيكستان در تاريخ 4 ارديبهشت 1376 (24 آوريل ۱۹۹۷) امضا شده است، همچنين اسناد امضا شده در نشست‌ هاي سران جمهوري خلق چين، جمهوري قزاقستان، جمهوري قرقيزستان، فدراسيون روسيه، جمهوري تاجيكستان و جمهوري ازبكستان در سال هاي 1376 (۱۹۹۸) تا 1379 (۲۰۰۱)، سهم مهمي در ايجاد صلح، امنيت و ثبات در منطقه و جهان داشته است، ضمن اعلام پايبندي به اهداف و اصـول منشور سازمان ملل متحد و ساير اصول و مقررات معتبر مشترك حقوق بين ‌الملل مرتبط با حفظ صلح، امنيت و توسعه بين ‌المللي روابط مبتني بر دوستي و حسن همجواري، همچنين همكاري بين دولت‌ ها؛ با مد نظر قرار دادن مقررات بيانيه ايجاد سازمان همكاري شانگهاي در 25 خرداد 1380 (۱۵ ژوئن 2001) در موارد زير به توافق رسيدند:

نسخه اصلي به امين منشور تسليم مي ‌شود و امين نسخه ‌هاي تاييد شده را بين دولت ‌هاي امضا‌كننده توزيع مي ‌كند.

از طرف جمهوري قرقيزستان از طرف جمهوري خلق چين از طرف جمهوري قزاقستان از طرف جمهوري تاجيكستان از طرف جمهوري ازبكستان از طرف فدراسيون روسيه

2. سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ 14 شهريور 1382 (5 سپتامبر 2003)

دولت‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي (از اين پس سازمان) طبق تصميم روساي دولت‌هاي عضو سازمان در تاريخ 8 خرداد 1382 (29 مي 2003) در مورد ايجاد تغييرات در منشور سازمان همكاري شانگهاي كه در تاريخ 17 خرداد 1381 (7 ژوئن 2002) به امضا رسيده است، موارد زير را در سند الحاقي (پروتكل) حاضر به امضا رساندند:

اين سند الحاقي (پروتكل) در شهر تاشكند مورخ 14 شهريور 1382 (5 سپتامبر 2003) به زبان‌هاي روسي و چيني تهيه شد و هر دو نسخه از اعتبار يكسان برخوردار هستند.

از طرف جمهوري قزاقستان از طرف جمهوري چين از طرف جمهوري قرقيزستان از طرف فدراسيون روسيه از طرف جمهوري تاجيكستان از طرف جمهوري ازبكستان

3 . سند الحاقي (پروتكل) اصلاحات منشور سازمان همكاري شانگهاي مورخ 25 خرداد 1385 (15 ژوئن 2006)

دولت ‌هاي عضو سازمان همكاري شانگهاي (از اين پس سازمان) موارد زير را در سند الحاقي (پروتكل) حاضر به امضا رساندند:

اين سند الحاقي (پروتكل) در شهر شانگهاي مورخ 25 خرداد 1385 (15 ژوئن 2006) به زبان ‌هاي روسي و چيني تهيه شده و هر دو نسخه از اعتبار يكسان برخوردار هستند.

از طرف جمهوري قزاقستان از طرف جمهوري چين از طرف جمهوري قرقيزستان از طرف فدراسيون روسيه از طرف جمهوري تاجيكستان از طرف جمهوري ازبكستان

4 . معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در مورد مبارزه با تروريسم، جدايي طلبي و افراط گرايي

جمهوري قزاقستان، جمهوري خلق چين، جمهوري قرقيزستان، فدراسيون روسيه، جمهوري تاجيكستان و جمهوري ازبكستان (كه از اين پس طرف‌ ها ناميده مي ‌شوند)، بر اساس اصول و اهداف منشور سازمان ملل متحد و در جهت صلح و امنيت بين‌ المللي و ترويج روابط دوستانه و همكاري ميان كشورها و با آگاهي از اينكه تروريسم، جدايي‌ طلبي و افراط ‌گرايي عامل تهديد‌ كننده صلح و امنيت بين ‌المللي و روابط دوستانه ميان كشورها و آزادي و حقوق بنيادين بشر مي ‌باشند؛ و ضمن تصديق اين مورد كه پديده‌ هاي فوق موجب تهديد جدي تماميت ارضي، امنيت كشورها و ثبات سياسي، اقتصادي و اجتماعي آنها هستند؛ مطابق اصول بيانيه مشترك آلماتي مورخ 12 تير 1377 (3 جولاي 1998)، بيانيه «بيشكك» مورخ 3 شهريور 1378 (25 آگوست 1999) و بيانيه «دوشنبه» مورخ 15 تير 1379 (5 جولاي 2000)، بيانيه تاسيس سازمان همكاري شانگهاي در 25 خرداد 1380 (15 ژوئن 2001)؛ با ايمان راسخ به اينكه تروريسم، جدايي ‌طلبي و افراط‌ گرايي با تعاريف ارائه شده در اين معاهده (كنوانسيون) با هر نوع انگيزه ‌اي كه داشته باشند، نمي ‌توانند در هيچ شرايطي توجيه‌ پذير باشند و عاملان چنين اعمالي بايد تحت تعقيب قانون قرار گيرند و همكاري مشترك در چهارچوب اين معاهده (كنوانسيون) ميان طرف ‌ها يك شيوه موثر براي مبارزه با تروريسم و جدايي‌ طلبي و افراط گرايي مي ‌باشد، در خصوص موارد زير توافق نمودند:

اين معاهده (كنوانسيون)، تنظيم شده در شهر شانگهاي مورخ 25 خرداد 1380 (15 ژوئن 2001) در يك نسخه اصل به زبان هاي چيني و روسي كه هركدام از اعتبار يكسان برخوردار مي ‌باشند.

از طرف جمهوري قزاقستان - ن. نظربايف از طرف جمهوري خلق چين - سيان سمين از طرف جمهوري قرقيزستان - آ. آكايف از طرف فدراسيون روسيه - و. پوتين از طرف جمهوري تاجيكستان - ا. رحمان اف از طرف جمهوري ازبكستان - ا. كريم اف

پيوست معاهده (كنوانسيون) شانگهاي در مورد مبارزه با تروريسم، جدايي طلبي و افراط گرايي

1 . معاهده (كنوانسيون) مبارزه با تصرف غيرقانوني هواپيماها، تنظيم شده در شهر لاهه مورخ 25 آذر 1349 (16 دسامبر 1970).

- شوراي سران كشورها؛ - شوراي سران دولت (نخست وزيران)؛ - شوراي وزيران امور خارجه؛ - نشست سران وزارتخانه ها و يا سازمان‌ ها؛ - شوراي هماهنگ ‌كنندگان ملي؛ - ساختار منطقه ‌اي ضدتروريستي؛ - دبيرخانه.

1 . بر اساس اهداف تدوين شده در اين معاهده (كنوانسيون) ، اصطلاحات مورد استفاده بدين شرح تعريف مي ‌شوند:

1) «تروريسم»: الف) هر نوع عملي كه در موافقت ‌نامه ‌هاي مندرج در پيوست معاهده (كنوانسيون) (كه از اين پس پيوست ناميده مي‌ شود) و يا چنانچه بر اساس تعاريف اين موافقت‌ نامه مي ‌باشند، به عنوان جرم تلقي مي ‌شود؛ ب) به ساير اقداماتي كه باعث فوت و يا ايراد جراحات بدني جدي به يك شهروند و يا هر شخص ديگري مي ‌شوند كه در شرايط وقوع درگيري مسلحانه مشاركت فعالي در عمليات نظامي ندارند، وارد كردن خسارت و يا ضرر و زيان به يك مكان، همچنين سازماندهي، برنامه ‌ريزي، همدستي و تحريك براي انجام عملي كه هدف آن ايجاد هراس در بين مردم، نقض امنيت عمومي و يا اعمال زور به دولت يا سازمان بين ‌المللي، براي انجام عمل و يا قطع انجام عملي باشد و به انجام اعمالي كه بر اساس قوانين ملي طرف ‌ها مورد تعقيب كيفري قرار مي‌ گيرند، اطلاق مي‌ گردد؛

2) «جدايي طلبي»: به هر نوع عملي كه با اهداف نقض تماميت ارضي كشور از جمله جداسازي بخشي از قلمرو آن يا نقض يكپارچگي كشور از طريق توسل به زور انجام شده و يا برنامه ‌ريزي، آماده ‌سازي انجام آن، همدستي و تحريك به آن، و به انجام اعمالي كه بر اساس قوانين ملي طرف‌ ها، مورد تعقيب كيفري قرار مي‌ گيرند، اطلاق مي ‌گردد؛

3) «افراط‌ گرايي» به هر عملي كه با هدف تصرف اجباري قدرت يا حفظ اجباري قدرت و همچنين تغيير اجباري قانون اساسي كشور و همچنين تجاوز اجباري به امنيت عمومي از جمله سازماندهي مسلحانه غيرقانوني تشكيلات براي اهداف فوق يا مشاركت در آن ‌ها انجام شود و همچنين به انجام اعمالي كه بر اساس قوانين ملي طرف‌ ها مورد تعقيب كيفري قرار مي ‌گيرند، اطلاق مي ‌گردد.

1 . طرف‌ ها، مطابق با اين معاهده (كنوانسيون) و ساير تعهدات بين ‌المللي و نيز با در نظر گرفتن قوانين ملي خود، در زمينه پيشگيري، كشف و سركوب اعمال مشخص ‌شده در بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) همكاري خواهند كرد.

2 . طرف ‌ها در ارتباط متقابل خود، اعمال مندرج در بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) را به عنوان جرم قابل استرداد در نظر مي‌ گيرند.

3 . در طول اجراي اين معاهده (كنوانسيون) ، در موضوعات مربوط به استرداد و ارائه معاضدت‌ هاي حقوقي در پرونده‌ هاي كيفري، طرف‌ ها طبق معاهدات بين ‌المللي كه طرف آن‌ ها هستند و با در نظر گرفتن قوانين ملي طرف ‌ها، همكاري خواهند كرد.

2. مراجع صلاحيت‌ دار مركزي طرف‌ ها در خصوص مسائل مربوط به اجراي مفاد اين معاهده (كنوانسيون) با هم در تماس بوده و به صورت مستقيم با هم همكاري مي‌ نمايند.

عملياتي؛

8 . تبادل تجربه در خصوص پيشگيري، كشف و خنثي ‌سازي موارد موضوع بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) ؛

1. در مورد عمليات ‌هاي در دست آماده‌ سازي و انجام شده كه در بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) به آنها اشاره شده و در مورد كشف و خنثي ‌سازي تلاش ‌هايي كه براي انجام اين عمليات‌ ها صورت گرفته است؛

2. در مورد آماده ‌سازي براي انجام موارد موضوع بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) عليه روساي كشور و هر عامل كشوري و كارمندان نمايندگي ‌هاي سياسي (ديپلماتيك)، كنسولگري ‌ها، سازمان‌ هاي بين ‌المللي و ساير اشخاصي كه از مصونيت بين ‌المللي برخوردار مي‌ باشند و همچنين عليه اشخاص شركت ‌كننده در سفرهاي دولتي، مراسم بين‌ المللي، دولتي، سياسي، ورزشي و غيره؛

5 . منابع تامين مالي كشف شده يا مفروض براي انجام موارد موضوع بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) ؛

6 . در مورد قالب‌ ها، روش ‌ها و لوازم انجام مواردي كه در بند 1 ماده 1 اين معاهده (كنوانسيون) به آن ‌ها اشاره شده است.

1 . همكاري مراجع صلاحيت ‌دار مركزي طرف‌ ها در چهارچوب اين معاهده (كنوانسيون) و به صورت دوجانبه و چندجانبه است كه بر اساس درخواست مرجع صلاحيت ‌دار مركزي يكي از طرف ‌ها جهت دريافت مساعدت و از طريق اطلاع‌ رساني آن انجام مي ‌شود.

الف ) عناوين مراجع صلاحيت ‌دار مركزي طرف درخواست ‌كننده و درخواست ‌شونده؛

ب ) اهداف و توجيهات درخواست؛

پ ) شرح محتواي همكاري درخواست‌ شده؛

ت ) ساير اطلاعاتي كه مي ‌توانند براي انجام به موقع و كامل درخواست مفيد باشند.

ث ) اشاره به سطح محرمانگي در صورت لزوم.

1 . براي اجراي اين معاهده (كنوانسيون) ، مراجع صلاحيت ‌دار طرف ‌ها مي‌ توانند خطوط ارتباطي فوري را برقرار و جلسات منظم و فوق‌ العاده برگزار نمايند.

2. طرف ‌ها با هدف اجراي اين معاهده (كنوانسيون) مي‌ توانند در صورت لزوم كمك‌ هاي فني و مالي را به يكديگر ارائه نمايند.

3 . مواد، لوازم مخصوص، تجهيزات و ماشين ‌آلاتي كه يكي از طرف‌ ها بر اساس اين معاهده (كنوانسيون) از طرف ديگر دريافت كرده است، بدون موافقت كتبي مقدماتي طرف ارسال‌ كننده نمي ‌توانند مورد انتقال به غير قرار گيرند.

2. اطلاعات يا نتايج انجام درخواستي كه بر اساس اين معاهده (كنوانسيون) دريافت شده‌ اند بدون تاييد كتبي طرف تهيه كننده نمي توانند با هدفي غير از هدف درخواست شده مورد بهره ‌برداري قرار گيرند.

3. اطلاعات و اسناد دريافتي توسط يكي از طرف ‌ها بر اساس اين معاهده (كنوانسيون) بدون رضايت مكتوب طرف تهيه كننده آن قابل انتقال به غير نمي ‌باشند.

1. جمهوري خلق چين امين اين معاهده (كنوانسيون) است. پس از امضاي معاهده (كنوانسيون)، رونوشت رسمي آن توسط امين ظرف مدت 15روز بعد از امضاي آن به ساير طرف ها ارسال خواهد شد.

2 . معاهده (كنوانسيون) در سي ‌امين روز پس از اينكه امين آخرين اطلاعيه از كتبي را از جمهوري قزاقستان، جمهوري خلق چين، جمهوري قرقيزستان، فدراسيون روسيه، جمهوري تاجيكستان، جمهوري ازبكستان مبني بر انجام تشريفات داخلي لازم براي اجراي اين معاهده (كنوانسيون) اخذ نمود، لازم الاجرا مي‌ شود.

1 . با موافقت همه طرف ‌ها، پس از لازم الاجرا شدن اين معاهده (كنوانسيون) ، ساير كشورها هم مي‌ توانند به آن ملحق شوند.

با موافقت همه طرف‌ ها و از طريق اسناد الحاقي (پروتكل ها)‌ كه بخش لاينفك اين معاهده (كنوانسيون) مي ‌باشند، اصلاحات يا اضافات، در اين معاهده (كنوانسيون) قابل اعمال است.

1) براي همه كشورها باز باشد؛

2) لازم ‌الاجرا باشد؛

3) تصويب شده، تصميم گرفته شده؛ تاييد شده يا حداقل سه طرف اين معاهده (كنوانسيون) به آن ملحق شده باشند.

4. پس از لازم الاجرا شدن اين معاهده (كنوانسيون) ، هر يك از طرف‌ ها مي ‌تواند پيشنهاد اعمال اصلاح در -پيوست را بدهد. پيشنهاد اعمال اصلاحات در پيوست به صورت مكتوب به امين ارسال مي شود. امين پيشنهاداتي كه با الزامات بند 3 اين ماده همخواني دارد را به طرف ها اطلاع‌ رساني كرده و نظرات آنها را در خصوص اين موضوع كه آيا لازم است كه اين اصلاحات پيشنهادي اعمال شود يا خير جويا مي ‌شود.