آئين نامه اجرايي برگزاري انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و روستا

هيئت وزيران در جلسه 1404/06/09 به پيشنهاد شماره 45299 مورخ 1404/03/07 وزارت كشور و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و مواد (133) و (134) قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران و دهياران مصوب 1375 با اصلاحات بعدي، آيين نامه اجرايي برگزاري انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و روستا را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

اولين جلسه رسمي شورا در تاريخ مندرج در تبصره (1) ماده (3) قانون تشكيل خواهد شد.

هر يك از شهرها و روستاهاي موضوع ماده (12) قانون به عنوان يك حوزه انتخابيه محسوب مي شوند.

در صورتي كه تعداد داوطلبان يك حوزه انتخابيه شهري يا روستايي براي تشكيل شورا برابر يا كمتر از تعداد اعضاي اصلي باشد، انتخابات در آن حوزه برگزار نخواهد شد.

سرپرست بخشداري به جاي بخشدار و سرپرست فرمانداري نيز به جاي فرماندار خواهد بود.

در صورتي كه همزمان با برگزاري انتخابات شوراها، انتخابات ديگري نيز برگزار شود، به تشخيص و دستور وزارت كشور براي هر يك از انتخابات يك شعبه ثبت نام و اخذ رأي و حتي الامكان با اعضاي واحد و با صندوق هاي مجزا در نظر گرفته خواهد شد.

اخذ رأي در روز جمعه انجام مي شود و مدت زمان آن حداقل (10) ساعت خواهد بود.

احزاب و جبهه هاي سياسي مي توانند در شهرهاي بيش از (500) هزار نفر جمعيت، فهرست انتخاباتي ارائه كنند.

دبيركل يا بالاترين مقام مسئول احزاب و جبهه هاي سياسي، قائم مقام يا رئيس شوراي مركزي حزب در كشور يا استان كه قصد ارائه فهرست انتخاباتي دارد، موظف است ظرف يك هفته پس از ثبت نام از داوطلبان، از طريق سامانه اقدام به معرفي نماينده تام الاختيار خود به ستاد انتخابات كشور كند. معرفي نامه بايد به صورت مكتوب با سربرگ رسمي و مهر و امضاي دبيركل يا بالاترين مقام مسئول احزاب و جبهه هاي سياسي، قائم مقام يا رئيس شوراي مركزي حزب در كشور يا استان باشد و در سامانه ثبت و بارگذاري شود.

هيئت هاي اجرايي مكلفند حداكثر ظرف (48) ساعت پس از دريافت فهرست ها از طريق سامانه انتخابات نسبت به بررسي آنها بر اساس شاخص هاي زير اقدام و تأييد يا رد آنها را در سامانه ثبت كنند:

پس از تأييد فهرست توسط هيئت اجرايي، نام فهرست و اعضاي آن در آگهي اسامي نامزدهاي حوزه انتخابيه درج مي شود.

در صورت عدم تأييد فهرست توسط هيئت اجرايي، مراتب از طريق فرمانداري به اطلاع نماينده تام الاختيار حزب يا جبهه مربوطه مي رسد تا ظرف (24) ساعت نسبت به رفع نواقص اعلامي اقدام كند. در غير اين صورت مراتب جهت تعيين تكليف به هيئت نظارت استان ارسال مي شود و آن هيئت موظف است ظرف (48) ساعت نظر نهايي خود را به هيئت اجرايي مربوطه اعلام كند. نظر هيئت نظارت استان، قطعي و لازم الاجرا است و امكان اعتراض به آن وجود ندارد. در صورت تأييد، مراتب به هيئت اجرايي اعلام مي شود و فهرست مربوطه وارد آگهي اسامي نامزدها مي شود.

حضور نامزدها در يك فهرست منوط به عضويت آنها در آن حزب يا جبهه نيست.

ثبت فهرست در سامانه انتخابات و يا تحويل فهرست به هيئت هاي اجرايي توسط نمايندگان تام الاختيار احزاب و جبهه هاي سياسي به منزله تأييد نهايي و قطعي فهرست توسط دبيركل يا بالاترين مقام مسئول حزب يا جبهه سياسي، قائم مقام يا رئيس شوراي مركزي حزب موصوف است. تغيير و افزايش اعضاي فهرست هاي انتخاباتي پس از ثبت نهايي در صورتي امكانپذير است كه اسامي اضافه شده براي تكميل فهرست انتخاباتي ناقص، جايگزيني عضو فوتي يا سلب صلاحيت شده (موضوع تبصره بند (الف) ماده (64) قانون)، انصراف از حضور در فهرست در مهلت قانوني و ساير موارد مذكور در تبصره (2) ماده (21) قانون باشد.

در صورت فوت، سلب صلاحيت يا انصراف يكي از اعضاي فهرست به نحوي كه در ماده (21) قانون ذكر شده، فرماندار مكلف است بلافاصله تعداد و اسامي عضو يا اعضاي حذف شده را به اطلاع نماينده تام الاختيار حزب يا جبهه سياسي مربوطه برساند. در اين صورت نماينده تام الاختيار حزب يا جبهه سياسي مي تواند ظرف (48) ساعت پس از اطلاع از انصراف يا حذف افراد فهرست خود، اقدام به معرفي عضو يا اعضاي جديد با رعايت تبصره هاي ماده (14) اين آيين نامه كند. در اين شرايط هيئت اجرايي بايد ظرف (24) ساعت بررسي هاي لازم در اين خصوص را انجام دهد.

هر فهرست بايد يك عنوان انتخاباتي داشته باشد. عنوان هر فهرست بايد متناسب با اهداف و رويكردهاي فرهنگي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي، حقوقي و اجرايي آن حزب يا جبهه ارائه كننده آن باشد. بر اساس تبصره ماده (4) آيين نامه اجرايي ماده (13) قانون نحوه فعاليت احزاب و جبهه هاي سياسي موضوع تصويب نامه شماره 22036/ت54464هـ مورخ 1397/02/29، با توجه به اينكه آن دسته از ائتلاف هايي كه فعاليت استاني و شهرستاني مي كنند، تنها مجاز به استفاده از عنوان حزب و يا ائتلاف مربوط هستند، عناوين انتخاباتي فهرست هاي احزاب و جبهه هاي سياسي ساير حوزه هاي انتخابيه نيز بايد يكسان باشد. چنانچه عنوان فهرست، متفاوت از اهداف حزب يا جبهه ارائه كننده آن فهرست باشد، عنوان مزبور بايد با رعايت تبصره (4) ماده (2) قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مصوب 1394 به تأييد هيئت اجرايي مربوطه برسد.

بالاترين مقام حزب يا جبهه سياسي و يا نماينده تام الاختيار ايشان در كشور مي تواند به منظور پيگيري اموري همچون تبليغات انتخاباتي فهرست احزاب و جبهه هاي سياسي، معرفي، صدور كارت نمايندگان فهرست در شعب اخذ رأي و نظاير آن، براي هر حوزه انتخابيه يك نفر نماينده ويژه به هيئت اجرايي معرفي كند. سازوكار معرفي نمايندگان ويژه احزاب و جبهه هاي سياسي توسط وزارت كشور تعيين و اعلام مي شود.

به منظور جلوگيري از تخلفات و خطاهاي احتمالي و نيز تسهيل در شمارش آراء و امر نظارت، حفظ آراي واقعي مردم و جلوگيري از تضييع حقوق نامزدها، وزارت كشور براي هر نامزد انتخابات اعم از منفرد يا عضوي از يك فهرست يك شناسه منحصر به فرد تخصيص مي دهد. هر فهرست نيز به صورت مستقل داراي يك شناسه است. اختصاص شناسه به نامزدها و فهرست ها توسط سامانه انتخابات انجام مي پذيرد و از طريق فرمانداران و بخشداران در اختيار احزاب، جبهه ها و نامزدها قرار مي گيرد.

در رأي گيري دستي، اصل بر نوشتن "نام و نام خانوادگي" نامزدها به همراه "شناسه" آنها در تعرفه اخذ رأي است. ليكن در صورت نوشتن يكي از موارد مذكور نيز رأي صحيح بوده و بايد به نام فرد، شمارش شود. اخذ رأي در انتخابات تمام الكترونيك با ثبت شناسه نامزدها و فهرست در صندوق اخذ رأي الكترونيكي صورت مي پذيرد.

چنانچه آراي ريخته شده به صندوق به علت تشابه اسمي نامزدهاي انتخاباتي به هيچ وجه قابل تشخيص و تفكيك نباشد، به نسبت آراي نامزدهاي داراي تشابه اسمي در آن صندوق ميان آنان تقسيم مي شود و در مورد رأي يا آراي باقي مانده غيرقابل تقسيم، به حكم قرعه عمل مي شود.

چنانچه نامزد به غير از نام و نام خانوادگي مندرج در شناسنامه به نام ديگري نـيز مـشهور بـاشد كـه آن را در پـرسشـنامـه اعلام داوطلـبي قيد كرده است و مورد تأييد هيئت اجرايي نيز باشد، فرماندار يا بخشدار حوزه انتخابيه موظف است يك نام ديگر نامزد را نيز به عنوان اشتهار در آگهي اسامي نامزدها قيد كند. در صورت تشابه اسمي، تبصره (1) ماده (20) اين آيين نامه لازم الاتباع خواهد بود.

در اجراي ماده (24) قانون، سهم هر فهرست انتخاباتي و نامزد منفرد از كرسي هاي اصلي آن حوزه انتخابيه در شهرهاي بيش از (500) هزار نفر جمعيت با شرايط زير تعيين مي شود:

در صورت تساوي آراء در حوزه هاي انتخابيه بيش از (500) هزار نفر جمعيت، قرعه تعيين كننده است. قرعه كشي بلافاصله در هيئت اجرايي و با حضور نمايندگان هيئت نظارت شهرستان و نامزدهاي ذي نفع يا نمايندگان آنها و نماينده فهرستي كه آراء آنها مساوي شده است، برگزار مي شود.

در اجراي بند (1) ماده (25) قانون، اعضاي علي البدل حوزه هاي انتخابيه بالاي (500) هزار نفر جمعيت به شرح زير است:

در صورتي كه منتخبان يك حوزه انتخابيه تماماً از يك فهرست انتخاباتي و يا تماماً منفرد باشند، اعضاي علي البدل مورد نياز آن حوزه انتخابيه صرفاً از نامزدهاي منفرد به ترتيب بيشترين آراء انتخاب خواهند شد.

در اجراي بند (3) ماده (25) قانون، در صورت فوت، استعفاء يا سلب عضويت يك يا چند نفر از منتخبين شوراي اسلامي، جايگزين فرد مذكور به شرح زير به عنوان عضو علي البدل تعيين مي شود:

فرمانداران و بخشداران موظفند، آگهي اسامي نامزدها را كه حاوي نام و نام خانوادگي تمامي نامزدها، شناسه آنها و فهرست عناوين انتخاباتي احزاب و جبهه هاي سياسي به انضمام نام اعضاي هر فهرست با شناسه آنها است از سامانه انتخابات اخذ و در موعد مقرر منتشر و در شعب اخذ رأي اطلاع رساني كنند.

در اجراي ماده (56) قانون، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران در كليه مراحل انتخابات، مكلف به ايجاد نظم و جلوگيري از بي قانوني است و بايد ضمن عدم دخالت در امور اجرايي و نظارت و در راستاي برقراري نظم انتخاباتي با مجريان و ناظران همكاري كند و حسب درخواست فرمانداران و بخشداران نيروهاي خود را در اختيار آنان قرار دهد.

در انتخابات ميان دوره اي شوراهاي اسلامي، در هر حوزه فقط كساني حق رأي دارند كه در انتخابات قبلي آن دوره در همان حوزه رأي داده باشند يا در هيچ حوزه اي رأي نداده باشند. رعايت بند (ج) ماده (36) قانون و تبصره آن نيز براي حوزه هاي انتخابيه با جمعيت زير (100) هزار نفر جمعيت الزامي است.

بخشدار يا فرماندار موظف است به محض اطلاع از توقف يا ابطال انتخابات، مراتب را به ستاد انتخابات كشور اعلام كند.

مجلس شوراي اسلامي حداقل شش ماه پيش از تشكيل هيئت اجرايي مركزي به استناد ماده (69) قانون، اعضاي هيئت مركزي نظارت بر انتخابات را با ذكر سمت ايشان در هيئت، به وزارت كشور معرفي مي كند.

چگونگي محاسبه حق الزحمه مستخدمان دولت كه در اجراي ماده (90) قانون، از زمان صدور دستور آغاز انتخابات تا انتهاي برگزاري انتخابات، با وزارت كشور، استانداري ها، فرمانداري ها، بخشداري ها، هيئت هاي اجرايي و هيئت هاي نظارت همكاري مي كنند به شرح زير است:

هيئت هاي اجرايي، هيئت هايي متشكل از اعضاي حقوقي و حقيقي مندرج در مواد (44)، (47) و (48) اين آيين نامه هستند كه تحت عناوين هيئت هاي اجرايي مركزي شامل هفت نفر عضو اداري به همراه شش نفر عضو معتمد، هيئت اجرايي شهرستان شامل سه نفر عضو اداري به همراه هشت نفر عضو معتمد و هيئت اجرايي بخش شامل چهار نفر عضو اداري به همراه هفت نفر عضو معتمد به منظور اجراي انتخابات تشكيل مي شوند كه از حيث حيطه مسئوليت، به ترتيب با هيئت مركزي نظارت، هيئت نظارت شهرستان و هيئت نظارت بخش به انجام وظايف قانوني خود مي پردازند.

جلسات هيئت اجرايي مركزي با حضور حداقل يازده (11) نفر از اعضاء رسميت يافته و اخذ تصميمات با تأييد حداقل نه (9) نفر لازم الاجرا است. رأي ممتنع در حكم رأي مخالف است.

بر اساس ماده (45) قانون و تبصره هاي آن، مدت زمان فرايند مربوط به معرفي معتمدين از سوي وزير كشور و تأييد آنها توسط هيئت مركزي نظارت نبايد از هفت روز تجاوز كند.

مصوبات هيئت اجرايي مركزي كه از سوي دبيرخانه ستاد انتخابات كشور ابلاغ مي شود از سوي كميته هاي ذيل ستاد مذكور پيگيري مي شود.

در صورت همزماني برگزاري دو يا چند انتخابات و يا انتخابات ميان دوره اي با انتخابات شوراهاي اسلامي، با توافق هيئت هاي نظارت مربوطه تشكيل يك هيئت اجرايي مركزي مشترك، بلامانع است.

پس از اعلام وصول دستور شروع انتخابات از سوي فرمانداران و بخشداران در سامانه انتخابات، فرمانداران، معتمدين را از تمامي شهرهاي شهرستان خود انتخاب مي كنند. بخشداران نيز معتمدين هيئت اجرايي را از روستاهاي همان بخش انتخاب و به هيئت نظارت معرفي مي كنند.

در صورت عدم تأييد صلاحيت كل يا تعدادي از معتمدين، فرمانداران و بخشداران موظفند ظرف (24) ساعت ضمن تشكيل جلسه با اعضاي حقوقي هيئت اجرايي و مشورت با آنها افراد جديد را شناسايي كرده و به تعداد دو برابر معتمدين تـأييد نشـده، افـراد واجد شـرايط مذكور را بـراي تـأمين كسري معتمدين به هيئت نظارت مربوط معرفي كنند. اعلام نظر اعضاي حقوقي، مشورتي است و تصميم نهايي براي معرفي كسري معتمدين هيئت هاي اجرايي با شخص فرماندار يا بخشدار است.

چنانچه تعداد معتمدين تأييد شده بـه بيست (20) نفر نرسد و فرماندار يا بخشدار با هيئت نظارت مربوطه به توافق نرسند، فرماندار يا بخشدار موظف است در اسرع وقت مراتب را با شرح ماوقع به منظور تأمين كسري، به استاندار و هيئت نظارت استان و سـتاد انتخابات كشور ارسال كند.

فرمانداران و بخشداران در اسرع وقت با ارسال دعوت نامه، جلسه انتخاب معتمدين هيئت اجرايي را با حضور نماينده هيئت نظارت مربوطه تشكيل داده و پس از حضور حداقل بيست (20) نفر از معتمدين دعوت شده، رسميت جلسه را اعلام مي كنند. سپس معتمدين حاضر در جلسه هيئت اجرايي شهرستان از بين خود هشت (8) نفر و معتمدين حاضر در جلسه هيئت اجرايي بخش هفت (7) نفر را به عنوان معتمدين اصلي و پنج (5) نفر را به عنوان معتمدين علي البدل هيئت اجرايي با رأي مخفي و اكثريت نسبي آراء انتخاب مي كنند.

پس از برگزاري جلسه انتخاب اعضاي اصلي و علي البدل هيئت اجرايي، چنانچه فردي به نحوه انتخاب آنان اعتراضي داشته باشد، مي تواند شكايت خود را به هيئت نظارت مربوطه تسليم كند. در صورتي كه نظر هيئت نظارت ذي ربط مبني بر ابطال فرايند مذكور باشد، فرماندار و بخشدار مكلفند فرايند انتخاب اعضاي اصلي و علي البدل هيئت اجرايي را با لحاظ شرايط قانوني آن تكرار كنند.

رؤساي هيئت هاي اجرايي و نظارت موظفند با هماهنگي و توافق لازم، فردي را كه به طور همزمان در بيش از يك هيئت، اعم از اجرايي يا نظارت عضويت دارد، در يك هيئت ابقاء و از ساير هيئت ها حذف كنند.

هيئت هاي اجرايي موظفند در اجراي مواد (79) و (82) قانون، هيئت هاي نظارت مربوطه و متناظر خود را در جريان مراحل و امور انتخابات قرار دهند و يك نسخه از تمامي صورتجلسات و آگهي هاي خود را به آن هيئت تحويل دهند.

در اجراي ماده (54) قانون، فرمانداران و بخشداران موظفند، پس از تشكيل هيئت هاي اجرايي شهرستان و بخش و تأييد آن هيئت ها، نسبت به تعيين تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي حوزه هاي انتخابيه تابعه و ثبت آن در سامانه انتخابات اقدام كنند و مراتب را به اطلاع هيئت نظارت متناظر نيز برسانند.

صدور آگهي انتخابات از طريق سامانه انتخابات صورت مي پذيرد.

فرمانداران و بخشداران موظفند در اجراي ماده (55) قانون، پس از وصول اسامي اعضاي شعب ثبت نام و اخذ رأي از هيئت اجرايي، نسبت به ثبت اسامي آنها در سامانه اقدام و احكام آنان را صادر كنند. رعايت مواد (38) و (40) قانون در انتخاب اعضاي شعب اخذ رأي ضروري است.

فرمانداران و بخشداران موظفند، با رعايت مواد (38) و (40) قانون بـراي هر يك از شعب ثبت نام و اخذ رأي، يك نفر نماينده كه بايد حتي الامكان از كارمندان دولت باشد، از طرف خود، تعيين و نسبت به صدور حكم آنان اقدام كنند و براي تحويـل گرفتن صندوق و تعرفه و برگ رأي و ساير اقلام و لوازم انتخاباتي با تعيين تاريخ و محل مراجعه، از ايشان و اعضاي شعبه براي شركت در جلسه توجيهي دعوت به عمل آورند.

فرمانداران و بخشداران موظفند ترتيبي اتخاذ كنند كه يك روز قبل از روز اخذ رأي، محل شعب ثبت نام و اخذ رأي از طريق اعزام نمايندگان فرماندار و بخشدار بررسي و آماده برگزاري انتخابات شوند.

هيئت اجرايي موظف است با دعوت از نمايندگان فرماندار يا بخشدار و اعضاي شعب در جلسه توجيهي، نسبت به آموزش برنامه ثبت نام و اخذ رأي و قرائت و شمارش آراء و سـاير آموزش هاي لازم اقدام كند.

فرمانداران و بخشداران موظفند با اطلاع هيئت نظارت به گونه اي برنامه ريزي كنند كه در مناطق دورافتاده و صعب العبور حتي الامكان يك روز قبل از روز اخذ رأي، تعرفه و برگ هاي رأي و مهر انتخابات و ساير وسايل و لوازم انتخاباتي و تجهيزات الكترونيكي در اختيار نماينده فرماندار يا بخشدار قرار گيرد.

هيئت اجرايي موظف است ترتيبي اتخاذ كند تا شعب ثبت نام و اخذ رأي حداقل يك ساعت قبل از شروع اخذ رأي آماده به كار شوند و مسئولين شعبه در محل حاضر باشند. اين امر با همكاري نمايندگان فرماندار يا بخشدار و اعضاي شعب اخذ رأي صورت مي پذيرد.

هيئت هاي نظارت در شهرستان و بخش موظفند نمايندگان خود در شعب اخذ رأي را ظرف (72) ساعت قبل از روز اخذ رأي به ترتيب به فرماندار و بخشدار حوزه انتخابيه معرفي كنند.

هيئت مركزي نظارت در اجراي تبصره (4) ماده (87) قانون، به تخلفات انتخاباتي عوامل نظارت (اعم از هيئت هاي نظارت و عوامل معرفي شده در ماده (77) قانون) غيركارمند، رسيدگي مي كند. مجازات متخلف، يك تا سه دوره محروميت از همكاري به عنوان عامل اجرايي يا نظارت در انتخابات مقرر در اصل ششم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران است. تصميمات اين هيئت از طريق اظهارنامه رسمي به متخلف ابلاغ مي شود. اين تصميمات قطعي است.

فرمانداران و بخشداران موظفند براي حفاظت شعب ثبت نام و اخذ رأي با همكاري و انتخاب فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران به تعداد لازم از مأموران انتظامي تأمين و ضمن صدور ابلاغ نامبردگان، آنان را به همراه نماينده خود و ناظر و اعضاي شعبه ثبت نام و اخذ رأي به محل اعزام كنند.

در اجراي ماده (69) قانون و به استناد ماده (73) قانون اصلاح قانون تشكيلات شوراهاي اسلامي كشور و انتخابات شوراهاي مزبور مصوب 1365 با اصلاحات و الحاقات بعدي و به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراها، هيئت مركزي نظارت بر امر انتخابات شوراهاي اسلامي كشور متشكل از سه (3) نفر از اعضاي كميسيون شوراها و امور داخلي و دو(2) نفر از اعضاي كميسيون اصل نودم به انتخاب مجلس شوراي اسلامي تشكيل مي شود.

در اجراي ماده (69) قانون و به استناد ماده (74) قانون اصلاح قانون تشكيلات شوراهاي اسلامي كشوري و انتخابات شوراهاي مزبور مصوب 1365 با اصلاحات و الحاقات بعدي به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراهاي اسلامي كشور در هر استان، هيئت نظارت استان مركب از سه نفر از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي آن استان به تعيين هيئت مركزي نظارت تشكيل مي شود. هيئت مركزي نظارت پس از تعيين اعضاي هيئت نظارت استان، اسامي آنان را به منظور اطلاع ستاد انتخابات استان به ستاد انتخابات كشور اعلام مي كند.

ستاد انتخابات استان پس از وصول اسامي اعضاي هيئت نظارت استان از ستاد انتخابات كشور، اسامي نامبردگان را به فرمانداري هاي تابعه اعلام مي كند.

فرماندار مكلف است پس از وصول اسامي اعضاي هيئت نظارت شهرستان، اسامي نامبردگان را به بخشداران تابعه اعلام كند.

هيئت نظارت شهرستان براي هر بخش، هيئت نظارت بخش را مركب از سه نفر معتمد محلي براي نظارت بر انتخابات بخش تشكيل مي دهد و اسامي آنان را به بخشدار و فرماندار مربوطه اعلام مي كند.

شركت اعضاي هيئت نظارت شهرستان و بخش در جلسات هيئت اجرايي به منظور نظارت بر صحت برگزاري انتخابات است و عدم حضور آنان در جلسات و يا خودداري از امضاي صورتجلسات مانع از ادامه كار انتخابات نخواهد بود.

هيئت هاي نظارت در چارچوب قانون و آيين نامه اجرايي تنها ناظر بر اجراي صحيح قانون هستند و حق دخالت در امور اجرايي انتخابات را ندارند.

زمان تشكيل هيئت هاي نظارت بايد قبل از تشكيل هيئت هاي اجرايي متناظر باشد.

فرمانداران و بخشداران مكلفند در اجراي مواد (60) و (61) قانون بلافاصله پس از وصول دستور شروع انتخابات از وزارت كشور و تشكيل هيئت اجرايي، تاريخ شروع و خاتمه ثبت نام از داوطلبان و شرايط انتخاب شوندگان، مدارك مورد نياز و مفاد پرسشنامه اعلام داوطلبي را براي بارگذاري در سامانه از طرق مقتضي به اطلاع كليه اهالي حوزه انتخابيه برسانند.

در صورت ضرورت و تشخيص وزارت كشور به ثبت نام حضوري از داوطلبان انتخابات شوراي اسلامي روستا، ثبت نام از داوطلبان هر روستا به صورت حضوري در محل فرمانداري ها يا بخشداري هاي مربوطه انجام مي شود.

فرمانداران و بخشداران به عنوان رؤساي هيئت هاي اجرايي حوزه هاي انتخابيه موظفند امكانات لازم جهت ثبت نام حضوري از داوطلبان را پيش بيني كنند تا در صورت ضرورت و اعلام وزارت كشور ثبت نام از داوطلبان به صورت حضوري در محل فرمانداري يا بخشداري صورت پذيرد.

صدور اطلاعيه آخرين مهلت استعفاي مشمولين ماده (41) قانون و دريافت گواهي عدم سوء پيشينه از سوي داوطلبان موضوع تبصره (2) ماده (37) قانون، چهار ماه قبل از ثبت نام توسط وزارت كشور صورت مي پذيرد.

ملاك ثبت نام نهايي از داوطلبان در انتخابات شوراها اخذ شناسه رهگيري است. شناسه رهگيري در ثبت نام غيرحضوري با پايان ثبت نام توسط سامانه وزارت كشور صادر مي شود و در اختيار داوطلبان قرار مي گيرد و در ثبت نام حضوري نيز رسيد ثبت نام نهايي توسط فرمانداري و بخشداري مربوطه صادر مي شود و در اختيار داوطلبان قرار مي گيرد. عدم دريافت اين شناسه و رسيد به منزله عدم ثبت نام در انتخابات است.

صدور و يا استفاده از گواهي خلاف واقع، حسب قوانين، موجب پيگيري قضايي عليه صادركننده و داوطلب استفاده كننده خواهد بود.

چنانچه در مدت زمان مجاز ثبت نام، سامانه الكترونيكي وزارت كشور دچار اختلال يا قطعي مقطعي گردد، به تناسب زمان قطعي سامانه، فرصت مكفي در اختيار ثبت نام كنندگان قرار مي گيرد. تشخيص مدت زمان تمديد بر عهده ستاد انتخابات كشور است. همچنين در صورت اخلال يا قطعي مداوم سامانه مذكور با تشخيص و دستور وزارت كشور، ثبت نام به صورت حضوري در فرمانداري و بخشداري مربوط انجام خواهد شد.

وزارت كشور در پايان هر روز از ثبت نام، فهرست اسامي داوطلبان را از طريق سامانه انتخابات به هيئت هاي اجرايي و نظارت مربوطه و مراجع استعلامي مندرج در ماده (62) قانون ارسال مي كند.

ستاد انتخابات كشور موظف است نتيجه استعلام هاي دريافتي از مراجع مذكور را به فرمانداري و بخشداري هاي مربوطه ارسال كند.

هيئت هاي اجرايي و نظارت مي توانند در راستاي احراز شرايط مندرج در بند (ز) ماده (37) و (41) قانون، از نتايج استعلام از ديگر مراجع همچون وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، مراكز مديريت حوزه هاي علميه، دانشگاه آزاد اسلامي براي صحت سنجي مدارك تحصيلي و از سازمان اداري و استخدامي كشور براي مشاغل مشمول استعفاء و تشخيص همترازي آنان با مقامات ماده (41) قانون از طريق سامانه انتخابات يا سامانه فيمابين استفاده كنند.

فرمانداران و بخشداران مكلفند به منظور رسيدگي به صلاحيت داوطلبان، بلافاصله پس از دريافت پاسخ استعلام ها از وزارت كشور، جلسه هيئت اجرايي را تشكيل داده و با استفاده از نتايج استعلام ها و با رعايت مفاد مواد (37)، (41)، (42) ، (43)، (65) و (66) قانون، ظرف (14) روز نسبت به تعيين صلاحيت داوطلبان اقدام و مراتب را صورتجلسه و ضمن درج در سامانه، نتايج را از طريق سامانه انتخابات و يا در صورت ضرورت به صورت مكتوب به هيئت هاي نظارت مربوطه اعلام كنند.

عدم تأييد صلاحيت داوطلبان نمايندگي شوراهاي اسلامي كشور در مورد شرط اعتقاد و التزام عملي به اسلام و نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران بايد مستند و بر اساس مدارك و اسناد معتبر باشد كه توسط مراكز مسئول قانوني به مراجع اجرايي و نظارتي ارسال شده است.

هيئت هاي نظارت شهرستان و بخش پس از وصول صورتجلسات رسيدگي به صلاحيت داوطلبان، به استناد ماده (64) قانون موظفند ظرف (20) روز از وصول صورتجلسات، با رعايت كامل مواد (37)، (41)، (42) ، (43) و (65) قانون، نظر خود مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلبان را صورتجلسه كرده و از طريق سامانه انتخابات به ترتيب به فرماندار و بخشدار مربوطه اعلام كنند.

فرماندار موظف است پس از وصول نظر هيئت نظارت شهرستان، مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلبان شوراي اسلامي شهر، بلافاصله با رعايت ماده (65) قانون مراتب تأييد يا رد صلاحيت هر يك از داوطلبان را به طور محرمانه و كتبي به آنها اعلام كند. نظر هيئت نظارت شهرستان در اين مرحله در خصوص داوطلبان تأييد صلاحيت شده قطعي و نهايي است و امكان بررسي صلاحيت مجدد داوطلبان تأييد صلاحيت شده در هيئت نظارت بالادستي (استان) وجود ندارد.

هيئت نظارت استان موظف است ظرف هفت (7) روز ضمن بررسي، نظر خود درخصوص تأييد يا رد صلاحيت آن دسته از داوطلبان شوراي اسلامي شهر كه صلاحيتشان در هيئت نظارت شهرستان رد شده و شاكي بوده اند را با تنظيم صورتجلسه به ضميمه نامه رسمي از طريق سامانه انتخابات به ستاد انتخابات استان ظرف يك روز ارسال كند. ستاد انتخابات استان مراتب را به منظور ابلاغ به داوطلب ظرف يك روز به اطلاع فرمانداري هاي مربوطه مي رساند.

بخشدار موظف است پس از وصول نظر هيئت نظارت بخش، مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلبان شوراي اسلامي روستا، بلافاصله با رعايت مفاد ماده (65) قانون مراتب تأييد يا رد صلاحيت هر يك از داوطلبان را به طور محرمانه و كتبي به آنها اعلام كند. نظر هيئت نظارت بخش در اين مرحله در خصوص داوطلبان تأييد صلاحيت شده قطعي و نهايي است و امكان بررسي صلاحيت مجدد داوطلبان تأييد صلاحيت شده در هيئت نظارت بالادستي (شهرستان) وجود ندارد.

بخشدار موظف است پس از وصول نظر هيئت نظارت شهرستان، آگهي اسامي نامزدهاي انتخاباتـي شوراي اسلامي روستا را حداكثر ظـرف سه (3) روز تهـيه و نه (9) روز قـبل از روز اخذ رأي به منـظور اطلاع اهـالي حوزه انتخابيه، در حوزه مذكور منتشر كند و تمهيدات نصب آن را در شعب اخذ رأي نيز فراهم آورد.

فرماندار موظف است پس از وصول نظر هيئت نظارت استان، آگهي اسامي نامزدهاي انتخاباتـي شوراي اسلامي شهر را حداكثر ظـرف سه(3) روز تهيه و نه (9) روز قـبل از روز اخذ رأي به منـظور اطـلاع اهـالي حوزه انتخابيه، در حوزه مذكور منتشر كند و تمهيدات اطلاع رساني آن در شعب اخذ رأي را نيز فراهم آورد.

در اجراي تبصره (4) ماده (37) قانون، نامزدهاي تاييد صلاحيت شده شوراي شهر و روستا مي توانند صرفاً براي يكبار و نهايتاً تا پانزده (15) روز قبل از روز اخذ رأي، حوزه انتخابيه خود را در محدوده شهرها و روستاهاي همان شهرستان و با احراز شرايط مندرج در مواد (37)، (41) و (42) قانون، از طريق درخواست كتبي به هيئت اجرايي مربوطه تغيير دهند. چنانچه بررسي اين درخواست مربوط به هيئت اجرايي ديگري غير از هيئت اجرايي مربوطه باشد، هيئت اجرايي مبداء ظرف يك (1) روز پس از وصول درخواست، مدارك نامزد مورد نظر را به هيئت اجرايي مقصد ارسال مي كند. هيئت اجرايي مقصد موظف است ظرف (48) ساعت موضوع درخواست را در جلسه مشترك با هيئت نظارت مربوطه مورد بررسي قرار داده و اعلام نظر كند. چنانچه با درخواست تغيير حوزه موافقت شود، پرونده انتخاباتي نامزد درخواست كننده به حوزه انتخابيه مقصد منتقل خواهد شد و در صورت رد درخواست وي، به استناد مواد قانوني مذكور، تأييد صلاحيت نامزد براي حضور در انتخابات در حوزه انتخابيه اوليه به قوت خود باقي است.

نامزدها و دبيران كل يا بالاترين مقامات احزاب و جبهه هاي سياسي، قائم مقامان و رؤساي شوراهاي مركزي احزاب كه فهرست انتخاباتي ارائه كرده اند، با لحاظ ماده (35) قانون، مي توانند نماينده يا نمايندگان خود را جهت حضور در شعب اخذ رأي با ارائه فهرست مشخصات سجلي، شماره ملي و يك قطعه عكس (4×3) در قالب فايل الكترونيكي به هيئت اجرايي حوزه انتخابيه معرفي كنند و يا در سامانه معرفي شده توسط ستاد انتخابات كشور ثبت كنند.

تشخيص تعداد نمايندگان هر فهرست انتخاباتي در شعب اخذ رأي، با هيئت اجرايي مربوطه است. نامزدهاي حاضر در فهرست هاي انتخاباتي نمي توانند منفرداً نماينده در شعب اخذ رأي معرفي كنند.

نمايندگان نامزدها يا احزاب و جبهه هاي سياسي در صورت مشاهده تخلف، شخصاً يا از طريق نامزد مربوط و يا نماينده ويژه آن حزب يا جبهه در حوزه انتخابيه، بايد مراتب را به صورت كتبي به نماينده فرماندار يا بخشدار و يا ناظر شعبه و يا هيئت هاي اجرايي و نظارت اعلام كنند.

تداركات و تأمين احتياجات مورد تقاضاي هر يك از نمايندگان نامزدها و احزاب و جبهه هاي سياسي در شعب اخذ رأي، به عهده نامزد، حزب و جبهه معرفي كننده آنان خواهد بود.

در فعاليت هاي انتخاباتي، انجام امور زير ممنوع است: