سند حقوقی

نامه در خصوص ابلاغ شماره گذاري جديد قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي (با اصلاحات و الحاقات تا تاريخ 1402/05/01)

تاریخ تصویب: 1402/05/28 · آخرین وضعیت: اصلاحی 1402/08/21 · تاریخ روزنامه رسمی: 1402/05/31
فصل چهارم - هیأت اجرائیماده ۳۴

۳

وزير اطلاعات

۴

رئيس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي

۵

وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات

۶

رئيس ستاد انتخابات كشور

۷

رئيس سازمان ثبت احوال كشور

۸

شش نفر از شخصيت ‏هاي ديني، سياسي، فرهنگي - اجتماعي، علمي، اقتصادي و حقوقي در سطح ملي به عنوان معتمدان مردمي به گونه‌ اي كه حتي ‌الامكان يك نفر از هر يك از حوزه‌ هاي مذكور در آن حضور داشته باشد.

تبصره ۱

نماينده شوراي نگهبان مي تواند در جلسات هيأت اجرائي مركزي بدون حق ‌رأي حضور داشته باشد.

تبصره ۲

جلسات هيأت ‏اجرائي مركزي با حضور حداقل يازده نفر رسميت مي ‏يابد و مصوبات آن با رأي حداقل نه نفر از اعضاي حاضر معتبر است.

تبصره ۳

اولين جلسه هيأت اجرائي مركزي با دعوت وزير كشور تشكيل مي‌ شود و نائب‌ رئيس از بين اعضاي هيأت با اكثريت آراء انتخاب مي ‌شود. مسؤوليت دبيري هيأت اجرائي مركزي با دبير ستاد انتخابات كشور خواهد بود كه با پيشنهاد وزيركشور و تأييد هيأت ‌اجرائي مركزي انتخاب مي ‌شود.

تبصره ۴

هيأت اجرائي مركزي موظف است كليه صورتجلسات و مصوبات خود را به هيأت مركزي نظارت ارسال نمايد. تصميمات هيأت ‌اجرائي مركزي انتخابات نبايد موجب تداخل در وظايف و اختيارات نظارتي هيأت مركزي نظارت شود؛ در غير اين صورت تصميمات مذكور باطل و هرگونه اقدامي در اين جهت ممنوع است. مرجع تشخيص موضوع اين تبصره، هيأت مركزي نظارت است.

تبصره ۵

هيچ‌ يك از اعضاي هيأت اجرائي مركزي نمي تواند داوطلب انتخابات شود.
فصل چهارم - هیأت اجرائی

ماده ۳۵

به ‌منظور تعيين معتمدان مردمي هيأت اجرائي مركزي، وزير كشور در مجموع سي نفر از شخصيت‏ هاي ديني، سياسي، فرهنگي، اجتماعي، علمي، اقتصادي و حقوقي كشور را كه داراي صلاحيت ‏هاي مندرج در ماده (41) اين قانون باشند، به ‏عنوان معتمد به هيأت‏ مركزي نظارت معرفي مي‌ كند. پس از تأييد هيأت مركزي نظارت با رعايت تبصره هاي (1) و (2) اين ماده وزير كشور حداكثر ظرف يك هفته، جلسه ‏اي با حضور نماينده هيأت مركزي نظارت و حداقل دوسوم معتمدان مذكور تشكيل مي‏ دهد كه ضمن آن شش نفر معتمدان هيأت اجرائي مركزي با رأي مخفي و اكثريت نسبي معتمدان به‏ عنوان عضو اصلي و سه نفر عضو علي ‏البدل به ‏ترتيب آراء انتخاب مي‌ شوند.
تبصره ۱
هيأت‏ مركزي نظارت موظف است با أخذ نظر مراجع ذي صلاح حداكثر ظرف دو روز، اظهار نظر كتبي خود را نسبت ‏به صلاحيت معتمدان معرفي ‌شده، به وزير كشور ارسال كند. چنانچه هيأت‏ مركزي نظارت با دلايل موجه كل يا تعدادي از معتمدان پيشنهادي را تأييد نكرد، وزير كشور موظف است به تعداد دوبرابر مورد نياز، افراد ديگري را كه واجد شرايط باشند به هيأت ‏مركزي نظارت پيشنهاد نمايد. هيأت‏ مركزي نظارت حداكثر ظرف 48 ساعت نظر خود را به صورت كتبي اعلام مي ‏نمايد.
تبصره ۲
اگر براي مرتبه دوم معتمدان پيشنهادي، مورد تأييد هيأت‏ مركزي نظارت قرار نگيرند، در صورتي ‏كه حداقل بيست نفر مورد تأييد باشند، اعضاي اصلي و علي ‏البدل را از ميان خود انتخاب خواهند كرد، در غير اين صورت وزير كشور با تأييد هيأت مركزي نظارت ظرف 48 ساعت، ساير معتمدان را انتخاب خواهد كرد.

ماده ۳۶

وظايف هيأت اجرائي مركزي، علاوه بر مواردي كه در اين قانون برعهده آنها گذاشته شده است، به ‌شرح زير است:
۱
مسؤوليت حسن اجراي فرايند اجرائي انتخابات در همه سطوح
۲
هماهنگي با نهادهاي مرتبط در برگزاري انتخابات
۳
تصويب برنامه زمان‌ بندي و اجرائي انتخابات با تأييد شوراي نگهبان
۴
رسيدگي به موضوعات ارجاعي از سوي وزير كشور
۵
هماهنگي هاي لازم جهت تأمين امنيت اجراي انتخابات در چهارچوب قوانين

ماده ۳۷

وزارت كشور موظف است به ‌منظور اجراي انتخابات، ستادي را تحت عنوان «ستاد انتخابات كشور» با وظايف زير تشكيل دهد:
۱
تنظيم برنامه زمان بندي فرايندهاي اجرائي انتخابات و ارائه به هيأت اجرائي مركزي انتخابات
۲
برنامه ريزي به منظور اجراي مطلوب كليه فرايندهاي انتخاباتي در چهارچوب قانون و مصوبات هيأت اجرائي مركزي انتخابات
۳
هماهنگي هاي اجرائي با كليه دستگاهها و نهادها در‌خصوص برگزاري انتخابات در چهارچوب مصوبات هيأت اجرائي مركزي
۴
اطلاع رساني عمومي در‌ خصوص كليه فرايندهاي انتخابات
۵
طراحي و چاپ تعرفه ها، اوراق و كاربرگ هاي انتخابات و تهيه اقلام و لوازم انتخاباتي از جمله لوازم مورد نياز براي برگزاري انتخابات الكترونيكي
۶
ساير امور محوله مرتبط با انتخابات از سوي وزير كشور

ماده ۳۸

دو هفته پيش از ثبت‌ نام، فرماندار مركز حوزه هاي انتخابيه دستور تشكيل هيأتهاي اجرائي حوزه هاي فرعي را به فرماندار يا بخشدار حوزه‌ هاي فرعي صادر نموده و خود موظف است ظرف هفت روز در مركز حوزه انتخابيه هيأت اجرائي انتخابات را با حضور هيأت نظارت مركز حوزه انتخابيه به رياست خود و عضويت ساير اعضاي حقوقي شامل يك نفر حقوقدان با معرفي رئيس كل دادگستري استان و رئيس يا سرپرست ثبت ‌احوال مركز حوزه انتخابيه و هشت نفر معتمدان موضوع ماده (39) اين قانون تشكيل دهد.
تبصره ۱
در دوره هايي كه انتخابات مجلس همزمان با انتخابات مجلس خبرگان رهبري برگزار مي شود، هيأتهاي اجرائي مركز حوزه انتخابيه و حوزه فرعي در انتخابات مجلس خبرگان رهبري، در صورت عدم مخالفت مجلس خبرگان رهبري، حسب مورد همان هيأتهاي اجرائي شهرستان و بخش در انتخابات مجلس مي باشد.
تبصره ۲
داوطلبي همزمان در انتخابات مجلس و ساير انتخابات ‌ها به‌ استثناي انتخابات مجلس خبرگان رهبري ممنوع است.
تبصره ۳
در صورتي كه حوزه انتخابيه بخش، فاقد رئيس ثبت احوال باشد، مقام منصوب كننده استاني (مدير كل ثبت احوال) بايد نماينده ‌اي را به بخشدار معرفي كند.

ماده ۳۹

به ‌منظور تعيين معتمدان هيأت اجرائي، فرماندار حداكثر ظرف 48 ساعت پس از صدور دستور تشكيل هيأتهاي اجرائي، مجموعاً سي‌ نفر از شخصيت ‏هاي ديني، سياسي، فرهنگي، اجتماعي، علمي، اقتصادي و حقوقي محل كه داراي صلاحيت‏ هاي مندرج در اين قانون باشند را به‏عنوان معتمد با مشخصات قابل شناسايي جهت تعيين صلاحيت به هيأت‏ نظارت مربوط معرفي مي‏نمايد. هيأت‏ نظارت مزبور با أخذ نظر مراجع ذي صلاح موظف است حداكثر ظرف 48 ساعت، اظهار نظر كتبي خود نسبت ‏به صلاحيت معتمدان معرفي ‌شده را براي فرماندار ارسال كند. پس از تأييد هيأت نظارت با رعايت تبصره (1) اين ماده، فرماندار حداكثر ظرف 48 ساعت جلسه‏ اي با حضور هيأت نظارت شهرستان و حداقل دوسوم معتمدان مذكور تشكيل مي ‏دهد كه ضمن آن هشت نفر معتمدان هيأت اجرائي با رأي مخفي و اكثريت نسبي به‏عنوان عضو اصلي و پنج نفر به ‌عنوان عضو علي‏ البدل به ‏ترتيب آراء انتخاب مي ‌شوند.
تبصره ۱
چنانچه هيأت‏ نظارت با دلايل موجه كل يا تعدادي از معتمدان پيشنهادي را تأييد نكرد، فرماندار مربوط موظف است ظرف 24 ساعت با اعضاي حقوقي هيأت تشكيل جلسه داده و به تعداد دو برابر مورد نياز، افراد واجد شرايط ديگري را با مشخصات قابل شناسايي جهت تعيين صلاحيت به هيأت‏ نظارت مربوط پيشنهاد دهد. هيأت‏ نظارت حداكثر ظرف 48 ساعت نظر خود را به صورت كتبي اعلام مي ‏نمايد. اگر براي مرتبه دوم، معتمدان پيشنهادي، مورد تأييد هيأت‏ نظارت مربوط قرار نگيرند، در صورتي ‏كه حداقل بيست نفر مورد تأييد باشند، اعضاي اصلي و علي ‏البدل را از ميان خود انتخاب مي‌ كنند، در غير اين صورت استاندار با هماهنگي هيأت نظارت استان ظرف 24 ساعت، ساير معتمدان را انتخاب خواهد كرد.
تبصره ۲
نحوه تشكيل، مهلت، تركيب و تعداد اعضاي هيأت‌ اجرائي حوزه‌ هاي انتخابيه فرعي با هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه يكسان است.
تبصره ۳
تقصير در فرايند تشكيل هيأتهاي اجرائي از طرف فرماندار يا بخشدار يا هيأت اجرائي و هيأتهاي نظارت مستوجب جزاي نقدي درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي است.

ماده ۴۰

تصميمات هيأت هاي نظارت قابل اعتراض و رسيدگي در هيأت مركزي نظارت است.

ماده ۴۱

شرايط اعضاي هيأتهاي اجرائي و نظارت، هيأتهاي بازرسي وزارت كشور و شوراي نگهبان، ناظران شوراي‌ نگهبان، اعضاي شعب و نمايندگان فرماندار و بخشدار به‌ شرح زير است:
۱
اعتقاد به اسلام
۲
التزام عملي به احكام اسلام و قانون اساسي
۳
حداقل سواد خواندن و نوشتن
۴
عدم وابستگي به گروههاي غيرقانوني
۵
عدم سابقه محكوميت كيفري مؤثر و عدم محروميت از حقوق اجتماعي
۶
عدم سابقه محكوميت به جرائم انتخاباتي
تبصره ۱
اقليت‌ هاي ديني شناخته شده در قانون اساسي، تنها از شرط اعتقاد به اسلام و التزام عملي به آن معاف بوده و بايد داراي وثاقت، امانت و ساير شرايط قانوني لازم باشند.
تبصره ۲
مقامات منصوب كننده مكلفند در صورت اطلاع از نبود اين شرايط درخصوص اعضاي مذكور در اين ماده اقدام به تغيير آنها نمايند.
تبصره ۳
هيچ‌ يك از اعضاي موضوع اين ماده نبايد داوطلب نمايندگي بوده و يا با نامزدهاي انتخابات به‌ ترتيب زير خويشاوندي نسبي يا سببي داشته باشد: الف - خويشاوندي نسبي: پدر، مادر، فرزند، برادر و خواهر ب - خويشاوندي سببي: همسر، پدر، مادر، برادر و خواهر همسر و همسر فرزند داوطلب
تبصره ۴
در صورتي كه اعضاي حقوقي هيأت اجرائي شامل فرماندار، نماينده رئيس دادگستري و رئيس ثبت احوال با هر يك از نامزدها رابطه خويشاوندي مذكور در تبصره (3) اين ماده داشته باشند، مقام منصوب كننده بايد فردي را به‌ عنوان جايگزين وي معرفي كند.

ماده ۴۲

اعضاي هيأت اجرائي پس از پذيرفتن عضويت، ملزم به شركت در جلسات و امضاي صورتجلسات و اعتبارنامه منتخبين و انجام ساير ‌وظايف قانوني مي ‌باشند.
تبصره ۱
در صورت عدم شركت فرماندار يا بخشدار حوزه انتخابيه يا حقوقدان و يا رئيس ثبت احوال در جلسات، هيأت اجرائي موظف است مراتب را طي ‌صورتجلسه ‌اي به مقامات اجرائي مافوق آنها اعلام داشته كسب تكليف نمايد.
تبصره ۲
در صورت غيبت فرماندار يا بخشدار يا حقوقدان و يا رئيس ثبت احوال حوزه انتخابيه و يا بروز هر نوع اختلاف در هيأت اجرائي كه منجر به توقف ‌انتخابات شود، هيأت نظارت موظف است مراتب را به فوريت به هيأت نظارت مافوق گزارش دهد.
تبصره ۳
هيأت اجرائي موظف است در صورت جلسات و گزارش كار خود موارد غيبت اعضا را با ذكر علت غيبت به وزارت كشور اعلام دارد.

ماده ۴۳

هرگاه در جريان انتخابات يك يا چند نفر از معتمدين هيأت اجرائي دو جلسه متوالي يا چهار جلسه متناوب از حضور در جلسات هيأت ‌اجرائي خودداري نمايند يا از سمت خود استعفا دهند و يا هيأت اجرايي را از اكثريت ساقط كنند، به جاي آنان به ترتيب تعداد رأي از معتمدين‌ علي ‌البدل به وسيله فرماندار يا بخشدار دعوت به عمل خواهد آمد. در صورتي كه با دعوت از اعضاي علي‌ البدل باز هم اكثريت حاصل نگردد، از باقي مانده ‌از معتمدين (‌تا سي نفر) تأمين خواهند نمود.

ماده ۴۴

هيأتهاي اجرائي فرعي بلافاصله پس از انتخابات معتمدين تشكيل جلسه داده و تعداد و محل استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأي را تعيين ‌نموده و به وسيله رئيس هيأت به فرماندار يا بخشدار [پاورقي 4] مركز حوزه انتخابيه جهت طرح در هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه اعلام مي ‌دارند.
فصل چهارم - هیأت اجرائیماده ۴۴

ماده ۴۴ فصل چهارم

پاورقي 4 - به استناد ماده (51) اين قانون، موضوع بخشداران در اين ماده سالبه به انتفاء موضوع مي باشد.
فصل چهارم - هیأت اجرائی

ماده ۴۵

جلسات هيأتهاي اجرائي اصلي و فرعي با حضور دوسوم كليه اعضاء رسميت يافته و اخذ تصميم با اكثريت مطلق حاضرين خواهد بود.
تبصره
رأي ممتنع در حكم رأي مخالف خواهد بود.

ماده ۴۶

هيأت اجرايي مركز حوزه انتخابيه پس از تعيين محلهاي استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأي در مركز حوزه انتخابيه و بررسي و تأييد و‌تصويب مصوبات هيأت‌ هاي اجرايي فرعي در مورد تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي نُه روز قبل از روز اخذ رأي مبادرت به انتشار آگهي انتخابات‌ حاوي تاريخ برگزاري انتخابات، ساعات اخذ رأي، شرايط انتخاب كنندگان، جرائم و تخلفات و مقررات جزايي و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي در ‌سراسر حوزه انتخابيه مي ‌نمايند.
تبصره
در صورت بروز بعضي از مشكلات با موافقت وزارت كشور، مهلت نُه روز تا هفت روز تقليل مي ‌يابد.

ماده ۴۷

فرماندار يا بخشدار [پاورقي 5 ] مركز حوزه انتخابيه موظف است سه نسخه از آگهي ‌هاي منتشره در سطح حوزه انتخابيه را به وزارت كشور ارسال ‌دارد. يك نسخه از اين آگهي‌ ها به وسيله وزارت كشور به هيأت مركزي نظارت بر انتخابات منتخب شوراي نگهبان فرستاده مي ‌شود.
فصل چهارم - هیأت اجرائیماده ۴۷

ماده ۴۷ فصل چهارم

پاورقي 5 - به استناد ماده (51) اين قانون، موضوع بخشداران در اين ماده سالبه به انتفاء موضوع مي باشد.
فصل چهارم - هیأت اجرائی

ماده ۴۸

هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه و حوزه‌ هاي فرعي حداقل تا يك ماه پيش از روز اخذ رأي، براي هر شعبه ثبت ‌نام و اخذ رأي، سه تا پنج‌ نفر و در شعب پرتراكم هفت‌ تا نه نفر و در تهران حداكثر تا يازده نفر از معتمدان محل، انتخاب و به فرماندار يا بخشدار جهت صدور حكم معرفي مي ‌نمايند.
تبصره ۱
اعضاء شعب ثبت نام و اخذ رأي از بين خود يكنفر رئيس، يكنفر نايب رئيس و بقيه اعضاء را به عنوان منشي انتخاب مي ‌نمايند و ‌بايستي ترتيبي اتخاذ نمايند كه يك روز قبل از روز اخذ رأي، محل شعبه آماده براي اخذ رأي باشد.
تبصره ۲
محل شعب ثبت نام و اخذ رأي مندرج در آگهي انتخابات غيرقابل تغيير است مگر اينكه دائر نمودن شعبه و يا ادامه كار آن در محل ‌اعلام شده قبلي، به علت حوادث غيرمترقبه يا هر علت ديگري مقدور نباشد. كه در اين صورت مراتب تغيير شعبه ثبت نام و اخذ رأي توسط هيأت ‌اجرايي و ناظران شوراي نگهبان با ذكر علت، صورتجلسه شده و شعبه ثبت نام و اخذ رأي جديد در كوتاهترين فاصله نسبت به شعبه سابق به نحوي ‌دايرخواهد شد كه خللي در مراجعه رأي‌ دهندگان و تشخيص محل شعبه ايجاد نشود و تبديل شعبه بايد به اطلاع مردم محل برسد.
تبصره ۳
تشكيل شعب ثبت نام و اخذ رأي در موزه‌ها ممنوع مي‌ باشد.

ماده ۴۹

فرماندار يا بخشدار [پاورقي 6] مركز حوزه انتخابيه موظف است مستقيماً يا با تفويض اختيار به فرماندار يا بخشدار حوزه ‌هاي فرعي براي هر يك از‌ شعب ثبت نام و أخذ رأي يك نفر نماينده تعيين نمايد.
فصل چهارم - هیأت اجرائیماده ۴۹

ماده ۴۹ فصل چهارم

پاورقي 6 – به استناد ماده (51) اين قانون، موضوع بخشداران در اين ماده سالبه به انتفاء موضوع مي باشد.
فصل چهارم - هیأت اجرائی

ماده ۵۰

هيأتهاي اجرائي انتخابات مسؤول صحت جريان انتخابات در حوزه انتخابيه خود مي ‌باشند.
تبصره
در مواردي كه وزارت كشور براي حسن انجام انتخابات در برگزاري مرحله دوم ضروري بداند، با اطلاع و تأييد هيأت مركزي نظارت بر ‌انتخابات دستور تجديد انتخاب معتمدين هيأت اجرائي حوزه انتخابيه را صادر خواهد نمود.

ماده ۵۱

كليه امور انتخابات بخش مركزي را هيأت اجرائي حوزه انتخابيه شهرستان انجام مي ‌دهد.

ماده ۵۲

هيأت اجرائي فرعي با تصويب هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه ميتواند براي مناطق صعب ‌العبور و كوهستاني و مسافتهاي دور و ‌نقاطي كه تأسيس شعب ثابت أخذ رأي مقدور نيست، شعب اخذ رأي سيار تشكيل دهد. هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه نيز ميتواند در صورتي كه‌ لازم بداند، نسبت به تأسيس شعب اخذ رأي سيار در مركز حوزه انتخابيه و بخش مركزي اقدام نمايد و در هر دو مورد بايد به اطلاع هيأت نظارت برسد ‌و همچنين نماينده ‌اي از هيأت نظارت در معيت صندوق سيار بوده و مسير گردش صندوق را در صورتجلسه قيد و تأييد نمايد.

فصل پنجم - اعلام داوطلبی و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان

ماده ۵۳

داوطلبان نمايندگي مجلس بايد ظرف هفت روز از تاريخ انتشار دستور شروع ثبت نام به ‏وسيله‏ وزارت‏ كشور، به سامانه الكترونيكي كه وزارت كشور جهت ثبت ‌نام اعلام كرده است، مراجعه كنند و ضمن تكميل پرسشنامه‏ مخصوص اعلام داوطلبي، مدارك و گواهينامه‌ هاي مربوط را بارگذاري و شناسه رهگيري أخذ نمايند.
تبصره ۱
لزوم مراجعه حضوري داوطلبان براي ثبت‌ نام يا تأييد نهائي آن به مراكز ثبت ‌نام با تشخيص وزارت كشور خواهد بود. مراجعه حضوري به مراكز ثبت نام از ساعت 8 تا 16 مي باشد. تمديد زمان مذكور حداكثر تا ساعت 24 بر عهده ستاد انتخابات كشور است.
تبصره ۲
عدم مراجعه به مراكز ثبت‌ نام در موارد لزوم مراجعه حضوري موضوع تبصره (1) اين ماده، عدم تكميل پرسشنامه‏ مخصوص اعلام داوطلبي، عدم بارگذاري مدارك و گواهينامه‌ هاي مربوط و يا عدم اخذ شناسه رهگيري در موعد مقرر جهت تأييد نهائي ثبت ‌نام، به ‌منزله عدم‌‌ ثبت ‌نام است.
تبصره ۳
پرسشنامه اعلام داوطلبي بايد حاوي اطلاعات شخصي و خانوادگي و سوابق از جمله علمي، شغلي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و مذهبي داوطلب باشد. اين پرسشنامه توسط وزارت كشور تهيه و به تأييد هيأت مركزي نظارت مي ‌رسد.
تبصره ۴
داوطلبان نمايندگي مجلس كه در خارج از كشور به سر مي برند، بايد جهت ثبت ‌نام در مهلت قانوني به سفارتخانه يا نمايندگي هاي سياسي يا كنسولگري هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور مراجعه نمايند. سفارت يا نمايندگي سياسي يا كنسولگري مذكور مكلف است با فوريت، مدارك ثبت‌ نام داوطلبان مذكور را از طريق وزارت امورخارجه به وزارت ‌كشور ارسال ‌كند تا نسبت ‌به ثبت در سامانه و بررسي صلاحيت وي در هيأت ‌اجرائي حوزه‌ انتخابيه، اقدام قانوني به ‌عمل آيد.
تبصره ۵
وزارت‏ كشور موظف است در خصوص نحوه اجراي حكم اين ماده از طريق رسانه‌ هاي گروهي به عموم مردم اطلاع‌ رساني كند و فرمانداران و بخشداران نيز مكلفند به ‌نحو مقتضي در حوزه انتخابيه خود اطلاع ‌رساني كنند.
تبصره ۶
اخذ مدارك و اسنادي كه از طريق استعلام هاي الكترونيكي قابل دريافت هستند، ممنوع است.

ماده ۵۴

وزير كشور موظف است حداقل 70 و حداكثر 110 روز قبل از شروع ثبت ‌نام الكترونيكي موضوع ماده (53) اين قانون، دستور شروع فرايند انتخابات را صادر كند. متقاضيان پس از صدور دستور شروع فرايند انتخابات، بايد ظرف هفت روز از طريق درگاه الكترونيكي واحد با مديريت وزارت كشور، صدور گواهي و مدارك موضوع اين ماده را از دستگاهها و مراجع ذي ‌صلاح از جمله نهادهاي زير درخواست نمايند. اين دستگاهها و مراجع موظفند به ‌شرح زير حداكثر تا يك ماه پيش از شروع ثبت ‌نام الكترونيكي موضوع ماده (53) اين قانون، گواهي‌ هاي مربوط را صادر و به درخواست ‌كننده تحويل دهند. وزارت كشور موظف است اطلاعات متقاضيان و نسخه ‌اي از مدارك را پس از دريافت به شوراي نگهبان ارسال كند. عدم صدور گواهي‌ در موعد مقرر يا عدم رسيدگي به اعتراض متقاضيان مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي براي مقام يا شخصي است كه فعل يا ترك فعل به او مستند است.
۱
سازمان ثبت احوال كشور نسبت به صدور گواهي هاي موضوع بندهاي (3) و (8) ماده (31) و بند (12) ماده (33) اين قانون
۲
وزارتخانه ‌هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، دانشگاه‌ آزاد اسلامي و مراكز مديريت حوزه‌ هاي علميه حسب مورد نسبت به صدور گواهي موضوع بند (5) ماده (31) اين قانون
۳
سازمان اداري و استخدامي كشور نسبت به صدور گواهي موضوع ماده (32) اين قانون
۴
دادستاني كل كشور نسبت به صدور گواهي موضوع بندهاي (3)، (4)، (5)، (7)، (8)، (9)، (10) و (11) ماده (33) و مواد (82) و (83) اين قانون
۵
فرماندهي كل انتظامي جمهوري اسلامي ايران نسبت به صدور گواهي موضوع بند (10) ماده (31) اين قانون
۶
وزارت امور خارجه نسبت به صدور گواهي موضوع بند (3) ماده (31) و بند (12) ماده (33) اين قانون
تبصره ۱
دستگاهها و مراجع فوق الذكر موظف به رسيدگي به اعتراض داوطلبان نسبت به گواهي ‌هاي صادر شده حداكثر تا 24 ساعت قبل از شروع ثبت ‌نام، مي ‌باشند. سازمان اداري و استخدامي كشور موظف است حداكثر ظرف يك ماه پس از پايان مهلت درخواست متقاضيان نسبت به پاسخ به استعلام و رسيدگي به اعتراض در ‌خصوص گواهي هاي بند (3) اين ماده اقدام كند. عدم پاسخ دستگاهها و مراجع مذكور موضوع اين ماده در مهلت هاي مقرر، مانع از ثبت نام نخواهد بود.
تبصره ۲
متقاضياني كه مطابق گواهي‌ هاي موضوع اين ماده شرايط داوطلب شدن را ندارند و يا در سامانه درخواست خود را ثبت نكرده اند، نمي ‌توانند به‌عنوان داوطلب نمايندگي مجلس ثبت‌ نام كنند. ساير متقاضيان بايد گواهينامه‌ هاي مذكور را در زمان ثبت‌ نام در سامانه الكترونيكي موضوع ماده (53) اين قانون بارگذاري كنند.

ماده ۵۵

وزارت كشور با موافقت شوراي نگهبان مي ‌تواند براي همه يا برخي از حوزه‌ هاي انتخابيه حداقل يك ماه قبل از برگزاري انتخابات از رأي ‌دهندگان به صورت الكترونيكي ثبت ‌نام به عمل آورد تا رأي دهندگان نسبت به تعيين شعبه اخذ رأي اقدام نمايند.آيين‌ نامه موضوع اين ماده حداكثر ظرف شش ماه پس از لازم‌ الاجرا شدن اين قانون توسط وزير كشور تهيه مي شود و به ‌تصويب هيأت وزيران مي‌ رسد.

ماده ۵۶

هر يك از داوطلبان نمايندگي مجلس با مراجعه به سامانه اعلامي وزارت كشور مي تواند حداكثر تا 72 ساعت قبل از رأي ‌گيري، انصراف خود را ثبت كند. مراتب انصراف توسط وزارت كشور فوراً به اطلاع هيأت مركزي نظارت مي ‌رسد. انصراف پس از زمان مذكور يا عدول از انصراف پذيرفته نمي ‌شود.

ماده ۵۷

فرماندار يا بخشدار [پاورقي 7] مركز حوزه انتخابيه موظف است روزانه مشخصات كامل داوطلبان حوزه انتخابيه خود را بر اساس مفاد مندرج در ‌پرسشنامه با سريعترين وسيله به وزارت كشور اعلام نمايد. وزارت كشور نيز موظف است تصويري از مشخصات كامل داوطلبان را روزانه به هيأت مركزي نظارت اعلام نمايد.
فصل پنجم - اعلام داوطلبی و رسیدگی به صلاحیت داوطلبانماده ۵۷

ماده ۵۷ فصل پنجم

پاورقي 7 - باستناد ماده (51) اين قانون، موضوع بخشداران در اين ماده سالبه به انتفاء موضوع مي باشد.
فصل پنجم - اعلام داوطلبی و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان

ماده ۵۸

وزارت كشور و شوراي نگهبان به‌ منظور بررسي سوابق داوطلبان در رابطه با شرايط مندرج در اين قانون، روزانه اطلاعات كامل ثبت ‌نام داوطلبان را حسب مورد به مراجع ذي ‌صلاح از جمله وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، سازمان ثبت احوال كشور، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و قوه قضائيه ارسال مي‌ كنند. مراجع مزبور مكلفند ظرف مهلت ده روز نسبت به ارسال پاسخ در خصوص هر يك از افراد اعلام ‌شده به صورت مكتوب و مستدل به ‌همراه اسناد و مدارك اقدام نمايند. پاسخ مراجع مزبور بايد تنها ناظر به وجود سوابق در خصوص شرايط مذكور در قانون باشد. مراجع مزبور مكلفند در صورتي كه هر يك از داوطلبان فاقد هرگونه سابقه ‌اي نزد آنان باشد، در پاسخ ارسالي، نسبت به اين موضوع تصريح كنند.
تبصره ۱
وزارت كشور مي ‌تواند در صورت لزوم از داوطلب نمايندگي مجلس انگشت ‌نگاري به عمل آورد.
تبصره ۲
عدم ارائه پاسخ در مهلت مقرر و يا ارسال پاسخ خلاف واقع يا بدون اسناد و مدارك يا ارائه مدارك غيرمرتبط، جرم است و مرتكب به مجازات انفصال موقت از خدمات دولتي از شش ماه تا يك سال محكوم مي ‌شود.

ماده ۵۹

وزارت كشور موظف است پس از وصول نتايج بررسي از مراجع مذكور در ماده (58) مراتب را به فرمانداران و بخشداران [پاورقي 8] مراكز‌حوزه‌ هاي انتخابيه به نحو مقتضي اعلام نمايد و فرمانداران و بخشداران مراكز حوزه‌ هاي انتخابيه موظفند عيناً مدارك و نتايج بررسي را در جلسه ‌مشترك هيأت اجرائي و هيأت نظارت مركز حوزه انتخابيه مربوطه مطرح نمايند.
فصل پنجم - اعلام داوطلبی و رسیدگی به صلاحیت داوطلبانماده ۵۹

ماده ۵۹ فصل پنجم

پاورقي 8 - باستناد ماده (51) اين قانون، موضوع بخشداران در اين ماده سالبه به انتفاء موضوع مي باشد.
فصل پنجم - اعلام داوطلبی و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان

ماده ۶۰

هيأتهاي اجرائي مراكز حوزه‌ هاي انتخابيه موظفند حداكثر ظرف 15 روز پس از پايان مهلت ثبت نام با توجه به نتايج بدست آمده از ‌بررسي هاي لازم در محل و با استفاده از نتايج اعلام شده توسط وزارت كشور صلاحيت داوطلبان در رابطه با صلاحيت‌ هاي مذكور در اين قانون را مورد ‌رسيدگي قرارداده و رونوشتي از مدارك و اسناد را همراه نتيجه به هيأت ‌هاي نظارت اعلام نمايند.
تبصره
رد صلاحيت داوطلبان نمايندگي مجلس بايد مستند به قانون و بر اساس مدارك و اسناد معتبر باشد.

ماده ۶۱

فرمانداران مراكز حوزه ‌هاي انتخابيه مكلفند نظر هيأت اجرائي انتخابات مبني ‌بر عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلب را با ذكر مستند قانوني ظرف دو روز به داوطلبان ابلاغ نموده و با قيد فوريت به ‌همراه اسناد و مدارك به هيأت نظارت استان اطلاع دهند. داوطلب مي تواند پس از ابلاغ عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت ظرف دو روز درخواست كتبي مبني ‌بر ارائه دلايل عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت خود را به هيأت اجرائي داده و آن هيأت موظف است دلايل را با رعايت قانون لزوم رسيدگي دقيق به شكايات داوطلبان رد صلاحيت شده در انتخابات مختلف مصوب 22 /8 /1378 مجمع تشخيص مصلحت نظام در مدت چهار روز به وي ابلاغ كند.
تبصره
كساني كه صلاحيت آنان مورد تأييد قرار نگرفته حق دارند ظرف چهار روز از تاريخ ابلاغ به داوطلب، شكايت خود را مستدلاً به هيأت ‌نظارت استان اعلام نمايند.

ماده ۶۲

هيأت نظارت استان در راستاي بررسي دقيق صلاحيت داوطلبان و تحت نظارت هيأت مركزي نظارت موظف است به صورت مستدل و مستند به قانون، مدارك، دلايل يا قرائن اطمينان‌آور بر اساس تحقيقات لازم، اخذ سوابق و مدارك اثباتي از داوطلب، شنيدن توضيحات يا دفاعيات داوطلب و با رعايت موازين شرعي و حقوقي، نظر خود را به ‌همراه مستندات به هيأت مركزي نظارت اعلام كند. مدت زمان بررسي و تشخيص صلاحيت در اين مرحله (بررسي در هيأت نظارت استان و نظر نهائي هيأت مركزي نظارت) 50 روز است.
تبصره
هيأت نظارت استان موظف است رأساً يا از طريق كارشناسان خود توضيحات و اظهارات داوطلباني كه صلاحيت آنها تأييد نشده يا تأييد نمي شود و يا احراز نگرديده است را تا پايان مهلت مقرر در اين ماده استماع نمايد.

ماده ۶۳

فرايند رسيدگي به صلاحيت داوطلبان در شوراي نگهبان به قرار زير است:
الف
هيأت‌ نظارت استان پس از كسب نظر هيأت‌ مركزي نظارت موظف است نظر هيأت مركزي نظارت مبني بر تأييد، عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت كليه داوطلبان را با ذكر مستند قانوني به ‌نحو مقتضي طي صورتجلسه اي به فرماندار مركز حوزه انتخابيه اعلام نموده تا فرماندار ظرف دو روز به آنان ابلاغ نمايد.
ب
داوطلباني كه صلاحيت آنها تأييد يا احراز نشده است، مي ‌توانند مراتب اعتراض خود را ظرف سه روز به شوراي نگهبان اعلام كنند. شوراي نگهبان ظرف سي روز نظر قطعي خود را از طريق هيأت نظارت استان درباره صلاحيت داوطلبان به ‌نحو مقتضي به فرماندار مركز حوزه انتخابيه يا ستاد انتخابات كشور اعلام نموده تا به داوطلبان ابلاغ شود.
ج
چنانچه شوراي نگهبان صلاحيت داوطلبي كه در مراحل قبلي مورد تأييد قرار گرفته است را تأييد يا احراز نكند، پس از ارسال اظهار نظر عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلب به هيأت نظارت استان، هيأت نظارت استان موظف است به فوريت مراتب را به ‌نحو مقتضي به فرماندار مركز حوزه انتخابيه يا ستاد انتخابات كشور اعلام كند تا آن را ظرف يك روز به داوطلبان ابلاغ نمايد. داوطلب مي ‌تواند حداكثر ظرف سه روز از تاريخ ابلاغ، رسيدگي مجدد و ارائه آن به هيأت نظارت استان را درخواست نمايد. شوراي نگهبان بايد ظرف هفت روز رسيدگي و نتيجه قطعي را به ستاد انتخابات كشور اعلام نمايد.

ماده ۶۴

شوراي نگهبان در بررسي فرايند صلاحيت داوطلبان و يا اعتراض آنها مي‌ تواند در صورت تشخيص رأساً و يا از طريق هيأت مركزي نظارت يا هيأت نظارت استان اقدامات لازم مندرج در ماده (62) را انجام دهد. نظر شوراي نگهبان قطعي است. تنها داوطلباني كه صلاحيت‌ آنها تأييد شده ‌است مي‌ توانند به‌عنوان نامزد خود را در معرض انتخاب‌ شدن براي نمايندگي قرار دهند.
تبصره ۱
حق دانستن دلايل و ارائه دفاعيات و توضيحات داوطلب در مراحل بررسي صلاحيت در شوراي نگهبان تنها در صورتي است كه يكي از شرايط زير در مورد وي صدق كند:
الف
داوطلب در مراحل نظارتي پيشين، پس از ابلاغ و اطلاع از حق دانستن دلايل و ارائه توضيحات و دفاعيات، درخواست كتبي خود مبني ‌بر اعمال حق مذكور را ارائه داده ولي امكان استماع دفاعيات وي فراهم نشده است.
ب
با عذر موجه يا خارج از اراده خود از برخورداري از اين حق محروم بوده است.
ج
دلايل، مدارك يا مستندات جديدي در مراحل بعد كشف شده است كه در اين صورت تنها نسبت به همان دلايل جديد حق ارائه دليل و اخذ دفاعيات انجام مي‌ شود.
تبصره ۲
كليه سازمان ‌ها و نهادها، حسب درخواست شوراي نگهبان و مقامهاي مجاز از سوي شوراي نگهبان موظفند در كليه امور مرتبط با انتخابات مانند بررسي صلاحيت ها و صحت انتخابات همكاري كرده و حسب مورد اسناد و مدارك متقن را در اختيار شوراي نگهبان قرار دهند. عدم پاسخ و يا تأخيرعمدي و غيرقابل جبران و يا پاسخ خلاف واقع به درخواست‌ها و عدم همكاري با شوراي نگهبان، جرم بوده و مستوجب مجازات‌ انفصال موقت از خدمات دولتي از شش ماه تا يك سال براي مقام يا شخصي است كه اين فعل و يا ترك فعل به او مستند است.
تبصره ۳
دستورالعمل اجرائي مواد اين قانون مربوط به فرايند بررسي صلاحيت داوطلبان (رسيدگي تشخيص صلاحيت) در هيأت‌ نظارت استان، هيأت مركزي نظارت و شوراي نگهبان به ‌تصويب شوراي نگهبان مي‌ رسد.
تبصره ۴
شوراي نگهبان، هيأت مركزي نظارت و هيأت نظارت استان در راستاي رسيدگي و بررسي دقيق و احراز شرايط لازم براي صلاحيت داوطلبان، امكانات لازم از جمله تأمين و آموزش محققان يا كارشناسان را فراهم مي‌ كنند.
تبصره ۵
مبتني بر اصل محرمانگيِ تعيين صلاحيت، اطلاعات و اسناد مربوط به بررسي صلاحيت داوطلبان، مشمول قانون مجازات انتشار و افشاي اسناد محرمانه و سري دولتي مصوب 29 /11 /1353 است. در صورتي كه انتشار و افشاي اطلاعات و اسناد مذكور يا اخبار خلاف واقع، مستلزم توضيح يا تبيين از سوي شوراي نگهبان باشد، شورا مي تواند به نحو مقتضي توضيحات خود را به صورت عمومي ارائه نمايد.
تبصره ۶
داوطلب مي تواند در فرايندهاي انتخابات نماينده قانوني خود را با ارائه مدرك رسمي معتبر حسب مورد معرفي كند. دلايل عدم تأييد يا عدم احراز فقط به داوطلب اعلام مي شود.

ماده ۶۵

در صورتي كه شوراي نگهبان تا قبل از صدور اعتبارنامه منتخبين بر اساس ادله و مداركي كه كشف شده يا در مراحل قبل مورد بررسي قرار نگرفته، صلاحيت منتخبي را رد كند، موظف است از زمان ابلاغ به داوطلب ظرف 72 ساعت ضمن اخذ اعتراض و دفاعيات او حسب مورد اقدام لازم را اتخاذ كند.

ماده ۶۶

در صورتي كه معتمدين هيأت اجرائي در بررسي صلاحيت داوطلبان و ساير وظايف خود مقررات قانوني انتخابات را رعايت ننمايند،‌ فرماندار يا بخشدار موظف است با اطلاع هيات نظارت مركز حوزه انتخابيه و ستاد انتخابات كشور نسبت به تعويض هر يك از معتمدين هيات ‌اجرائي يا به‌ طور كلي تشكيل مجدد هيات اجرائي اقدام نمايد. تعويض بعض اعضاء و يا تغيير كل هيأت اجرائي حسب مورد طبق مواد (39) و (43)‌ اين قانون انجام خواهد شد.

ماده ۶۷

در مواردي كه طبق گزارش ها و شكايات و اعتراضات واصله براي شوراي نگهبان معلوم گردد كه اعضاي هيأتهاي نظارت از قوانين و ‌مقررات تخلف نموده ‌اند، شوراي نگهبان موظف است حسب مورد و متناسب با تخلفات انجام شده برخورد قانوني نمايد.

ماده ۶۸

هر يك از نامزدها به ‏تنهايي يا چند نامزد به ‌طور مشترك مي ‏توانند براي شعب أخذ رأي به شيوه زير نمايندگان خود را جهت بررسي شرايط به هيأت ‏نظارت حوزه‏ انتخابيه معرفي نمايند:
الف
حوزه‏ هاي داراي يك يا دو نماينده، به‏ازاي هر صندوق يك نماينده
ب
حوزه ‏هاي داراي سه نماينده، به ‏ازاي هر سه صندوق يك نماينده
ج
حوزه‏ هاي داراي چهار نماينده، به ‏ازاي هر چهار صندوق يك نماينده
د
حوزه‏ هاي داراي پنج نماينده، به ‏ازاي هر پنج صندوق يك نماينده
ه
ه ـ - حوزه ‏هاي داراي شش نماينده، به ‏ازاي هر شش صندوق يك نماينده
و
حوزه هاي داراي بيش از شش نماينده، به ازاي هر بيست صندوق يك نماينده
ز
حوزه انتخابيه تهران، ري، شميرانات، اسلامشهر و پرديس به ازاي هر پنجاه صندوق يك نماينده
تبصره ۱
كاركنان (پرسنل) نيروهاي نظامي، انتظامي، اطلاعاتي، امنيتي و عوامل اجرائي و نظارت انتخابات نمي ‌توانند از طرف هيچ نامزدي نمايندگي داشته باشند.
تبصره ۲
نمايندگان نامزدها در صورت هرگونه اعتراض به فرايند انتخابات يا مشاهده تخلف يا جرم، مراتب را شخصاً يا توسط نامزد، به ‌صورت كتبي با ذكر مستندات قانوني به نماينده فرماندار يا بخشدار يا ناظر شعبه يا هيأت نظارت يا اجرائي مربوط اعلام مي ‌كنند. حضور نمايندگان نامزدها قبل از مهر و موم (پلمب) صندوق‌ هاي اخذ رأي، شروع رأي‌ گيري تا پايان اخذ رأي، خواندن و شمارش آراء و تنظيم صورتجلسه نتايج اخذ رأي بلامانع است.
تبصره ۳
عدم حضور نمايندگان نامزدها مانع از شروع روند اجرائي انتخابات از قبيل مهر و موم صندوق و اخذ رأي، شمارش و تجميع آراء و ساير اقدامات قانوني نيست. بعد از اعلام نتايج توسط وزارت كشور، در صورت درخواست كتبي نامزد، نتيجه آراي شعب در اختيار وي قرار مي ‌گيرد.
تبصره ۴
نمايندگان نامزدها حق تبليغ به نفع يا ضرر هيچ ‌يك از نامزدها يا دخالت در انجام وظايف اعضاي شعب اخذ رأي را ندارند. در صورت تخلف با تنظيم صورتجلسه توسط نماينده فرماندار يا بخشدار و ناظر شعبه، ضمن ضبط كارت متخلف، وي از شعبه اخذ رأي مربوط اخراج شده و مراتب به مراجع صالح قانوني اعلام مي ‌شود.
تبصره ۵
حضور افراد بجز اعضاي هيأتهاي اجرائي و شعب اخذ رأي، اعضاي هيأتهاي نظارت و بازرسان و ناظران شوراي نگهبان، نمايندگان فرماندار و بخشدار، بازرسان وزارت‌ كشور و نمايندگان نامزدها در شعب اخذ رأي تحت هر عنوان، جرم محسوب مي‌ گردد. مأموران فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران موظفند با هماهنگي نماينده فرماندار يا بخشدار يا رئيس شعبه از حضور افراد غيرمسؤول جلوگيري به ‌عمل آورند. حضور افراد غيرمسؤول در شعبه، ممانعت از حضور افراد مجاز در شعبه، عدم جلوگيري از حضور افراد غيرمسؤول توسط مأموران فرماندهي انتظامي و همچنين ايجاد زمينه ممانعت از حضور نمايندگان نامزدها در محل اخذ رأي، نظير تأخير يا عدم صدور كارت نمايندگي و يا كاهش تعداد نمايندگان نامزدها بر خلاف قانون، جرم بوده و مستوجب جزاي نقدي درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي و هشت سال محروميت از عضويت و مسؤوليت در شعب اخذ رأي مي ‌باشد.

ماده ۶۹

وزارت كشور موظف ‌است كليه دستورالعمل‌ ها، بخشنامه‌ ها و اطلاعيه‌ هاي اجرائي مربوط به كليه فرايندهاي اجرائي انتخابات را مطابق با قانون و مقررات تدوين و منتشر نموده و به اطلاع هيأت مركزي نظارت برساند. هيأت مزبور، در صورت تشخيص مغايرت آنها با قوانين و مقررات، به صورت فوري مراتب را جهت بررسي و اصلاح به وزير كشور اعلام مي ‌كند.

فصل ششم - تبلیغات

ماده ۷۰

تبليغات و شيوه‌ هاي تبليغي مجاز اعم از فضاي حقيقي و مجازي منحصر به موارد مجاز مذكور در اين قانون و قانون شفافيت و نظارت بر تأمين مالي فعاليت هاي انتخاباتي در انتخابات مجلس شوراي اسلامي مصوب 6 /11 /1398 است و مراجع اداري، انتظامي و قضائي موظف به برخورد با تبليغات غيرمجاز هستند. فعاليت تبليغات انتخاباتي نامزدهاي نمايندگي هشت روز قبل از روز أخذ رأي (‌مرحله اول و دوم) آغاز و تا 24 ساعت قبل از ‌أخذ رأي ادامه خواهد داشت.
تبصره ۱
وزارت كشور و ساير نهادهاي ذي ‌صلاح در چهارچوب قوانين موظفند هرگونه تبليغات انتخاباتي خارج از مهلت مقرر قانوني و يا جرائم انتخاباتي را بررسي نموده و گزارش آن را به شوراي نگهبان و مراجع قضائي ارسال كنند.
تبصره ۲
هيأتهاي اجرائي و نظارت مكلفند علاوه بر دريافت گزارش‌ هاي ارسالي در‌ خصوص تخلف يا جرم، ضمن رسيدگي فوري مراتب را به هيأتهاي نظارت بالاتر ارجاع دهند. فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران نيز مكلف است، در چهارچوب قوانين، اقدامات لازم را نسبت به پيشگيري از وقوع تخلف يا جرم و برخورد با آن به‌ عمل آورد.

ماده ۷۱

هرگونه انتشار نظر يا تصوير مقامات و مديران و اشخاص موضوع ماده (75) اين قانون، به نفع يا ضرر نامزدها و جريان ها و احزاب و گروههاي سياسي در جريان انتخابات به جز مواردي كه قبلاً جنبه عمومي پيدا كرده، ممنوع است. استفاده از اظهار نظر، نام، تصوير يا نماد ساير اشخاص حقيقي و حقوقي و همچنين احزاب و گروههاي سياسي در تبليغات انتخاباتي منوط به ارائه موافقت كتبي آنها به هيأت بررسي تبليغات استان مطابق قانون است.
تبصره
تخلف از حكم اين ماده جرم بوده و مرتكب به مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي به استثناي حبس محكوم مي ‌شود.

ماده ۷۲

چاپخانه ‌ها، مراكز تكثير و ساير اشخاص منحصراً در صورت درخواست كتبي نامزد، مسؤول ستاد اصلي تبليغات وي و يا احزاب و گروههاي سياسي با رعايت ضوابط، مجاز به چاپ و آگهي تبليغات انتخاباتي مي‌ باشند. نام و نشاني چاپخانه يا مركز تكثير و تاريخ چاپ بايد در زير آگهي درج شود. در صورت عدم درج اين موارد، آگهي در حكم آگهي غيرمجاز مي ‌باشد. توليد، انتشار و بازنشر هرگونه محتوا يا اخبار جعلي يا خلاف واقع و يا تخريب و تهديد توسط هر يك از نامزدها و يا ستادهاي ايشان در هر يك از درگاههاي نشر داخلي يا خارجي در فضاي مجازي، ممنوع بوده و جرم محسوب مي‌ شود. در صورت نقض اين حكم، مرتكب مجرم شناخته شده و به مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي به استثناي حبس محكوم مي ‌شود.
تبصره
منظور از تخريب، ارتكاب هرگونه جرم عليه شخصيت اشخاص از جمله توهين، افترا و نشر اكاذيب است.

ماده ۷۳

انجام هرگونه فعاليت يا تبليغات انتخاباتي توسط كاركنان دستگاههاي موضوع ماده (۲۹) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و اشخاص حقوقي وابسته به آنها در ساعات اداري و همچنين هرگونه استفاده از جايگاه، عنوان، مقام يا موقعيت اداري و سازماني توسط كاركنان نهادهاي مذكور براي فعاليت يا تبليغات انتخاباتي ممنوع است و مرتكب به مجازات نقدي درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي و انفصال موقت از خدمات دولتي از شش ماه تا يك سال محكوم مي‌ شود.

ماده ۷۴

در راستاي بند (3) سياست‌ هاي كلي انتخابات و به ‌منظور ايجاد عدالت انتخاباتي، نهادها و دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري، يك ماه قبل از شروع تبليغات انتخاباتي فهرست و مشخصات كامل امكاناتي كه عرفاً مي ‌توان از آنها براي تبليغات عمومي در انتخابات استفاده كرد و برنامه زمان ‌بندي پيشنهادي خود را در اختيار هيأت استاني بررسي تبليغات قرار مي‌ دهند. اين هيأت موظف است حداكثر دو هفته قبل از شروع تبليغات، فهرست امكانات، تسهيلات و برنامه‌‌ زمان بندي، هزينه‌ استفاده از آنها و نحوه مراجعه نامزدها براي استفاده را مبتني بر اصل برابري فرصت تبليغاتي و عدالت انتخاباتي حسب هر حوزه انتخابيه بر اساس آيين‌ نامه موضوع اين ماده كه حداكثر دو ماه پس از لازم ‌الاجرا شدن اين قانون توسط وزير كشور تهيه مي شود و به ‌تصويب هيأت وزيران مي ‌رسد، به اطلاع نامزدها برساند.
تبصره
استفاده از امكانات و اموال دستگاههاي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري براي فعاليت يا تبليغات انتخاباتي در غير از موارد مجاز در اين قانون توسط كاركنان، داوطلبان، نامزدها و يا هر شخص ديگر، ممنوع و مرتكب به مجازات جرم سوء استفاده از اموال و امكانات دولتي محكوم مي ‌شود.

ماده ۷۵

رؤساي قواي مجريه و قضائيه و معاونان و مشاوران آنها، اعضاي شوراي نگهبان، معاونان و مشاوران رئيس مجلس، ائمه جمعه دائمي و موقت، وزرا و معاونان و مشاوران آنها، كاركنان نيروهاي مسلح، رئيس و اعضاي هيأتهاي نظارت، هيأتهاي اجرائي و ستاد انتخابات در كليه سطوح، استانداران، سفرا، فرمانداران، بخشداران، شهرداران و معاونان و مشاوران آنها و بازرسان و ساير دست ‏اندركاران امور اجرائي و نظارتي انتخابات در طول مدت مسؤوليت در فرايند انتخابات موظفند، در ساعات و محيط اداري و غيراداري بي ‏طرفي كامل را حفظ نمايند و نمي ‏توانند به ‌نفع يا به ضرر نامزدها و احزاب و گروههاي سياسي در انتخابات و مواضع آنها اقدام يا اعلام ‏نظر كنند. عدم رعايت مفاد اين ماده، جرم است و مرتكب به جزاي نقدي درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي و به انفصال از خدمات دولتي از شش ماه تا يك سال محكوم مي‌ شود.

ماده ۷۶

الصاق اعلاميه، پوستر و هرگونه آگهي تبليغاتي روي علائم راهنمايي، تابلوي بيمارستان ‌ها و تابلوي مدارس و ساير مؤسسات آموزشي و سازمان‌ هاي ‌عمومي و ادارات ‌دولتي و سازمان ‌هاي وابسته به دولت و خودروهاي دولتي و اتوبوس ‌هاي شركت واحد اتوبوسراني و تأسيسات عمومي و دولتي و صندوق ‌هاي پست، باجه‌ هاي تلفن، پستهاي برق و تلفن، تابلوها و همچنين اماكن بخش خصوصي (مگر با رضايت اشخاص ذي‌ حق) در سراسر كشور ممنوع مي باشد و مرتكب در صورت اثبات جرم، به مجازات درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي به استثناي حبس محكوم مي ‌شود.
تبصره ۱
مأموران انتظامي مكلفند در صورت مشاهده جرم، مرتكبان را دستگير نموده و به مقامات قضائي تحويل دهند.
تبصره ۲
نصب آثار تبليغاتي در محل ستادهاي تبليغاتي نامزدها مجاز مي ‌باشد. تنظيم و تقسيم ساير جايگاههايي كه جهت نصب اقلام تبليغاتي توسط شهرداري ها و دهياري ها اختصاص مي ‌يابد، با رعايت مساوات مطابق آيين ‌نامه ماده (74) اين قانون است كه توسط هيأت بررسي تبليغات استان اعلام مي‌ شود و هيأت مزبور مكلف به تضمين اجراي آن است. تخلف از حكم اين تبصره مشمول مجازات اين ماده مي ‌باشد.

ماده ۷۷

هر گونه نماد، آگهي و آثار تبليغاتي بايد قبل از شروع أخذ رأي از محل شعبه ثبت‌ نام و اخذ رأي و محيط پيرامون آن امحاء گردد. مسؤوليت اين امر بر عهده رئيس شعبه با همكاري فرماندهي انتظامي است.

ماده ۷۸

ستاد تبليغات انتخابات، مركزي است كه فعاليت‌ هاي انتخاباتي و تبليغاتي نامزدها و طرفداران آنان در آن ساماندهي و انجام مي ‌شود و عناوين مشابه نظير ستاد مردمي، مركز، مجمع، كانون هواداران، ستاد بانوان و غيره «ستاد تبليغاتي» محسوب مي ‌شوند. هر نامزد مي ‌تواند يك ستاد اصلي در حوزه انتخابيه داشته باشد. همچنين در هر شهر يا روستا يا منطقه شهرداري حوزه انتخابيه مي‌ تواند فقط يك ستاد انتخابات به‌ عنوان ستاد فرعي داشته باشد. نامزد موظف است ستادهاي اصلي و فرعي به همراه نشاني و مسؤول آنها را به فرمانداري مركز حوزه انتخابيه و هيأت استاني بررسي تبليغات اعلام نمايد. همچنين هر نامزد مي‌ تواند يك ستاد انتخاباتي مجازي به‌ صورت تارنماي اينترنتي داشته باشد و موظف است كه نشاني و مشخصات دقيق درگاه و همچنين مسؤول آن را به فرمانداري مركز حوزه انتخابيه و هيأت استاني بررسي تبليغات اعلام و پيوند آن را در سامانه‌ اي كه وزارت كشور اعلام مي كند، ثبت نمايد. نامزد موظف است پيوند (لينك) ساير درگاههاي مجازي قانوني مانند پيام ‌رسان‌ اجتماعي و برنامك را در تارنماي مذكور قرار دهد. كليه تبليغات و فعاليت‌ هاي انتخاباتي نامزد در فضاي مجازي تنها در اين تارنما و درگاههاي معرفي ‌شده صورت مي ‌پذيرد. وزارت كشور موظف است پس از تأييد ستادهاي مجازي، پيوند اين ستادها را از طريق سامانه خود به تفكيك حوزه انتخابيه در دسترس قرار دهد به …
تبصره ۱
در پايان مهلت قانوني تبليغات، كليه ستادهاي انتخاباتي اصلي و فرعي تعطيل مي ‌شود و فعاليت ستادهاي مجازي و درگاههاي نشر و همچنين كليه تبليغات نامزدها در درگاههاي مختلف تا پايان اعلام رسمي نتيجه انتخابات متوقف مي شود. تخلف از اين ماده مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي است.
تبصره ۲
نامزدها و مسؤولان ستادها موظف به نظارت بر ستادهاي حقيقي و مجازي بوده و نسبت به اعمال ارتكابي در ستادها داراي مسؤوليت هستند. در صورت ارتكاب جرائم انتخاباتي در ستادها علاوه بر مجازات مرتكب، نامزد نيز براي جرائم انتخاباتي ارتكابي در ستاد اصلي و مجازي و همچنين مسؤول ستاد براي جرائم خاص انتخاباتي ارتكابي در ستادهاي فرعي و درگاههاي ديگر به مجازات درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي محكوم مي شوند.
تبصره ۳
هر نامزد مي ‌تواند متناظر با ستادهاي مصرّح در اين ماده، ستاد بانوان نيز ايجاد نمايد.

ماده ۷۹

درج آگهي يا نشر محتوا عليه نامزدهاي انتخاباتي يا احزاب و گروههاي سياسي و يا اعلام خلاف واقع انصراف نامزدها توسط رسانه‌ هاي همگاني ممنوع است و پليس فضاي توليد و تبادل اطلاعات (فتا) و ضابطان قوه قضائيه موظف به رصد موارد ياد شده و جلوگيري از آن مي باشند و در اين صورت، ضمن معرفي مرتكب به مراجع قضائي، نامزد حق دارد پاسخ خود را به رسانه مربوط اعلام كند. رسانه ياد شده طبق قوانين و مقررات مربوط موظف به چاپ يا نشر فوري آن حداكثر ظرف 24 ساعت مي ‌باشد. در صورتي‏ كه امكان انتشار از طريق رسانه مرتكب وجود نداشته باشد، مسؤول آن بايد با هزينه‏ خود، پاسخ نامزد را به رسانه‏ مشابه ديگري ارسال كند و آن رسانه مكلف به انتشار آن در اولين نشر خود مي ‌باشد. عدم رعايت مفاد اين ماده جرم است و مرتكب به مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي به استثناي حبس محكوم مي ‌شود.
تبصره ۱
منظور از رسانه‌ هاي همگاني ابزارهاي چاپي، الكترونيكي يا رقومي (ديجيتال) يا هر نوع شبكه رسانه ‌اي است كه محتواي نوشتاري، شنيداري، ديداري يا تلفيقي از آنها در معرض يا قابل دسترس براي عموم مي باشد.
تبصره ۲
رسانه ‌هاي همگاني مكلفند در انتشار هرگونه مطلب در خصوص نامزدها به‏ نحوي اقدام كنند كه در صورت لزوم، فرصت پاسخگويي براي نامزد در مهلت مجاز تبليغاتي فراهم باشد. مجازات نقض حكم اين تبصره، تعطيلي نشريه يا پايگاه خبري يا مركز ارسال پيامك و شبكه ‏هاي مجازي از يك تا سه‌ ماه است.
تبصره ۳
هرگونه اعلام انصراف نامزدها و انتشار آن در رسانه‌ ها پس از تأييد هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه مجاز مي ‌باشد.
تبصره ۴
نقدهاي بدون توهين، افترا يا اكاذيب از شمول حكم اين ماده مستثني است.

ماده ۸۰

داوطلبان نمايندگي و طرفداران آنان به هيچ وجه مجاز به تبليغ عليه داوطلبان ديگر نبوده و تنها مي ‌توانند شايستگي‌ هاي خود يا ‌داوطلب مورد نظرشان را مطرح نمايند و هر گونه هتك حرمت و حيثيت نامزدهاي انتخاباتي براي عموم ممنوع بوده و متخلفين طبق مقررات مجازات‌ خواهند شد.

ماده ۸۱

به ‌منظور ساماندهي و مديريت تبليغات انتخاباتي و ايجاد فضاي مناسب جهت تحقق انتخابات رقابتي و نيز تضمين بهره ‌مندي يكسان نامزدها از امكانات دولتي و عمومي، هيأت استاني بررسي تبليغات در هر استان يك هفته پس از پايان ثبت‌ نام داوطلبان زير نظر هيأت اجرائي مركزي انتخابات با تركيب زير تشكيل مي‌ شود:
۱
استاندار يا نماينده تام‌ الاختيار او به ‌عنوان رئيس هيأت
۲
دادستان مركز استان يا نماينده تام الاختيار‌ او
۳
مدير كل صدا و سيماي استان يا نماينده تام الاختيار رئيس سازمان
۴
مديركل ارتباطات و فناوري اطلاعات استان
۵
مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان
۶
رئيس هيأت بازرسي انتخابات استان
۷
دبير ستاد انتخابات استان بدون حق‌ رأي
۸
دو نفر از اعضاي شوراي اسلامي استان به انتخاب شوراي اسلامي استان بدون حق ‌رأي
تبصره ۱
هيأت نظارت استان يك ‌نفر از ميان اعضاي خود يا خارج از آن را به‌ منظور نظارت بر عملكرد هيأت استاني بررسي تبليغات تعيين مي ‌نمايد. هيأت مكلف است از وي به‌ صورت رسمي جهت شركت در جلسات هيأت دعوت نمايد. عدم حضور عضو ناظر مانع از تشكيل جلسه نمي‌ شود.
تبصره ۲
جلسات هيأت استاني بررسي تبليغات با حضور حداقل پنج عضو داراي حق رأي رسميت مي ‌يابد و تصميمات آنها با رأي چهار عضو داراي حق رأي، معتبر است.
تبصره ۳
وظايف هيأت استاني بررسي تبليغات عبارتند از:
۱
اجراي دستورالعمل هاي هيأت اجرائي مركزي در خصوص تبليغات و فعاليت‌‌ هاي انتخاباتي
۲
برنامه ‌ريزي و اجراي مقررات لازم جهت برخورداري نامزدها از فرصت برابر استفاده از امكانات تبليغاتي نهادها موضوع ماده (74) اين قانون
۳
مراقبت بر جرائم تبليغاتي ارتكابي از جمله استفاده غيرقانوني از هرگونه امكانات و اموال دستگاههاي دولتي و عمومي يا فعاليت‌ هاي تبليغاتي غيرقانوني مسؤولان و كاركنان و اعلام آن به مراجع صالح قضائي
۴
ساير وظايف مقرر در اين قانون

فصل هفتم - جرائم و تخلفات

ماده ۸۲

اقدامات زير در فعاليت ‏هاي تبليغاتي انتخابات توسط نامزدها، احزاب و گروهها و اشخاص حقيقي و حقوقي، جرم است و مرتكبان به مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي به ‌استثناي حبس و محروميت از داوطلبي در دو دوره نمايندگي مجلس محكوم مي ‌شوند:
۱
اقدامات مغاير امنيت ملي نظير ايجاد تفرقه قومي و مذهبي
۲
دادن وعده هاي خارج از اختيارات قانوني نمايندگي توسط نامزدها
۳
هرگونه تخريب، تهديد، هتك حرمت و حيثيت اشخاص حقيقي و حقوقي
۴
نوشتن يا اظهار مطالب خلاف واقع
۵
ديوارنويسي
۶
تخريب يا پاره‌ كردن عكس و ديگر آثار تبليغاتي نامزدها در مهلت قانوني تبليغات كه در محلهاي مجاز الصاق شده و يا قرار گرفته باشد.
۷
نصب يا توزيع محتوا و آثار تبليغات انتخاباتي تهيه شده بدون رعايت مفاد اين قانون
۸
استفاده از آثار تبليغاتي متضمن موارد مغاير عفت عمومي و يا موازين شرع
۹
اخلال و برهم ‌زدن اجتماعات و سخنراني ‌هاي قانوني و تعرض به ستادهاي انتخاباتي نامزدها
۱۰
استفاده از كاروان هاي تبليغاتي
تبصره ۱
در صورتي كه ارتكاب جرائم مذكور موجب حدود شرعي نيز باشد، رعايت احكام مقرر در ماده (135) قانون مجازات اسلامي الزامي است.
تبصره ۲
انجام هر يك از موارد فوق كه از طريق فضاي مجازي امكان وقوع دارد، حسب مورد مشمول مجازات مربوط مي‌ شود.
تبصره ۳
گزارش تخلف و نقض ضوابط تبليغات موضوع اين قانون در جلسه مشترك هيأتهاي اجرائي و نظارت بررسي و ضمن تذكر به مرتكبان، نسخه اي از گزارش مذكور به مرجع صالح قضائي موضوع ماده (20) اين قانون و همچنين هيأت نظارت مركزي جهت بررسي مجدد صلاحيت نامزدها ارسال مي ‌شود.
تبصره ۴
اندازه آثار تبليغاتي نامزدها حداكثر 70 در 100 سانتي متر مي ‌باشد.

ماده ۸۳

علاوه ‌بر جرائم مندرج در ساير مواد اين قانون، ارتكاب رفتارهاي زير در فضاي مجازي يا واقعي جرم محسوب و مرتكب به مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي به استثناي حبس و محروميت از داوطلبي در دو دوره نمايندگي مجلس محكوم مي ‌شود:
۱
هرگونه خريد و فروش مستقيم يا غيرمستقيم رأي يا فعاليت و تبليغات انتخاباتي مستقيم و غيرمستقيم از طريق توزيع اقلام و لوازمي كه براي دريافت ‌كننده جنبه‌ انتفاعي داشته باشد، اعطاي كمك ‌هاي نقدي و غيرنقدي به اشخاص حقيقي و حقوقي، اماكن عمومي و مذهبي، هيأتها و امور خيريه، اعطاي وام، پاداش و يا امتيازات از زمان ثبت نام در انتخابات
۲
رأي‌ دادن با مدارك شناسايي جعلي يا متعلق به ديگري
۳
رأي گرفتن با مدارك شناسايي كسي كه حضور ندارد
۴
رأي‌ دادن بيش از يك بار
۵
تقلب، جعل، دستكاري، تخريب، از بين بردن، جا‌ به‌ جايي، ربودن يا اخفاي آراء، صورتجلسات، اسناد، مدارك، تجهيزات، برنامه ‌ها، داده هاي رايانه ‌اي و يا نتايج انتخابات
۶
كم ‌و زياد كردن آراء يا تعرفه‌ ها
۷
اخلال در امر انتخابات به ‌نحوي كه روند عادي انتخابات را دچار ايراد نمايد، از قبيل تأخير يا تعجيل در شروع يا اجراي انتخابات، ثبت ‌نام و رأي ‌گيري، تعجيل در بستن شعبه يا عدم اخذ رأي از رأي ‌دهندگان
۸
تهديد يا تطميع در امر انتخابات از قبيل تهديد افراد جهت رأي دادن به نامزد خاص