آيين نامه اجرايي قانون امور گمركي

ماده 173 ـ براي انجام تشريفات كالاي كران ‌بري، صاحب كالا يا نماينده قانوني وي بايد اظهارنامه ضميمه شده به اسناد مالكيت كالا و مجوزهاي مورد نياز و تضمين لازم (در صورت تعلق) يا تعهد يا قيود ديگر را به گمرك تسليم نمايد.

ماده 174 ـ كالاي كران‌ بري بايد در مدتي كه از طرف گمرك مبدأ تعيين مي ‌شود به گمرك مقصد برسد. مدت ياد شده را گمرك مبدأ در هر مورد با توجه به نوع وسايل نقليه، مسافت، كيفيت راه و فصول مختلف سال تعيين مي‌ نمايد. علاوه بر مدت مذكور، گمرك مهلت ديگري نيز براي ارايه اظهارنامه گواهي شده گمرك مقصد كه حداكثر آن سه ماه از تاريخ وصول كالا به گمرك مقصد خواهد بود، تعيين خواهد نمود.

ماده 175 ـ پس از پايان عمليات ارزيابي و صدور پروانه كران‌ بري با پلمب بسته‌ ها و در صورت قابل پلمب بودن وسيله حمل با پلمب آن نسخه ‌اي از پروانه و اظهارنامه كران ‌بري در اختيار صاحب كالا قرار مي‌ گيرد. پروانه كران بري در تمام مدت حمل بايد همراه محموله باشد. در صورتي كه كالاي كران بري موضوع يك پروانه با بيش از يك وسيله حمل شود طبق ماده (101) اقدام خواهد شد.

ماده ۱۷۶ ـ تمديدمهلت يا تغيير گمرك مقصد كالاي كران‌بري با درخواست كتبي صاحب كالا و موافقت رييس گمرك مبدأ امكان پذير است كه در اين صورت مراتب به‌گمرك مقصد اوليه نيز اعلام خواهد شد.

ماده 177 ـ بلافاصله‌ پس از رسيدن محموله كران بري به گمرك مقصد، در صورتي كه مهلت پروانه كران بري منقضي نشده باشد مأموران گمرك مشخصات كالا را با مندرجات پروانه تطبيق و بسته‌ ها و پلمب آنها را معاينه مي‌ كنند و چنانچه اختلافي مشاهده نشد ورود كالا را با قيد تاريخ در محل مخصوص اظهارنامه كران بري تصديق، امضا و به صاحب كالا تسليم مي ‌نمايند.

ماده 178 ـ هر محموله كران بري كه بعد از انقضاي مهلت پروانه به گمرك مقصد برسد در صورتي كه نسبت به وصول تضمين يا پيگيري تعهد اقدامي نشده باشد با اخذ جريمه انتظامي ‌به تشخيص رييس گمرك اجازه تخليه و ورود كالا داده مي ‌شود. در مواردي كه علت تاخير ناشي از قوه قهريه (فورس ماژور) يا عذر موجهي باشد در اين صورت گمرك مقصد بايد مراتب را با ارسال مدارك صاحب كالا مبني بر اثبات وجود اتفاقات قهري يا عذر موجه به گمرك ايران گزارش نمايد. اگر گمرك ايران دلايل را كافي و قانع‌ كننده تشخيص دهد اجازه صدور گواهي ورود محموله را به گمرك مقصد خواهد داد و مراتب را به گمرك مبدأ براي عدم وصول تضمين يا استرداد آن اعلام مي‌ نمايد.

ماده 179 ـ هرگاه پلمب يك يا چند بسته از محموله كران‌ بري شكسته شده باشد محتويات بسته يا بسته‌ ها بازرسي مي ‌شود و در صورتي كه محتويات آنها با مندرجات پروانه مطابق باشد و معلوم گردد كه پلمب‌ ها غيرعمد شكسته يا از بين رفته است، گمرك مقصد اظهارنامه را گواهي و به صاحب آن تسليم مي‌ نمايد. هرگاه پلمب گمركي شكسته يا محو شده و مشخصات كالاي محتوي بسته مربوط با مندرجات پروانه كران‌ بري مغاير باشد علاوه بر وصول تضمين يا پيگيري براي اجراي تعهد، با كالا بر اساس مقررات كالاي ورودي و در مورد كالاي ايراني مانند كالاي صادراتي بازگشتي رفتار خواهد شد.

ماده 180 ـ هرگاه در گمرك مقصد مشاهده شود كه تعداد بسته‌ هاي يك محموله كران‌ بري زيادتر از تعداد مندرج در پروانه كران‌ بري است مقدار اضافي كالاي وارده از خارج و در مورد كالاي ايراني كالاي صادراتي بازگشتي تلقي و حسب مورد طبق مقررات مربوط نسبت به آنها رفتار مي ‌شود و آن مقداري كه مربوط به پروانه كران‌ بري است پس از رسيدگي و حصول اطمينان از ارتباط آن با پروانه كران‌ بري در اختيار صاحب كالا گذاشته مي ‌شود و گواهي ورود آن مقدار نيز صادر و تسليم مي‌ گردد.

ماده 181 ـ هرگاه در گمرك مقصد مشاهده شود كه تعداد بسته‌ هاي يك محموله كران‌ بري كمتر از تعداد مندرج در پروانه كران ‌بر مي باشد گواهي ورود فقط نسبت به مقدار موجود صادر و پس از رسيدگي و احراز ارتباط بسته‌ ها با پروانه مربوط به صاحب كالا تسليم مي ‌شود. در ضمن گمرك مقصد موظف است مراتب را به گمرك مبدأ اعلام تا به مقدار كسري كالا نسبت به وصول تضمين و يا اجراي تعهد اقدام نمايد.

ماده 182 ـ صاحب كالاي كران‌بري اظهارنامه گواهي شده ورود مجدد كالا را كه از طرف گمرك مقصد صادر گرديده و به گمرك مبدأ تسليم مي‌نمايد. گمرك مبدأ در صورتي كه گواهي‌ نامه حاكي از ورود كالا به گمرك مقصد در مهلت تعيين شده را رويت نمايد، دستور تسويه تضمين يا ابطال تعهد را صادر و اظهارنامه گواهي شده مذكور را به همراه سابقه پروانه بايگاني مي‌نمايد.

ماده 183 ـ در خصوص كالاهاي مستعملي كه به استناد قانون خاص بايد براي آنها بر اساس كالاي نو حقوق ورودي پرداخت شود، مابه ‌التفاوت حقوق ورودي ناشي از تفاوت بين ارزش واقعي مستعمل با ارزش نو تعيين شده مشمول جريمه يا ابطال پروانه صادراتي نخواهد بود.

ماده 184 ـ در اجراي تبصره ماده (111) قانون، گمرك ايران موظف است نسبت به ايجاد بانك اطلاعاتي از تعداد تخلفات قطعي شده، سابقه و وضعيت متخلف، حجم، نوع و ارزش آن اقدام نمايد. گمركهاي اجرايي بايد جريمه را بر اساس اطلاعات موجود در اين بانك تعيين و ثبت نمايند. در مواردي كه مرتكب تخلف داراي سابقه قبلي در مورد يك موضوع خاص باشد، روساي گمرك مي توانند با تعيين جريمه مناسب و بالاتر از ميزان جريمه قبلي، به نحوي كه داراي اثر بازدارندگي باشد، اقدام نمايند.

ماده 185 ـ گمرك ايران ضمن همكاري با مراجع ذي ربط مي‌ تواند تمهيدات لازم را در زمينه اجراي صحيح و دقيق قانون مبارزه پولشويي ـ مصوب 1386 ـ در زمينه امور گمركي فراهم نمايد. گمرك ايران مي‌ تواند به منظور پيشگيري، مقابله و مبارزه جدي با ورود و خروج و عبور (ترانزيت) مواد مخدر (اعم از سنتي و صنعتي)، مواد روانگردان و پيش سازه ‌هاي مواد مذكور، از تجهيزات و شيوه‌ هاي نوين بازرسي از جمله سگ‌ هاي موادياب و دستگاههاي آشكارساز استفاده نمايد.

ماده 186 ـ وسايل نقليه يا كالايي كه به صورت عبوري، ورود موقت، ورود موقت براي پردازش يا مرجوعي و وسايل نقليه ‌اي كه به استناد جواز بين المللي وارد كشور شده ‌اند و عليرغم اعلام جرم قاچاق منتهي به صدور حكم برائت از سوي مراجع قضايي گرديده ‌اند، تا زمان تسليم كالا به گمرك مشمول جريمه موضوع ماده (109) قانون خواهند بود.

ماده 187 ـ منظور از عبارت «از نوع كالاي اظهار شده»، موضوع بند (ج) ماده (113) قانون، كالايي است كه از هر حيث با كالاي اظهار شده مطابقت داشته باشد. منظور از اظهارنامه خلاف موضوع بند (خ) ماده (113) قانون، اظهارنامه ‌اي است كه در آن از اسناد خلاف واقع استفاده شده باشد.

دبيرخانه كميسيون موضوع ماده (114) قانون در گمرك ايران مي باشد.

ماده 189 ـ در مورد كالاي موضوع بند (ب) ماده (119) قانون در هر مورد بايد از طرف وزارت امور خارجه موافقت‌ نامه كتبي با ذكر مشخصات كامل طبق نمونه مخصوص صادر و حكم معافيت به استناد آن از طرف گمرك ايران صادر و ابلاغ شود و ترخيص آن موكول به تسليم اظهارنامه به امضاي مقام متقاضي و انجام تشريفات مربوط خواهد بود.

ماده 191 ـ متقاضيان پروانه كار‌گزار گمركي بايد داراي شرايط زير باشند: الف ـ تابعيت ايران ب ـ ارايه گواهي عدم سوء‌ پيشينه كيفري (از مرجع قانوني مربوط) و عدم سابقه قاچاق گمركي به گواهي گمرك ايران. پ ـ داشتن حداقل مدرك كارداني در رشته‌ هاي امور گمركي يا حداقل كارشناسي در ساير رشته‌ ها. ت ـ دارا بودن گواهي پايان خدمت و يا معافيت دايم از خدمت نظام وظيفه. ث ـ كارمند دولت نباشد. ج ـ موفقيت در آزمون مربوط به قوانين گمركي، صادرات، واردات و تجارت كه از طرف گمرك ايران حسب نياز برگزار مي ‌شود. چ ـ داشتن حداقل سن بيست و پنج سال تمام.

ماده 192 ـ براي كارمندان كارگزاران گمركي كارت مخصوص از طرف گمرك با معرفي رسمي كارگزار گمركي صادر مي ‌شود. امضاي اسناد و اظهارنامه با كارگزار گمركي يا كارمند تمام ‌وقت و موظف او كه داراي وكالت ‌نامه رسمي از وي باشد امكانپذير است.

ماده 193 ـ كارگزار گمركي موظف است آمار عملياتي را كه در گمرك انجام مي دهد در دفتر مخصوصي حاوي اطلاعات مذكور در اظهارنامه و پروانه گمركي طبق نمونه تعيين شده توسط گمرك ايران به تفكيك هر گمرك ثبت و به محض درخواست گمرك آن را جهت بررسي ارايه نمايد. اين دفتر به هنگام اعطاي پروانه كارگزار گمركي توسط گمرك ايران شماره ‌گذاري و پلمب مي ‌شود.

ماده 194 ـ از نظر نحوه انجام تشريفات گمركي و ميزان جرايم احتمالي تفاوتي بين صاحب كالا كه شخصاً و يا از طريق كارگزار گمركي يا نماينده خود اقدام مي‌ نمايد، وجود ندارد. گمرك ايران مجاز است براي صاحبان كالا كه از كارگزاران گمركي استفاده مي‌ نمايد تسهيلات ويژه ‌اي مطابق قوانين و مقررات مربوط در نظر گيرد.

ماده 195 ـ شركت هاي حمل سريع به‌ عنوان مسئول حمل و تحويل نمونه‌ هاي تجاري و محموله‌ هاي غير‌تجاري كه فهرست و ميزان آنها بنا به پيشنهاد گمرك ايران و تصويب هيئت وزيران تعيين مي ‌شود مجازند آن نمونه ‌ها و محموله ‌ها را فقط با ارايه بارنامه و فاكتور به گمرك اظهار و با رعايت ساير مقررات ترخيص و تحويل صاحبان آنها نمايند.

ماده ۱۹۶ ـ هرگونه كسر دريافتي كه بر اثر رسيدگي به اظهارنامه و اسناد مربوط كشف شود بايد بلافاصله با رعايت شرايط مندرج در ماده (۱۳۵) قانون مطالبه و وصول و در صورت كشف تخلف، مراتب بايد به رييس كل گمرك ايران يا نماينده معرفي شده از طرف وي گزارش شود.

ماده 197 ـ مطالبه نامه كسر دريافتي ‌هاي صادره بايد حسب مورد توسط گمرك يا نزديكترين گمرك يا گمرك ايران و يا ادارات امور اقتصادي و دارايي ابلاغ شود. مراتب مطالبه نامه كسر دريافتي توسط گمرك ايران بايد به اطلاع گمرك ترخيص‌ كننده كالا نيز برسد.

ماده ۱۹۸ ـ جهت پرداخت جريمه موضوع ماده (۱۴۲) قانون، چنانچه جريمه وصولي موضوع ماده (۱۴۰) قانون كفايت نكند، ما به التفاوت از محل درآمد جاري به صاحب كالا پرداخت خواهد شد و كسر‌ماه در وصول جرايم محاسبه نخواهد شد.

ماده 199 ـ به درخواستهاي رد اضافه پرداختي كه بعد از خروج كالا از گمرك ادعا مي ‌شود وقتي ترتيب اثر داده مي ‌شود كه علاوه بر شرايط ماده (141) قانون درخواست رد اضافه پرداختي روي اوراق چاپي مخصوص تعيين شده توسط گمرك ايران به وسيله صاحب كالا يا وكيل وي تنظيم و امضا شده باشد. اگر تقاضا كننده دسترسي به اوراق چاپي مخصوص نداشته باشد و يا نتواند آن را در مرحله اول تكميل و تسليم نمايد تقاضاي اوليه او قاطع مرور زمان خواهد بود. در هر حال رد اضافه پرداختي موكول به تنظيم و تسليم اوراق استرداد چاپي خواهد بود.

ماده 200 ـ هرگاه درخواست استرداد اضافه پرداختي به گمرك ايران تسليم شود گمرك ايران مي‌ تواند در صورتي كه درخواست حاوي تمام شرايط مذكور در قانون و اين آيين‌ نامه باشد آن را قبول و پس از ثبت آن به گمركي كه سند ترخيص از آنجا صادر گرديده است براي رسيدگي و اقدامات قانوني ارسال نمايد.

ماده 201 ـ هدف از حسابرسي پس از ترخيص، بررسي و انطباق اظهارنامه ‌هاي تسليمي به گمرك با قوانين و مقررات مربوط و پرداخت صحيح حقوق ورودي، مالياتها و عوارض متعلق است. گمرك ايران مي‌ تواند جهت حصول اطمينان و صحت اظهار از طريق بررسي دفاتر، سوابق مالي، نظامهاي بازرگاني، سوابق ترخيص مكاتباتي و اطلاعات بازرگاني نگهداري شده توسط اشخاص حقيقي و حقوقي كه به طور مستقيم و يا غير‌مستقيم در واردات و صادرات كالا دخالت دارند، اقدام نمايد.

ماده 202 ـ گمرك ايران پس از هماهنگي لازم و ابلاغ كتبي به طرف حسابرسي شونده حداقل ده روز پيش از شروع حسابرسي، تاريخ شروع حسابرسي و اسامي گروه حسابرسي را جهت همكاري حسابرس شونده اعلام مي كند. گروه حسابرسي حداقل از چهار نفر شامل رييس، حسابرس ارشد و حسابرسان تشكيل مي ‌شود. سرپرست گروه حسابرسي در اولين جلسه حسابرسي بايد مدت زمان تقريبي براي انجام حسابرسي و تاريخ پايان آن را جهت اطلاع حسابرس شونده اعلام نمايد و چنانچه به دلايلي تمديد اين مدت لازم باشد، مراتب بايد قبل از پايان زمان به وي اعلام شود.

ماده 204 ـ صاحبان كالا، شركتهاي حمل و نقل، كارگزاران گمركي و ساير اشخاص ذي ‌ربط كه فهرست آنها به وسيله گمرك ايران اعلام خواهد شد، بايد دفاتر و سوابق معاملات مربوط به كالاهاي خود را به مدت سه سال از تاريخ صدور سند ترخيص جهت حسابرسي نگهداري و پس از درخواست كتبي در اختيار گمرك قرار دهند.

ماده 206 ـ گمرك ايران موظف است پس از تكميل حسابرسي، گزارش رسمي كتبي مربوط را ظرف شصت روز از تاريخ پايان حسابرسي تهيه و يك نسخه از آن را جهت اطلاع و اقدام لازم به شخص حسابرسي شونده به نشاني اقامتگاه وي ابلاغ نمايد.

ماده 207 ـ رسيدگي به اعتراضات نسبت به گزارش پاياني حسابرسي و جرايم تعيين شده در صلاحيت كميسيون رسيدگي به اختلافات گمركي خواهد بود. اعتراض‌ كنندگان ظرف سي روز از تاريخ ابلاغ كتبي گزارش پاياني حسابرسي پس از ترخيص مي توانند دلايل اعتراض خود را به تفكيك موضوع (ارزش، تعرفه و مقررات) به صورت كتبي به گمرك ايران تسليم نمايند. گمرك ايران موظف است به اعتراض رسيدگي نموده و چنانچه دلايل عنوان شده در اعتراض موجه و مورد پذيرش قرار گيرد، گمرك نسبت به اصلاح و تعديل گزارش حسابرسي اقدام خواهد نمود و در غير اينصورت، دلايل رد اعتراض به صورت كتبي توسط گمرك به طرف حسابرسي شونده ابلاغ خواهد شد. طرف حسابرسي شونده ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ ثانوي گزارش نهايي حسابرسي گمرك مي‌ تواند درخواست ارجاع پرونده به كميسيون رسيدگي به اختلافات گمركي را بنمايد. ارجاع پرونده پس از گذشت مهلت سي روز از ابلاغ اوليه يا ده روز از ابلاغ ثانوي مقرر منوط به تأمين مبلغ مطالبه شده خواهد بود.

ماده 208 ـ چنانچه طرف حسابرسي شونده پس از انجام حسابرسي پس از ترخيص و تسليم گزارش نهايي مربوط و صدور رأي قطعي، مشمول پرداخت جريمه تشخيص داده شود، در صورت امتناع شخص از پرداخت آن، گمرك موظف است از طريق اعمال مواد (7) و (8) قانون، جريمه را وصول نمايد.

ماده 209 ـ كميسيون ‌ها براي رسيدگي به پرونده ‌هاي اختلافي با توجه به قوانين مربوط به آيين دادرسي مدني، وقت رسيدگي را جهت حضور مؤدي يا نماينده قانوني وي ابلاغ مي ‌نمايند. عدم حضور مؤدي يا نماينده وي بدون عذر موجه مانع رسيدگي نخواهد بود.

ماده 210 ـ كميسيون رسيدگي به اختلافات گمركي بايد در هر هفته حداقل پنج روز كاري جلسه عادي و كميسيون تجديد نظر دو جلسه عادي داشته باشند. محل تشكيل كميسيون‌ ها در گمرك ايران خواهد بود.

ماده 211 ـ درخواست نمايندگان اشخاص در مورد ارجاع اختلاف به كميسيون ‌ها و حضور در جلسات آن در صورتي پذيرفته مي ‌شود كه اين موارد در وكالت ‌نامه رسمي يا معرفي ‌نامه آنها تصريح شده باشد.

ماده 212 ـ صاحب كالا يا نماينده قانوني وي مي‌ تواند با تقاضاي كتبي از رؤساي كميسيون‌ ها پرونده خود را قبل از تشكيل جلسات رسيدگي در محل كميسيونها و تحت نظر مسئول مربوط مطالعه نمايند. برداشتن هرگونه تصوير يا رونوشت يا اضافه نمودن مدارك جديد منوط به كسب اجازه مي باشد.

ماده ۲۱۳ ـ در كميسيونها دفتري به نام دفتر ثبت خلاصه مذاكرات تنظيم و نگاهداري مي‌شود. با اعلام رسميت جلسه شماره جلسه و تاريخ و ساعت شروع مذاكرات با ذكر اسامي اعضاي حاضر قيد و مذاكرات مربوط به هر پرونده و مفاد رأي به اختصار در آن دفتر درج مي‌گردد.

ماده 214 ـ مصوبات كميسيون نسبت به هر پرونده بايد در همان جلسه روي ورقه چاپي مخصوص منعكس گرديده و به امضاي اعضاي حاضر در جلسه برسد اعم از آنكه تصميم نهايي اتخاذ و يا ادامه رسيدگي به جلسه بعدي موكول و يا براي رفع نقص پرونده يا تحصيل نظر كارشناس يا آزمايشگاه قرار صادر شده باشد.

ماده 215 ـ كميسيونها موظفند براي تشخيص طبقه‌ بندي كالا متن نمانكلاتور سيستم هماهنگ شده، يادداشتهاي توضيحي آن و آراي صادره از سوي شوراي همكاري گمركي در خصوص طبقه‌ بندي كالا و در ساير موارد قوانين و مقررات مربوط را به طور دقيق ملاك صدور رأي قرار داده و در اوراق رأي صادره به منابع ياد شده اشاره نمايند.

ماده 216 ـ كميسيون‌ هاي رسيدگي به اختلافات گمركي و تجديد نظر مي توانند:

ماده ۲۱۷ ـ پس از صدور نظر نهايي كميسيون در مورد هر پرونده، مسئول واحد امور كميسيونها رأي را براي ملاحظه رييس كل گمرك ايران ارسال و وي پس از قيد عبـارت «ملاحظه شد‌» رأي را جهت ابلاغ به مؤدي از طريق دفتر ستـادي مربوط به كميسيون اعاده خواهد نمود.

ماده 218 ـ در اجراي تبصره‌ هاي (1) و (2) ماده (144) و تبصره (1) ماده (146) قانون، دستگاه‌ هاي ذي ‌ربط بايد مستندات مربوط به سابقه فعاليت مرتبط با امور تجاري و بازرگاني اعضاي كميسيونها را به گمرك ايران اعلام نمايند.

ماده 219 ـ گمرك مي‌ تواند در صورتي كه مقتضيات تجاري و حمل ايجاب نمايد براي حمل كالاهايي كه تشريفات گمركي آن انجام گرديده است، پته عبور صادر نمايد.

ماده ۲۲۱ ـ گمركهاي اجرايي موظفند هنگام انتقال وجوه حقوق ورودي به خزانه دو درصد موضوع ماده (۱۶۰) قانون را كسر و به حساب مخصوصي كه از طرف خزانه داري كل كشور افتتاح و اعلام گرديده است، واريز نمايند.

معاون اول رئيس‌ جمهور ـ محمدرضا رحيمي