سند حقوقی

آيين نامه اجرايي لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري

در اجرای سیاست های کلی امنیت قضایی مصوب ۱۳۸۱ و ماده ۲۲ لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب ۱۳۳۳ با اصلاحات بعدی، و بنا به پیشنهاد کانون وکلای…

در اجراي سياست ‌هاي كلي امنيت قضايي مصوب ۱۳۸۱ و ماده ۲۲ لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري مصوب ۱۳۳۳ با اصلاحات بعدي، و بنا به پيشنهاد كانون وكلاي دادگستري «آيين ‌نامه اجرايي لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري» به شرح مواد آتي است:

بخش اول - کلیات

ماده ۱

اختصارات و عبارات زير در اين آيين ‌نامه در معاني زير به كار مي رود:
۱
كانون: كانون وكلاي دادگستري؛
۲
لايحه استقلال: لايحه قانوني استقلال كانون وكلاي دادگستري مصوب ۱۳۳۳ با اصلاحات بعدي؛
۳
قانون كيفيت اخذ پروانه: قانون كيفيت اخذ پروانه وكالت دادگستري مصوب ۱۳۷۶؛
۴
دادگاه عالي: دادگاه عالي انتظامي قضات؛
۵
دادگاه انتظامي: دادگاه انتظامي كانون وكلا؛
۶
دادسراي انتظامي: دادسراي انتظامي كانون وكلا؛
۷
هيأت نظارت: هيأت نظارت بر انتخابات هيأت ‌مديره.

ماده ۲ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
كانون، موسسه خصوصي حرفه اي عهده دار خدمت عمومي و داراي شخصيت حقوقي و مستقل است كه به منظور ساماندهي امور وكلاي دادگستري عضو كانون در هر استان،‌ تشكيل مي شود و متشكل از وكلاي داراي پروانه فعاليت در همان استان است.

ماده ۳

وكيل دادگستري با رعايت قوانين و مقررات اين آيين نامه، با ارائه وكالتنامه، مجاز به وكالت و انجام ساير امور قابل توكيل در مراجع قضايي، شبه قضايي، نهادهاي داوري و مراجع دولتي و غيردولتي است. همچنين، وكيل حق ارائه مشاوره حقوقي به اشخاص را دارد.

ماده ۴

هر شخص حق دارد براي اقامه دعوي و دفاع رأساً اقدام يا از وكيل استفاده كند و از بدو تا ختم فرآيند دادرسي در كليه مراجع قضايي، شبه قضايي و نهادهاي داوري، از كمك و مشاوره وكيل برخوردار شود.

ماده ۵

كليه مراجع قضايي با رعايت قانون مكلف به پذيرش وكيل هستند. سلب حق دسترسي به وكيل يا تحميل وكيل يا تحديد حق آزادي انتخاب وكيل، به كلي ممنوع است.

ماده ۶

وكيل در مقام دفاع از احترامات و تأمينات شغل قضاء برخوردار است. كليه مقامات قضايي، كاركنان اداري و ضابطان، در برخورد با وكلاي دادگستري موظفند ضمن حفظ كرامت آنان، بر مبناي اصول و موازين اخلاقي، شرعي، قانوني و حقوق شهروندي رفتار كنند.

ماده ۷

وكيل در مقام دفاع، استقلال دارد و بايد بتواند به ‌صورت حرفه ‌اي و آزادانه از موكل خود دفاع كند و هيچ مرجعي نمي تواند اين استقلال را نقض نمايد.

ماده ۸

وكيل حق دارد با رعايت مقررات قانوني، به اسناد و مداركي كه براي دفاع از موكل لازم است، دسترسي داشته باشد.

ماده ۹

روابط كاري وكيل با موكل و مشاوره وي به موكل خود در محدوده ارتباط حرفه ‌اي آنها محرمانه است، به جز در مواردي كه قانون به نحو ديگري مقرر كرده باشد.

ماده ۱۰

بهره ‌مندي وكلا از برنامه ‌هاي آموزشي از جمله آموزش‌ هاي مربوط به اصول حرفه ‌اي وكالت و دانش و مهارت‌ هاي عمومي مرتبط با آن، حق آنهاست و كانون ضمن برنامه ‌ريزي تدابير لازم را در اين زمينه اتخاذ خواهد كرد.

بخش دوم - انتخاب هیأت مدیره

ماده ۱۱

اعضاي هيأت ‌مديره از طريق انتخابات تعيين خواهند شد. جهت نظارت بر انتخابات هيأت ‌مديره، هيأت نظارت با عضويت رييس كانون به ‌عنوان رييس هيات نظارت و ۴ عضو اصلي و دو عضو علي‌ البدل تشكيل مي شود. هيأت ‌مديره كانون، پنج ماه پيش از پايان هر دوره، اعضاي اصلي و علي البدل را با رأي مخفي از بين وكلاي پايه يك داراي حداقل چهل سال سن و ده سال سابقه وكالت كه حق حضور در هيأت عمومي را داشته و خارج از هيأت ‌مديره فعلي بوده و داوطلب عضويت در هيأت ‌مديره آن دوره نباشند، انتخاب مي كند. در صورت عدم حضور يا عذر هر يك از اعضاي اصلي عضو علي البدل جايگزين آن خواهد شد.
تبصره ۱
در صورتي ‌كه رييس كانون داوطلب عضويت در هيأت‌ مديره بعد باشد، رييس هيأت نظارت را نيز هيأت ‌مديره با لحاظ شرايط فوق تعيين خواهد كرد.
تبصره ۲
در اين ماده و همچنين در هر موردي كه در اين آيين نامه احراز سمت يا انجام اقدامي منوط به سابقه وكالت باشد، سابقه قضايي به‌ عنوان سابقه وكالت پايه يك محاسبه مي شود، مگر اينكه در قانون به نحو ديگري مقرر شده باشد.

ماده ۱۲

صورت اسامي و مشخصات وكلايي كه به ‌موجب قانون حق انتخاب كردن و انتخاب شدن دارند، ظرف يك هفته از تاريخ انتخاب هيأت نظارت، از طرف كانون به هيأت مزبور داده مي شود. هيأت نظارت حداكثر يك هفته پس از انتخاب شدن، تشكيل جلسه مي ‌دهد و اطلاعيه ثبت ‌نام از داوطلبان عضويت در هيأت ‌مديره را در پايگاه اطلاع ‌رساني كانون و عنداللزوم با استفاده از ساير روش‌ هاي اطلاع ‌رساني منتشر مي كند و داوطلبان مقيم استان مقر كانون ظرف دو هفته بعد از درج اطلاعيه، در محل تعيين شده توسط هيأت نظارت ثبت‌ نام مي ‌كنند.

ماده ۱۳

هيأت نظارت ظرف ده روز پس از اتمام مهلت ثبت ‌نام، وجود شرايط قانوني موضوع مواد ۲ و ۴ قانون كيفيت اخذ پروانه در داوطلبان را بررسي و اسامي واجدان شرايط را به همراه كليه مستندات به دادگاه عالي ارسال مي كند. در مورد داوطلباني كه وجود شرايط قانوني در مورد آنان احراز نگرديده است، علت عدم احراز شرايط به آنان ابلاغ مي شود. افراد اخير مي‌ توانند ظرف پنج روز پس از ابلاغ، از تصميم هيأت نظارت به دادگاه عالي شكايت كنند. شعبه رسيدگي‌ كننده، در صورت نقض تصميم هيأت نظارت، هم ‌زمان با ساير داوطلبان در مورد صلاحيت اين عده نيز اعلام نظر خواهد كرد.

ماده ۱۴ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
دادگاه عالي حداكثر ظرف مدت 2 ماه از زمان دريافت اسامي داوطلبان از هيأت نظارت، در مورد احراز يا عدم احراز صلاحيت داوطلبان اظهار نظر مي نمايد. چنانچه از نظر دادگاه عالي، صلاحيت داوطلب مورد ترديد باشد، عندالاقتضاء وي را دعوت و پس از استماع دفاعيات او در جلسه حضوري، بر اساس قوانين و مقررات اتخاذ تصميم مي كند.عدم اعلام نظر دادگاه عالي ظرف مدت مقرر، به منزله تأييد داوطلباني است كه ازسوي هيأت نظارت واجد شرايط اعلام شده اند. در صورتي كه حداكثر تا يك ماه پيش از برگزاري انتخابات اطلاعات، مدارك و يا مستندات جديدي به دست آيد كه در تصميم قبلي اين دادگاه مؤثر باشد، دادگاه مذكور مي تواند بر اساس مدارك و مستندات جديدالتحصيل در مورد رد يا تأييد صلاحيت داوطلبان اظهار نظر كند.
تبصره (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)
دادگاه عالي در مقام رسيدگي به صلاحيت داوطلبان، سوابق آنان را از مراجع ذي ربط از قبيل وزارت اطلاعات، مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضاييه، اداره كل سجل كيفري و نيز دادسراي انتظامي قضات استعلام مي كند. بديهي است عدم ارسال پاسخ ازسوي مراجع مذكور در مهلت تعيين شده توسط دادگاه عالي، مانع از تصميم گيري دادگاه مذكور نيست.
اصلاحی / الحاقی

ماده ۱۵

هيأت نظارت ظرف پنج روز از تاريخ دريافت اسامي واجدان شرايط از دادگاه عالي، زمان و مكان تشكيل هيأت عمومي براي انتخاب هيأت ‌مديره را تعيين و در پايگاه اطلاع ‌رساني كانون و عنداللزوم استفاده از ساير روش‌ هاي اطلاع ‌رساني، منتشر مي كند. فاصله بين آگهي مندرج در پايگاه اطلاع ‌رساني كانون و روز جلسه نبايد كمتر از بيست روز باشد.

ماده ۱۶ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
چنانچه روز جلسه مصادف با تعطيلي باشد،‌ ضمن اطلاع رساني جلسه روز بعد تشكيل مي شود. در صورتي كه مطابق نظر هيأت نظارت برگزاري انتخابات در مهلت مقرر به دليل شرايط خاص مقدور نباشد، ‌تا رفع حالت اضطرار،‌ هيأت مديره به فعاليت خود ادامه مي دهد و صرفاً در مورد مسائل ضروري كانون تصميم گيري مي كند. بعد از مرتفع شدن حالت اضطرار،‌ حداكثر ظرف يك هفته فرآيند برگزاري انتخابات ادامه مي يابد.

ماده ۱۷

در زمان و مكان مقرر، جلسه هيأت عمومي با حضور هر عده كه حاضر باشند، تشكيل و بدواً هيأت نظارت صندوق اخذ آراء را براي اطمينان از خالي بودن آن به حاضران ارائه داده، لاك و مهر مي كند و سپس رأي ‌گيري شروع مي شود. از بيست و چهار ساعت قبل از شروع جلسه هيأت عمومي، هرگونه تبليغ و به هر طريق در موافقت يا مخالفت اشخاص در مكان رأي ‌گيري و خارج از آن به كلي ممنوع است.
تبصره
در صورت فراهم بودن امكانات فني، به تشخيص هيأت نظارت، برگزاري تمام يا بخشي از انتخابات از جمله تشكيل جلسه هيأت عمومي و رأي ‌گيري و شمارش آراء، به ‌صورت الكترونيكي و يا برخط مجاز است.

ماده ۱۸

انتخاب جمعي و مخفي است و رأي بايد روي اوراقي كه به مهر هيأت نظارت رسيده و در آن به تعداد اعضاي اصلي رديف شماره ‌دار پيش بيني شده، نوشته شود. هر رأي ‌دهنده، پس از ارائه پروانه وكالت خود و امضاء در فهرست اسامي واجدين شرايط، رأي خود را در صندوق آرا مي ‌اندازد.

ماده ۱۹

حق رأي كساني كه تا پايان جلسه حاضر نشده و رأي ندهند، ساقط است.

ماده ۲۰

پس از اتمام اخذ آراء، اگر وقت كافي باشد شروع به قرائت آراء مي شود و در غير اين صورت، هيات نظارت صندوق را لاك و مهر كرده و روز بعد شروع به استخراج مي ‌نمايد و بر هر ورقه كه قرائت شده مهر «قرائت شد» زده و ضبط خواهد شد.

ماده ۲۱

آرائي كه داراي نشان يا امضاء باشد، باطل است و اسامي مكرر حساب نمي شود و اسامي زائد بر عده ‌اي كه بايد انتخاب شوند، قرائت نخواهد شد.

ماده ۲۲

آراء قرائت شده پس از قرائت، در صندوق ضبط و از طرف هيأت نظارت لاك و مهر شده و تا انقضاء مدت شكايت يا حصول نتيجه شكايت، محفوظ خواهد ماند تا در صورت احتياج مورد رسيدگي واقع شود و بعد امحاء خواهد شد.

ماده ۲۳

از بين منتخبان كساني كه داراي رأي بيشتر هستند، عضو اصلي و كساني كه بعد از اعضاء اصلي بيش از سايرين داراي رأي مي ‌باشند، عضو علي البدل هستند.
تبصره
در صورت تساوي آراء، هيأت نظارت عضو اصلي يا علي البدل را به قيد قرعه انتخاب مي كند.

ماده ۲۴

مدت شكايت از جريان انتخابات تا سه روز پس از اعلام نتايج و انتشار اسامي و تعداد آراي منتخبان در پايگاه اطلاع ‌رساني كانون است. مرجع رسيدگي به شكايات هيأت نظارت است. هيأت نظارت بايد ظرف سه روز به شكايات واصله رسيدگي و نتيجه را در پايگاه اطلاع ‌رساني كانون اعلام نمايد.

ماده ۲۵

هر كس كه به تصميم هيات نظارت معترض است، مي ‌تواند به ‌وسيله دفتر كانون به دادگاه عالي شكايت نمايد. مدت اين شكايت سه روز از تاريخ اعلام تصميم هيأت نظارت است و دادگاه مزبور ظرف ده روز از تاريخ وصول شكايت، رسيدگي و رأي خواهد داد و رأي مزبور قطعي است.

ماده ۲۶

پس از اتمام انتخابات و تعيين نتيجه قطعي، رييس هيأت نظارت اسامي منتخبين را اعلام و آنان را براي تشكيل هيأت ‌مديره قبل از تاريخ هفتم اسفندماه دعوت مي ‌نمايد و پس ‌از آن هيات نظارت منحل مي شود.

ماده ۲۷

در صورت ابطال انتخابات، تجديد آن بر طبق مقررات فوق خواهد بود؛ در اين صورت، تا تعيين هيأت ‌مديره جديد، هيأت ‌مديره و هيأت نظارت سابق به جز كساني كه به تشخيص دادگاه عالي تخلف آنان در ابطال انتخابات مؤثر بوده است، انجام وظيفه خواهد نمود. هيأت نظارت بايد حداكثر ظرف يك هفته پس از ابلاغ ابطال انتخابات، اقدامات قانوني را جهت برگزاري انتخابات مجدد انجام دهد. چنانچه دليل ابطال انتخابات بر اساس حكم دادگاه عالي، تخلف هيأت نظارت باشد، هيأت‌ مديره ظرف يك هفته هيأت نظارت جديد را بر اساس مقررات اين آيين نامه انتخاب مي كند. در هر حال كليه كساني كه تخلف آنها در ابطال انتخابات مؤثر بوده است، به ‌موجب مقررات اين آيين نامه مورد تعقيب انتظامي قرار مي ‌گيرند.

بخش سوم - انتخابات هیأت رییسه کانون و وظایف آن

ماده ۲۸

جلسه هيأت ‌مديره منتخب براي انتخاب هيأت‌ رييسه با حضور اعضاي اصلي و به رياست مسن ‌ترين عضو تشكيل مي شود و جوان ‌ترين عضو نيز دبير (منشي) جلسه خواهد بود. در صورت غيبت يك يا چند نفر از اعضاي اصلي در نخستين جلسه، ظرف حداكثر پنج روز، جلسه بعد با حضور اكثريت اعضاي اصلي تشكيل خواهد شد.

ماده ۲۹

هيأت ‌مديره در كانون مركز (تهران)، از ميان خود يك نفر رييس، دو نفر نايب ‌رييس، دو منشي و دو بازرس و در ديگر كانون ‌ها يك رييس، يك نايب ‌رييس، يك منشي و يك بازرس با رأي مخفي براي مدت يك سال انتخاب مي كند.

ماده ۳۰

انتخاب هيأت‌ رييسه، به ترتيب رييس، نائب رييس، بازرس و منشي، به ‌طور متوالي، فردي و مخفي به عمل مي ‌آيد. رييس هيأت ‌مديره در كانون مركز (تهران) بايد لااقل داراي هشت رأي و در ساير كانون ‌ها داراي چهار رأي باشد. اگر در دفعه اول اكثريت مذكور به دست نيامد، در دفعه دوم، كه مي‌ تواند در همان جلسه باشد، اكثريت نسبي ملاك خواهد بود.
تبصره
در صورت تساوي آراء در نوبت دوم، فردي انتخاب مي شود كه در هيأت عمومي رأي بيشتري را به دست آورده باشد.

ماده ۳۱

وظايف و اختيارات رييس كانون عبارت است از:
۱
بيان مواضع و نمايندگي قانوني كانون در مراجع رسمي؛
۲
مسئوليت انجام امور، فعاليت‌ ها، اعمال اداري، مالي و حقوقي كانون؛
۳
حل اختلاف وكلا و كارآموزان با يكديگر در امور وكالتي، نظارت بر اعمال و رفتار آنان، تذكر كتبي خطا يا انحرافات شغلي آنان و ارجاع تعقيب انتظامي وكيل متخلف به دادسراي انتظامي؛
۴
ارجاع گزارش‌ ها و شكايت ‌ها به مراجع انتظامي كانون؛
۵
دعوت هيأت عمومي وكلا، دعوت هيأت ‌مديره، رياست جلسه، حضور در تمامي جلسات هيأت ‌مديره، تعيين دستور جلسه، اجراي تصميمات هيأت ‌مديره و گزارش فعاليت ‌ها و اقدامات به هيأت ‌مديره؛
۶
رياست مستقيم بر دواير داخلي و كاركنان كانون و عزل و نصب، استخدام و اخراج آنان مطابق مقررات؛
۷
ساير وظايف و اختياراتي كه به ‌موجب قانون يا اين آيين نامه بر عهده رييس كانون گذاشته شده يا مي شود.
تبصره ۱
سقف اختيارات مالي رييس كانون، در ابتداي هر سال در چارچوب قوانين و مقررات مربوط به تصويب هيأت ‌مديره مي ‌رسد و در هر صورت از معادل نصف حد نصاب مقرر در معاملات متوسط موضوع قانون برگزاري مناقصات مصوب 1383/3/11 و اصلاحات بعدي آن، بيشتر نخواهد بود. در مورد معاملات بيشتر از نصاب مذكور، هر معامله بايد به تصويب هيأت ‌مديره برسد. هيأت ‌مديره كانون در پايان هر سال گزارش درآمد و هزينه ‌ها را به تفصيل از طريق پايگاه اطلاع ‌رساني كانون منتشر مي كند.
تبصره ۲
تقسيم ‌كار و وظايف بين اعضاي هيأت ‌رييسه، در آيين نامه داخلي كانون تعيين خواهد شد.

ماده ۳۲

در غياب يا معذوريت رييس كانون، نايب‌ رييس، اداره جلسات را به عهده داشته و همچنين هر مسئوليتي را كه ازسوي رييس كانون ارجاع شود، مي ‌پذيرد. چنانچه به هر دليلي جايگاه رييس كانون بلا تصدي باقي بماند، تا تعيين رييس جديد كه حداكثر ظرف يك ماه بايد انجام شود، نايب ‌رييس، وظايف و اختيارات رييس را به عهده خواهد داشت.

ماده ۳۳

وكلا نمي ‌توانند به ‌طور هم‌ زمان دو سمت از سمت ‌هاي زير را داشته باشند: عضويت اصلي در هيأت ‌مديره، دادسرا و دادگاه انتظامي، كميسيون ‌هاي كارآموزي و ترفيعات و اداره معاضدت.

ماده ۳۴

جلسات هيأت ‌مديره با حضور اعضاي اصلي تشكيل مي شود. در كانون مركز (تهران) حضور هشت عضو اصلي و در ساير كانون ‌ها سه عضو اصلي براي رسميت الزامي است. مصوبات هيأت ‌مديره در كانون مركز (تهران) با اكثريت مطلق آراي اعضاي اصلي حاضر در جلسه و در ساير كانون ‌ها با حداقل سه رأي اعضاي اصلي معتبر است. در صورت تساوي آراء، رأي گروهي كه مشتمل بر رأي رييس جلسه باشد، معتبر خواهد بود.

ماده ۳۵

در طول دوره فعاليت هيأت‌ مديره، تجديد انتخاب اعضاي هيأت ‌رييسه (فردي يا جمعي) هر چند نوبت جايز است. تصميم به تجديد انتخاب، نياز به رأي دوسوم اعضاي اصلي هيأت ‌مديره دارد. انتخابات ميان ‌دوره مطابق نصاب ماده ۳۰ اين آيين نامه انجام مي شود.

ماده ۳۶

در صورتي ‌كه يكي از اعضاي اصلي هيأت‌ مديره، بدون عذر موجه پنج جلسه متوالي يا ده جلسه متناوب در جلسات عادي هيأت ‌مديره غيبت كند يا در صورت فوت، استعفا، انتقال بازنشستگي و نظاير آن، يكي از اعضاي علي البدل كه رأي او بيشتر است، به ‌عنوان عضو اصلي جايگزين مي شود. عضو جايگزين مشمول ممنوعيت انتخاب بيش از دو دوره متوالي است.
تبصره ۱
منظور از عذر موجه در اين ماده و ساير موارد مقرر در اين آيين نامه مصاديق مذكور در ماده ۳۰۶ قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني، مصوب ۱۳۷۹ است.
تبصره ۲
تشخيص معاذير و موانع مقرر در اين ماده بر عهده هيأت ‌مديره است.

بخش چهارم - آزمون ورودی، پروانه وکالت و کارآموزی

ماده ۳۷

پذيرش كارآموز وكالت با رعايت مقررات قانوني و با احراز صلاحيت‌ هاي لازم به ‌صورت رقابتي و سالانه مطابق ماده ۱ قانون كيفيت اخذ پروانه صورت مي ‌گيرد؛ پذيرش براي هر كانون با توجه به شاخص‌ هايي از قبيل جمعيت استان، سرانه پرونده، تشكيلات قضايي، تعداد پرونده ‌هاي داراي وكيل و تعداد وكلا و كارآموزان آن استان تعيين مي شود.

ماده ۳۸

آزمون ورودي در هر سال به ‌صورت هم ‌زمان در كليه كانون ‌هاي سراسر كشور از طريق سازمان سنجش و آموزش كشور برگزار مي شود. چگونگي برگزاري آزمون ورودي، شرايط داوطلبان و مدارك مورد نياز، زمان و مدت ثبت‌ نام در آگهي مربوط كه از طريق پايگاه اطلاع ‌رساني كانون ‌ها منتشر مي شود، به اطلاع متقاضيان مي ‌رسد. در آگهي آزمون، شرايط و موانع مقرر در قانون از جمله شرايط مقرر در ماده ۲ قانون كيفيت اخذ پروانه و موانع مذكور ماده ۱۰ لايحه استقلال، بايد تصريح شود. چنانچه در هر مرحله پس از قبولي فقدان هر يك از شرايط مقرر احراز شود، قبولي متقاضي كان لم يكن تلقي شده و در صورت صدور پروانه كارآموزي، به حكم دادگاه انتظامي پروانه وي ابطال مي شود.
تبصره (منسوخه ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)
داوطلب كارآموزي در موقع ثبت ‌نام در آزمون بايد بيست‌ و چهار سال كامل شمسي داشته باشد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۳۹

متقاضيان بايد كانون مورد نظر خود را در آزمون تعيين كنند و در صورت پذيرش، بر اساس نمره اكتسابي صرفاً در يكي از شهرهاي استان همان كانون، كارآموزي كرده سپس به وكالت مشغول شوند.

ماده ۴۰

منابع سؤالات آزمون، دروس حقوقي در حد مقطع كارشناسي و شامل: حقوق اساسي، حقوق تجارت، حقوق كيفري، حقوق مدني، آيين دادرسي مدني، آيين دادرسي كيفري، اصول و مباني استنباط و متون فقهي در حد تحريرالوسيله امام خميني (ره) است.

ماده ۴۱ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
داوطلباني كه حداقل هفتاد درصد امتياز ميانگين نمرات يك درصد حائزان بالاترين امتياز را بر اساس نمره تراز شده كسب كرده اند، جهت طي مراحل مقتضي معرفي مي گردند.

ماده ۴۲ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
در اجراي تبصره 2 ماده 5 قانون تسهيل صدور مجوزهاي كسب و كار و ماده 59 قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران، نصاب مذكور در ماده فوق حداقل 60 درصد مي باشد. اين متقاضيان علاوه بر كسب نمره قبولي مذكور، بايد شرايط مقرر در ماده 2 قانون كيفيت اخذ پروانه را دارا باشند.

ماده ۴۳

قبول ‌شدگان در آزمون و ساير متقاضيان پروانه وكالت و كارآموزي، بايد فرم تقاضانامه را با مفاد زير، تكميل و ارائه كنند:
۱
مشخصات فردي متقاضي؛
۲
نشاني محل اقامت؛
۳
سوابق شغلي قبلي و حين تقاضا؛
۴
تصريح به نداشتن پيشينه مؤثر و غيرمؤثر كيفري و محكوميت انتظامي و در صورت داشتن چنين سابقه ‌اي، ذكر نوع جرم و تخلف ارتكابي، حكمي كه صادر شده، مجازاتي كه تعيين شده و وضعيت اجراي آن؛
۵
تصريح به وجود يا فقدان هر نوع پرونده مفتوح كيفري در مراجع قضايي؛
۶
تصريح به سلامت روان؛
۷
تصريح به عدم اعتياد به مواد مخدر، روان‌ گردان و مسكر؛
۸
تصريح به عدم اشتغال در شغل دولتي و ساير ارگان ‌ها و نهادهاي مذكور در بند 2 ماده 10 لايحه استقلال و عدم شمول قانون ممنوعيت تصدي بيش از يك شغل مصوب 1373/10/11 با الحاقات بعدي.

ماده ۴۴

تقاضانامه بايد داراي ضمايم زير باشد:
۱
تصوير مصدق كليه صفحات شناسنامه و كارت ملي؛
۲
تصوير مصدق مدرك تحصيلي موضوع ماده ۴۶ اين آيين نامه، تاريخ فارغ‌ التحصيلي بايد قبل از تاريخ ثبت‌ نام آزمون ورودي باشد؛
۳
تصوير مصدق كارت پايان خدمت يا معافيت دائم از خدمت وظيفه عمومي؛ تاريخ پايان خدمت يا معافيت بايد قبل از تاريخ ثبت ‌نام آزمون ورودي باشد؛
۴
گواهي سلامت روان به تأييد پزشكي قانوني يا يكي از مراكز مشاوره مورد تأييد پزشكي قانوني؛
۵
چهار قطعه عكس.

ماده ۴۵

متقاضيان قبول ‌شده در آزمون، بايد در موعدي كه ازسوي كانون تعيين و اعلام مي شود، فرم تقاضانامه را تكميل و ضمايم آن را ارائه دهند. قبولي افرادي كه ظرف سه ماه از انقضاي موعد مقرر، بدون عذر موجه، نسبت به تكميل فرم تقاضانامه، ارائه مدارك و رفع نقص از پرونده اقدام نكنند، كان لم يكن خواهد شد. براي جايگزيني، متقاضيان به ترتيب رتبه‌ هاي بعدي پذيرش مي شوند.
تبصره
تشخيص و تطبيق عذر موجه با كانون است.

ماده ۴۶

پروانه كارآموزي و وكالت براي افرادي صادر مي شود كه علاوه بر دارا بودن مدرك تحصيلي كارشناسي در يكي از رشته ‌هاي حقوق يا فقه و مباني حقوق اسلامي و يا سطح دو و بالاتر از دروس حوزوي، داراي شرايط مقرر در ماده ۲ قانون كيفيت اخذ پروانه و فاقد موانع مقرر در ۱۰ لايحه استقلال بوده و حسب مورد در آزمون ورودي پذيرفته شوند يا به‌ موجب قانون از شركت در آزمون يا كارآموزي يا هر دو معاف باشند.
تبصره (الحاقی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)
شمول اين ماده بر ايثارگران، تابع شرايط و مقررات قانوني مربوط مي باشد.
اصلاحی / الحاقی

ماده ۴۷

كانون به ‌منظور احراز شرايط مقرر در ماده ۲ قانون كيفيت اخذ پروانه از مراجع ذيصلاح به شرح زير استعلام مي كند:
۱
در مورد بند (ج) ماده مذكور از اداره كل سجل كيفري و عفو و بخشودگي قوه قضاييه؛
۲
در مورد بند (ز) ماده مذكور از پزشكي قانوني؛
۳
در مورد شرايط مقرر در بندهاي (د)، (ه)، و (و) ماده مزبور از مراجع ذي ‌صلاح از قبيل وزارت اطلاعات؛
۴
در مورد دارندگان پايه قضايي و كاركنان اداري قوه قضاييه حسب مورد از دادسراي انتظامي قضات، مركز حفاظت و اطلاعات قوه قضاييه، امور اداري و استخدامي قضات و كاركنان اداري و دادگستري كل استان آخرين محل خدمت آنان؛
۵
در مورد مشمولين بند (د) ماده ۸ لايحه استقلال از آخرين محل خدمت متقاضي.
تبصره
در مورد دارندگان پايه قضايي متقاضي وكالت، چنانچه ظرف شش ماه از خاتمه خدمت قضايي، تقاضاي پروانه وكالت نمايند، استعلام موضوع بندهاي 1 و 2 ماده 47 اين آيين نامه به عمل نخواهد آمد و ساير استعلام ‌هاي موضوع ماده 2 قانون كيفيت اخذ پروانه، صرفاً از دادسراي انتظامي قضات صورت مي ‌گيرد.

ماده ۴۸ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
احراز شرايط موضوع بندهاي الف و ب ماده 2 قانون كيفيت اخذ پروانه، توسط اعضاي كميسيوني متشكل از رئيس كانون، رئيس كميسيون كارآموزي كانون، دادستان انتظامي كانون به عمل مي آيد. كميسيون با تشكيل جلسات منظم وضعيت داوطلبان را بررسي مي كند و حسب مورد با انجام مصاحبه يا دستور تحقيق محلي يا استعلام از مراجع ذي صلاح و ساير روش هاي قانوني و شرعي، در مورد احراز شرايط مذكور،‌ اظهار نظر مي كند. تصميم كميسيون از طريق كانون به داوطلب ابلاغ مي شود.
تبصره (الحاقی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)
در اجراي ماده 5 قانون كيفيت اخذ پروانه، در صورت تخلف هر يك از اعضاي كميسيون از مفاد اين ماده، به مجازات درجه 5 محكوم خواهد شد.
اصلاحی / الحاقی

ماده ۴۹

مراجع مذكور در ماده ۴۷ اين آيين نامه مكلفند ظرف دو ماه به استعلام‌ ها پاسخ دهند. در صورت عدم وصول پاسخ، صدور پروانه وكالت و كارآموزي وكالت، با لحاظ شرايط ديگر بلامانع است. در اين موارد، چنانچه پاسخ استعلام ‌ها در هر مرحله واصل و مشعر بر فقدان يكي از شرايط مذكور در اين آيين نامه باشد، پروانه وكالت يا كارآموزي ظرف حداكثر يك ماه به حكم دادگاه انتظامي در صورت احراز باطل مي شود.

ماده ۵۰

قضات به مدت سه سال در آخرين محل خدمت خود حق وكالت به هر نحو ندارند. متخلف به ترتيب تكرار به مجازات‌ هاي انتظامي درجه ۳ تا ۶ محكوم مي شود.

ماده ۵۱

تقاضاي پروانه وكالت و كارآموزي، با رعايت مقررات اين آيين نامه، در صورتي ‌كه نقصي نداشته باشد و در صورتي ‌كه داراي نقص باشد، پس از رفع نقص، از طرف دفتر كانون، به نظر رييس كانون مي ‌رسد و رييس كانون رسيدگي به هر يك از تقاضاها را به يكي از اعضاء كانون و يا كارمندان اداري كانون يا كارآموزان ارجاع مي ‌نمايد كه ظرف يك هفته رسيدگي كرده و گزارش خود را به رييس كانون تسليم نمايد. گزارش مزبور در هيأت ‌مديره طرح مي شود و در صورت قبول تقاضاي وكالت پروانه صادر مي شود. اگر دادن پروانه كارآموزي به متقاضي تصويب شود، به كميسيون كارآموزي ارجاع مي شود و در صورت رد تقاضاي پروانه وكالت يا كارآموزي متقاضي مي‌ تواند ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ تصميم هيأت‌ مديره به دادگاه عالي شكايت نمايد. دادگاه مزبور رسيدگي كرده در صورت عدم ورود شكايت، تصميم كانون را استوار و در صورت ورود شكايت حكم مي ‌دهد كه پروانه مورد نظر دادگاه به متقاضي داده شود. حكم دادگاه عالي قطعي است و اجراي آن به عهده رياست كانون بوده و تخلف از آن مستوجب تعقيب انتظامي است.

ماده ۵۲ (اصلاحی ۱۱ˏ۰۴ˏ۱۴۰۲)

اصلاحی / الحاقی
در مورد متقاضياني كه مطابق قانون از شركت در آزمون معاف هستند، تعيين محل اشتغال به وكالت در حوزه هاي قضائي هر استان به تصميم هيأت مديره و بر اساس ضوابط مصوب رئيس قوه قضائيه، مطابق ماده 161 اين آيين نامه انجام مي شود. متقاضيان موضوع اين ماده، تقاضاي خود را به كانون تسليم مي نمايند. كانون سوابق آنان را از مراجع موضوع ماده 47 اين آيين نامه استعلام مي كند و پس از وصول پاسخ استعلام،‌ اعلام و تصويب هيأت مديره، حسب مورد پروانه وكالت يا كارآموزي آنان صادر مي شود.

ماده ۵۳

كميسيون كارآموزي از يك يا چند شعبه و هر شعبه از پنج وكيل منتخب هيأت‌ مديره كه داراي شرايط عضويت در هيأت ‌مديره كانون باشند، تشكيل مي شود. جلسات هر شعبه با حضور حداقل سه عضو رسميت مي يابد و تصميمات آن نيز با حداقل سه رأي موافق معتبر خواهد بود. رييس كميسيون كارآموزي توسط هيأت ‌مديره انتخاب مي شود و در صورت تعدد شعب، رياست همه شعب را به عهده دارد.

ماده ۵۴ (جایگزین ۱۴۰۳/۰۳/۱۲)

اصلاحی / الحاقی
كارآموز در دوره كارآموزي، تكاليف زير را در دو مرحله تحت نظر كانون، انجام مي دهد:
تبصره ۱(الحاقی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
كارآموزان در دوره دوم مي توانند تحت نظر وكيل سرپرست، وكالت حداكثر تا پنج پرونده را در ماه قبول كنند. وكالت كارآموزان در پرونده هايي كه احكام آن ها قابل فرجام است يا مرجع تجديدنظر از احكام آن ها ديوان عالي كشور است و با پذيرش اعاده دادرسي كيفري، منفرداً يا به همراه وكيل سرپرست و ساير وكلا ممنوع است.
اصلاحی / الحاقی
تبصره ۲ (الحاقی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
در مورد كارآموزاني كه طبق قانون نصف مدت مقرر كارآموزي مي كنند، مدت مرحله هاي موضوع اين ماده، به نصف كاهش مي يابد.
اصلاحی / الحاقی
تبصره ۳ (الحاقی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)
تهيه امكانات و برنامه اجرايي اين ماده بر عهده كانون است كه با هماهنگي دادگستري كل استان اقدام خواهد كرد.
اصلاحی / الحاقی
تبصره
تهيه امكانات و برنامه اجرايي بند فوق بر عهده كانون است كه با هماهنگي دادگستري كل استان اقدام خواهد كرد.
تبصره ۱
در صورت عدم انجام تكاليف مذكور يا عدم شركت در اختبار كتبي و شفاهي يا عدم قبولي، مرحله سوم به ترتيب مقرر تجديد مي شود. چنانچه كميسيون كارآموزي مجدداً انجام تكاليف را تأييد نكند يا عذر غيبت از اختبار را موجه نداند و يا كارآموز در اختبار قبول نشود، پروانه كارآموزي به نحو مندرج در بند ۲ ابطال خواهد شد.
تبصره ۲
كارآموزان در دوره سوم مي‌ توانند تحت نظر وكيل سرپرست، وكالت حداكثر تا پنج پرونده را در ماه قبول كنند. وكالت كارآموزان در پرونده ‌هايي كه احكام آن ‌ها قابل فرجام است يا مرجع تجديدنظر از احكام آن ‌ها ديوان عالي كشور است و يا پذيرش اعاده دادرسي كيفري، منفردأ يا به همراه وكيل سرپرست و ساير وكلا ممنوع است.
تبصره ۳
در مورد كارآموزاني كه طبق قانون نصف مدت مقرر كارآموزي مي ‌كنند، مدت دوره ‌هاي سه‌ گانه فوق به نصف كاهش مي يابد.

مرحله اول(الحاقی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)

اصلاحی / الحاقی
شركت در جلسات سخنراني علمي و كارگاه هاي آموزشي حوزه وكالت و كارآموزي به مدت سه ماه و حداقل پنجاه ساعت، در صورت عدم شركت در جلسات، اين مرحله تا دو مرتبه ديگر قابل تكرار است. در صورت عدم شركت كارآموز در نوبت سوم، با اعلام كميسيون كارآموزي و تأييد هيئت مديره، پروانه كارآموزي توسط دادگاه انتظامي كانون وكلا ابطال خواهد شد. اين تصميم ظرف ده روز قابل اعتراض در دادگاه عالي است.

مرحله دوم(الحاقی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)

اصلاحی / الحاقی
اين مرحله بلافاصله پس از مرحله اول شروع مي شود و مدت آن دوازده ماه است. در اين مرحله، كارآموز تحت نظر وكيل سرپرست تكاليف زير را انجام مي دهد: الف - هفته اي يك روز در مراجع قضايي حضور مي يابد و حداقل از چهل پرونده داراي وقت رسيدگي يا در حال رسيدگي، گزارش تهيه مي نمايد. كارآموز در اين مدت بايد در همه انواع مراجع قضايي اعم از شعب دادياري و بازپرسي، دادگاه هاي حقوقي، خانواده، كيفري يك و دو، انقلاب، تجديدنظر و دواير اجراي احكام حضور يابد؛ ب - با معرفي كانون نزد وكيل سرپرست به آموزش و تمرين عملي امور وكالت بپردازد و گواهي ماهانه وكيل سرپرست را ارائه دهد: پ - در حداقل پنجاه ساعت جلسات سخنراني علمي و كارگاه آموزشي حضور يابد؛ ت - امور محوله ازسوي كانون را انجام دهد؛ ث - گواهي مربوط به انجام تكاليف را ارائه داده و پس از تأييد در كميسيون كارآموزي، در اختبار كتبي و شفاهي شركت كند.
بخش چهارم - آزمون ورودی، پروانه وکالت و کارآموزی

ماده ۵۵

در هر مورد كه كارآموز براي شروع دوره اوليه يا مجدد در هر مرحله يا موارد ديگر مكلف به حضور و انجام تكاليف باشد، چنانچه حداكثر تا يك ماه از تاريخ اعلام، دوره مربوط را شروع نكند يا تا يك ماه پس از پايان دوره، خاتمه آن را اعلام و مدارك مربوطه را تحويل ندهد، رفتار وي به‌ منزله عدم انجام تكليف است، مگر اينكه تأخير، حداكثر به مدت ۳ ماه با موافقت كميسيون كارآموزي يا در موارد عذر موجه به تشخيص كميسيون مذكور بوده يا كانون در شروع دوره تأخير داشته باشد.

ماده ۵۶ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)

اصلاحی / الحاقی
كارآموز پس از طي مرحله اول ظرف يك هفته پس از اعلام كانون، وكيل سرپرست خود را با شرايط مقرر، از محل كارآموزي انتخاب و موافقت نامه وي را به كانون تسليم مي نمايد. در غير اين صورت، رئيس كانون وكيل سرپرست را انتخاب و مراتب را براي اجرا ابلاغ مي كند.
تبصره
در صورتي ‌كه در محل كارآموزي؛ وكيل سرپرست واجد شرايط نباشد، از نزديك ‌ترين شهر، وكيل سرپرست معرفي مي شود.

ماده ۵۷

شرايط و وظايف وكيل سرپرست به شرح زير است:
الف
شرايط:
۱
حداقل هشت سال سابقه وكالت پايه يك براي شهر تهران و پنج سال براي ساير شهرها و داشتن پروانه تمديد شده؛
۲
نداشتن محكوميت انتظامي درجه چهار و بالاتر؛
۳
نداشتن سوء شهرت؛
۴
داشتن دفتر داير و متناسب و اشتغال مستمر در محل تعيين شده در پروانه؛
ب
وظايف:
۱
نظارت بر رفتار و انجام تكاليف كارآموزي و شئون و اخلاق حرفه ‌اي وكالت؛
۲
آموزش و راهنمايي كارآموز در پرونده ‌هاي وكالتي وي و نظارت بر آن ‌ها؛
۳
پذيرش كارآموزان و حداكثر پنج كارآموز به ‌صورت همزمان؛
تبصره
در محل ‌هايي كه وكيل واجد شرايط به تعداد كافي نباشد، با موافقت رييس كانون، پذيرش بيش از پنج كارآموز همزمان مجاز است.
۴
پذيرش كارآموز در دفتر، حداقل دو روز در هفته و فراهم كردن موجبات يادگيري مذاكره با موكل و مشاوره،
۵
گواهي و گزارش نحوه انجام تكاليف مقرر به كميسيون كارآموزي

ماده ۵۸

عدم رعايت مواد 56 و 57 اين آيين نامه ازسوي وكيل سرپرست، تخلف انتظامي محسوب و موجب مجازات درجه دو و درصورت تكرار تابع مقررات انتظامي است.

ماده ۵۹

هر كارآموز داراي كارنامه مخصوص خواهد بود كه از طرف كانون به او داده مي شود. اين كارنامه بايد در مورد حضور در جلسات دادگاه و ساير مراجع قضايي به گواهي قضات، در مورد كارهايي كه نزد وكيل سرپرست انجام مي شود و حسن اخلاق و رفتار در دوره كارآموزي، به گواهي وكيل سرپرست، در مورد انجام كارهايي كه از طرف كانون ارجاع مي شود، به گواهي مسئول واحد ارجاع‌ كننده و در خصوص حضور در كلاس‌ هاي آموزشي و سخنراني علمي به گواهي كميسيون كارآموزي برسد.

ماده ۶۰

در كليه مواردي كه تصميم هيأت ‌مديره يا دادگاه انتظامي، ابطال پروانه كارآموزي است و همچنين در مورد انصراف كارآموز يا اقدامي كه به ‌منزله انصراف است، صدور پروانه مجدد كارآموزي براي كليه كارآموزان مشمول اين آيين نامه منوط به شركت در آزمون ورودي و قبولي در آن و احراز شرايط قانوني است.

ماده ۶۱

پس از انجام تكاليف كارآموزي، با تقاضاي كارآموز، كميسيون كارآموزي مدارك انجام تكاليف را بررسي و در صورت پذيرش، اختبار كتبي و شفاهي برگزار كرده و نتيجه را به رييس كانون گزارش مي ‌دهد. اعضاي اختبار از آبين وكلاي داراي شرايط عضويت در هيأت ‌مديره كه در موضوع اختبار داراي تجربه عملي يا تخصص علمي باشند، با معرفي كميسيون كارآموزي توسط هيأت‌ مديره انتخاب مي شوند.

ماده ۶۲

اختبار كتبي و شفاهي شامل دروس حقوق مدني، آيين دادرسي مدني، قوانين و مقررات وكالت، حقوق كيفري، آيين دادرسي كيفري، حقوق تجارت و حقوق ثبت و امور حسبي است.

ماده ۶۳

قبولي در اختبار، منوط به كسب نمره ده از بيست در حداقل پنج درس و معدل كل دوازده از بيست است. در معدل ‌گيري نمره هر درس، ضريب اختبار كتبي «سه» و ضريب اختبار شفاهي «يك» است.

ماده ۶۴ (اصلاحی ۱۲ˏ۰۳ˏ۱۴۰۳)

اصلاحی / الحاقی
در صورت عدم انجام تكاليف مرحله دوم كارآموزي يا عدم شركت در اختبار كتبي و شفاهي يا عدم قبولي، اين دوره دو نوبت تجديد خواهد شد. در دوره تجديدي، مرحله دوم ماده (54) اين آيين نامه تكرار و در صورت مردود شدن در سومين اختبار و همچنين عدم انجام تكاليف دوره هاي تجديد شده، پروانه كارآموزي با اعلام كميسيون كارآموزي و تأييد هيئت مديره، ابطال مي شود. اين تصميم قابل اعتراض در دادگاه عالي است.

ماده ۶۵

انجام تكاليف كارآموزي افتخاري و مجاني است، ولي از كارهايي كه كارآموز با رعايت مقررات اين آيين نامه شخصاً قبول مي‌ نمايد و تحت نظر وكيل سرپرست انجام مي ‌دهد، مي ‌تواند حق ‌الزحمه از صاحب كار دريافت نمايد.

ماده ۶۶

به كارآموزاني كه در اختبار قبول شده و سوگند ياد كنند، پروانه وكالت پايه يك داده مي شود. مادام كه كارآموز دوره كارآموزي را طي نكرده و پروانه وكالت به وي داده نشده نام او در فهرست اسامي وكلا درج نمي شود و بايد در فهرست اسامي كارآموزان كانون قيد شود.

ماده ۶۷

كارآموزان وكالت در دوران كارآموزي بايد حسن اخلاق و رفتار داشته باشند و نمي ‌توانند به شغل ديگري كه منافي با حيثيت و شئون وكالت است اشتغال ورزند. چنانچه به تشخيص كميسيون كارآموزي فقدان تمام يا برخي از شرايط مقرر در قانون در مورد آنها احراز شود، با تأييد رييس كانون و رأي دادگاه انتظامي پروانه كارآموزي آنان ابطال مي شود.

ماده ۶۸

هر يك از مقامات قضايي از ارتكاب اعمال خلاف اخلاق، حيثيت و شئون وكالت توسط كارآموزان يا فقدان شرايط قانوني در آنها يا ارتكاب تخلف انتظامي توسط آنان مطلع شود، حسب مورد ضمن اطلاع به دادستان يا رييس حوزه قضايي، گزارش امر را جهت رسيدگي به رييس كانون مربوطه ارسال مي كند.

ماده ۶۹

پس از حاضر شدن پروانه وكالت و قبل از تسليم به متقاضي، مشاراليه بايد در حضور رياست كانون و لااقل دو نفر از اعضاء هيأت ‌مديره به شرح زير سوگند ياد كند و صورت‌ مجلس قسم و قسم ‌نامه را امضاء نمايد: «در اين موقع كه مي ‌خواهم به شغل شريف وكالت نائل شوم به خداوند قادر متعال قسم ياد مي ‌كنم كه هميشه قوانين و نظامات را محترم شمرده و جز عدالت و احقاق حق منظوري نداشته و برخلاف شرافت قضاوت و وكالت اقدام و اظهاري ننمايم و نسبت به اشخاص و مقامات قضايي و اداري و همكاران و اصحاب دعوي و ساير اشخاص رعايت احترام را نموده و از اعمال نظريات سياسي و خصوصي و كينه‌ توزي و انتقام ‌جويي احتراز نموده و در امور شخصي و كارهايي كه از طرف اشخاص انجام مي ‌دهم راستي و درستي را رويه خود قرار داده و مدافع از حق باشم و شرافت من وثيقه اين قسم است كه ياد كرده ‌ام».

ماده ۷۰

پروانه وكالت پس از صدور گواهي اتمام دوره كارآموزي و موفقيت در آن، اداي سوگند، امضاي ذيل سوگندنامه و تعهدنامه به انجام معاضدت قضايي اعطا مي شود. امضاي پروانه وكالت دادگستري بر عهده رييس كانون مربوط است و پس از انجام تحليف، پروانه به وكيل تحويل مي شود.

بخش پنجم - درجه بندی وکلا و ترفیعات

ماده ۷۱

وكيلي كه به حكم دادگاه انتظامي به تنزل پايه محكوم شده است؛ وكيل پايه دو محسوب و حق وكالت در ديوان عالي كشور و دعاوي در صلاحيت دادگاه كيفري يك را ندارد.

ماده ۷۲

با احراز شرايط زير وكيل پايه دو به پايه يك ترفيع مي يابد:
۱
اشتغال به وكالت به مدت سه سال در پايه دو، مشروط بر اينكه پروانه همه ‌ساله تمديد اعتبار شده باشد. مدت تعليق و ممنوعيت از وكالت و توديع پروانه، جزء مدت مذكور محاسبه نمي شود.
۲
نداشتن محكوميت انتظامي درجه چهار و پنج و پرونده انتظامي منجر به تنظيم كيفرخواست.
۳
رعايت ضوابط وكالت، طبق قوانين و مقررات.
۴
ارائه گواهي نداشتن محكوميت مؤثر كيفري در دوره اشتغال به وكالت پايه دو.
تبصره
مدت انتظار ترفيع وكلايي كه قبل از ابلاغ اين آيين نامه به تنزل پايه وكالت محكوم شده‌ اند، سه سال از تاريخ شروع اجراي حكم است.

ماده ۷۳

در اجراي ماده ۱۱ لايحه استقلال، وكلاي متقاضي ترفيع علاوه بر دارا بودن شرايط مقرر قانوني، بايد حسن انجام ‌وظيفه وكالتي آنان حسب مورد به گواهي رييس حوزه قضايي و دادستان عمومي و انقلاب شهرستان محل پروانه فعاليت آن ‌ها برسد و در صورتي ‌كه محل پروانه فعاليت وكيل در مركز استان باشد، حسن انجام ‌وظيفه وكالتي بايد به تأييد رييس كل دادگستري استان و دادستان عمومي و انقلاب مركز استان مربوط برسد. مقامات قضايي ياد شده با اهتمام كافي و پس از استعلام از مراجع قضايي تابعه و احراز موضوع، حسن انجام ‌وظيفه وكيل را گواهي مي ‌كنند.

ماده ۷۴

درخواست ترفيع با رعايت شرايط مقرر در ماده ۷۲ اين آيين نامه به دفتر كانون تسليم و جهت بررسي به كميسيون ترفيع ارجاع مي شود. گواهي حسن انجام ‌وظيفه در مراجع قضايي حسب مورد از مقامات قضايي مذكور در ماده ۷۳ اين آيين نامه، گواهي حسن انجام كارهاي معاضدت قضايي يا عدم ارجاع امر معاضدت قضايي از شعبه معاضدت قضايي كانون و گواهي رعايت مقررات و نظامات و سوابق محكوميت انتظامي يا پرونده‌ هاي انتظامي از دادسراي انتظامي بايد ضميمه تقاضا باشد. كميسيون ترفيع حداكثر ظرف يك ماه پس از ارجاع درخواست را بررسي و با توجه به شرايط مقرر، نظر خود را بر قبول يا رد تقاضاي ترفيع اعلام مي كند. رد تقاضاي ترفيع در ظرف ده روز پس از ابلاغ، قابل تجديد نظر در هيأت‌ مديره است.

ماده ۷۵

كميسيون ترفيع از پنج وكيل منتخب هيأت ‌مديره كه داراي شرايط عضويت در هيأت ‌مديره باشند، تشكيل مي شود.

بخش ششم - تعهدات و وظایف وکلا

ماده ۷۶

اهم وظايف و تعهدات هر وكيل به شرح زير است:
۱
اهتمام به صلح و سازش پيش از طرح دعوا در مراجع قضايي و در تمام مراحل رسيدگي؛
۲
تنظيم وكالت ‌نامه و قرارداد مالي با موكل به نحو دقيق، كامل و با درج تاريخ و مبلغ دقيق حق ‌الوكاله مطابق با ماده ۱۹ لايحه استقلال و آيين نامه تعرفه حق ‌الوكاله و حق المشاوره و هزينه سفر وكلاي دادگستري و تسليم نسخه ‌اي از وكالتنامه و قرارداد مالي به موكل در قبال اخذ رسيد و نيز ثبت قرارداد مالي در سامانه ثبت قرارداد مالي وكلا و تسليم نسخه ‌اي از وكالتنامه و قرارداد مالي به مرجع قضايي مربوط؛
۳
دادن رسيد به موكل در قبال دريافت اسناد و وجوه دريافتي و استفاده از پايانه فروشگاهي؛
۴
انجام اقدامات زير پس از قبول وكالت:
الف
ارائه مشاوره حقوقي به موكل؛
ب
تنظيم قرارداد، دادخواست، شكوائيه و لايحه؛
پ
داوري و ميانجيگري با رعايت قوانين و مقررات؛
ت
همكاري با موكل در مراجع قضايي، دولتي و غيردولتي؛
ث
انجام‌ وظيفه وكالتي در مدت متعارف و نيز پيگيري امور موكل، بر اساس ضوابط قانوني و دفاع از حقوق موكل؛
۵
داير كردن دفتر در شهر محل اشتغال كه ازسوي كانون متبوع بر اساس مقررات اين آيين نامه تعيين مي شود، با حفظ شئون وكالت؛ وكلا ضامن امنيت اخلاقي دفتر كار خود هستند و نسبت به رعايت موازين شرعي، پوشش مناسب و رعايت عفاف و تقوي در دفتر كار مسئول ‌اند. وكيل بايد بر اعمال كاركنان دفتر وكالت نظارت كند و در صورت عدم نظارت كافي نسبت به خسارات ناشي از تخلفاتي كه كاركنان دفتر وكالت در ارتباط با وظايف محوله مرتكب مي شوند، مسئوليت مدني دارد. اين امر مانع از اقامه دعواي وكيل و زيان ‌ديده عليه كارمند مقصر نيست.
۶
پرداخت ماليات قانوني و ايفاي تعهدات مالي خود نسبت به كانون و صندوق حمايت وكلاي دادگستري در موعد مقرر؛
۷
تنظيم الحاقيه قرارداد و پرداخت ماليات، سهم كانون و سهم صندوق حمايت وكلاي دادگستري در مواردي كه در خصوص حق‌ الوكاله، پس از تنظيم وكالت ‌نامه و يا اعلام وكالت توافق ديگري شود؛
۸
اجتناب از دريافت هرگونه وجه يا مال يا سند رسمي يا غيررسمي از موكل علاوه بر ميزان مورد توافق به ‌عنوان حق ‌الوكاله و چنانچه توافق در بين نباشد، افزون بر تعرفه حق ‌الوكاله و هزينه ‌هاي دادرسي و هزينه ‌هاي سفر و ديگر هزينه ‌هاي متعارف مربوط به رسيدگي تحت هر اسم و عنوان، از قبيل وجه التزام و تضمين و مانند آن؛
۹
داشتن دفتر ثبت و بايگاني منظم و تشكيل پرونده به‌ صورت فيزيكي يا الكترونيكي براي هر موكل، به ‌نحوي ‌كه حاوي كليه اقدامات انجام ‌شده براي موكل باشد و نيز نگهداري سوابق دعاوي تا ۱۰ سال پس از مختومه شدن پرونده وكالتي؛
۱۰
خودداري از در اختيار غير گذاشتن اوراق وكالت ‌نامه سفيد امضاي خود؛
۱۱
خودداري از اعطاي وكالت به غير بدون داشتن حق توكيل و انتقال قرارداد وكالت بدون رضايت موكل يا پس از خاتمه قرارداد؛
۱۲
اجتناب از وكالت در ايام تعليق، ممنوعيت و محدوديت از وكالت در مراجع قضايي و مراجع اختصاصي غيرقضايي يا وكالت بدون تمديد اعتبار پروانه؛
۱۳
اجتناب از درج شروط مخالف اخلاق حسنه و يا شروط غيرمتعارف در قرارداد وكالت؛
۱۴
رعايت مصلحت موكل در موارد استناد به اختيار صلح و سازش مندرج در وكالت ‌نامه؛
۱۵
انجام كليه مكاتبات مربوط به وظايف وكالتي با استفاده از سربرگ خود كه حاوي نام، نام خانوادگي، نشاني دفتر، شماره تلفن، پست الكترونيكي، شماره پروانه و نام كانون متبوع باشد و خودداري از درج عناوين و سوابق شغلي غير از وكالت در اين قبيل مكاتبات؛
تبصره
درج عنوان مدارج تحصيلي براي دارندگان آن مشروط به ارائه مدرك به كانون، مجاز است. رعايت حكم مقرر در اين بند در مورد معرفي وكيل به هر نحوي الزامي است.
۱۶
خودداري از معرفي درجه، ميزان تحصيلات و تخصص خود، بالاتر و متفاوت از آنچه كه دارد، به وسيله اوراق چاپي يا تابلو يا وسايل ديگر و همچنين خودداري از استفاده از عناوين غيرواقعي؛
۱۷
پذيرش وكالت‌ هاي معاضدتي و تسخيري تا چهار پرونده در سال و نيز انجام اموري كه بر اساس قوانين و مقررات از طرف كانون به وي محول مي شود و جديت و دقت در انجام اين اقدامات و اطلاع ‌رساني اقدامات خود به كانون و واحد ارجاع دهنده؛
تبصره
وكيل معاضدتي و تسخيري از پرداخت ماليات و حقوق صنفي معاف است. در صورت دريافت حق ‌الوكاله، معافيت موضوع اين تبصره اعمال نمي شود.
۱۸
شركت در برنامه ‌هاي آموزشي و علمي كه به ‌منظور ارتقاي علمي و عملي وكلا ازسوي كانون به ‌صورت دوره ‌اي برگزار مي شود؛
۱۹
حضور در مرجع قضايي در مواردي كه حسب قانون حضور وكيل در مرجع قضايي الزامي است يا اعلام عذر موجه و يا ارسال لايحه در ساير موارد به ‌نحوي‌ كه رسيدگي مرجع قضايي به تأخير نيفتد؛
۲۰
رعايت ماده ۲۸ قانون وكالت مصوب ۱۳۱۵ با اصلاحات بعدي در موارد دعوت همزمان وي به چند مرجع قضايي و عدم امكان حضور در تمام مراجع مذكور؛
۲۱
خودداري از اعلام و بيان عذر خلاف واقع، در صورت عدم حضور در مراجع قضايي و مراجع انتظامي كانون در مواعد مقرر؛
۲۲
قبول و رؤيت كليه اوراق فرستاده شده از كانون اعم از نامه، اخطاريه، تصوير كيفرخواست و رأي كه به وسيله مأمور پست با كانون يا از طريق سامانه ارسال مي شود، به ‌محض رؤيت و ارائه رسيد در قبال دريافت اوراق مذكور از مأمور پست يا كانون؛
۲۳
پاسخ به شكايت ‌ها و اعلامات انتظامي در مواعد تعيين ‌شده، در دادسرا و دادگاه انتظامي از طريق تقديم لايحه و نيز حضور در دادسرا و دادگاه انتظامي در مواردي كه ضرورت حضور به وكيل اعلام مي شود؛
۲۴
خودداري از تصديق اسنادي كه اصول آن‌ ها را رؤيت نكرده است؛
۲۵
استفاده به موقع از اختيارات قانوني خود كه مورد توكيل واقع شده، مانند اعتراض به نظريه كارشناسي، واخواهي يا تجديدنظرخواهي، مگر اينكه با توجه به ادله ابرازي، اعتقادي به اقدام در موارد مذكور نداشته باشد، در اين صورت بايد به موكل يا نماينده امور او اطلاع داده و موافقت كتبي دريافت كند؛
۲۶
تحويل فوري پروانه وكالت، دفترچه و كارت شناسايي خود به كانون در صورت تعليق؛ مدارك مذكور تا پايان مدت تعليق، در كانون نگهداري خواهد شد؛
۲۷
تمديد پروانه وكالت قبل از انقضاي اعتبار آن؛ تمديد اعتبار در پروانه وكيل و سامانه اطلاع ‌رساني كانون درج و ملاك تشخيص اعتبار براي كليه مراجع است. هر وكيلي كه پروانه خود را در مهلت مقرر تمديد نكند، حق استفاده از عنوان وكيل و انجام امور وكالتي را ندارد.
۲۸
خودداري از تحصيل وكالت به ‌وسيله فريبنده يا ترغيب موكل به انعقاد قرارداد با وعده ‌هاي غيرواقعي از قبيل تضمين نتيجه دادرسي يا ادعاي داشتن نفوذ يا تضمين حصول نتيجه در مدت معين؛
۲۹
اجتناب از پذيرش حق‌ الوكاله به ميزان درصدي از عين مدعي به يا عين محكوم به (غير از وجه رايج)؛
۳۰
به‌ كارگيري تلاش خود در حدود مقررات، براي اطلاع از محتواي پرونده و انجام اقدامات متناسب و به ‌موقع در دفاع از موكل، به ‌نحوي ‌كه فرصت‌ ها و امكان دفاع از موكل تضييع نشود؛
۳۱
خودداري از قبول وكالت مستقيم يا غيرمستقيم در صورتي ‌كه وكيل و قاضي رسيدگي ‌كننده به پرونده، هم ‌زمان با رسيدگي، رابطه استاد و دانشجويي داشته باشند؛
۳۲
اطلاع ‌رساني فوري به موكل يا نماينده وي به هر طريق مقتضي، پس از ابلاغ رأي يا اخطاري كه مستلزم انجام امر يا پرداخت هزينه ‌اي از طرف موكل است؛
۳۳
رازداري و عدم افشاي اسرار موكل خود نزد ديگران؛
۳۴
خودداري از ارائه هرگونه مشاوره حقوقي يا هرگونه همكاري با طرف دعواي موكل در موضوع پرونده؛
۳۵
خودداري از تبليغ سوء عليه ساير وكلا، قضات و مراجع دولتي و قضايي و نيز اجتناب از هرگونه تبليغ يا اظهارنظر عليه مباني نظام جمهوري اسلامي و يا ارتكاب رفتار خلاف شرع يا قانون در فضاي حقيقي و يا مجازي؛
۳۶
اجتناب از رفتار مخل نظم دادگاه و ساير مراجع قضايي و دولتي و رعايت شأن مقامات قضايي و اداري و نيز رعايت نظم و انضباط در هنگام حضور و تردد در مراجع قضايي؛