سند حقوقی

اثبات جنبه عمومی با قسامه

پرسش

اگر شاکی در پرونده‌ای رضایت بدهد و پرونده با قرار موقوفی تعقیب بسته ­شود؛ آیا در خصوص جنبه عمومی با وصف فقدان دلیل (مثلا اخلال در نظمی که اتفاق افتاده) امکان اثبات جنبه عمومی آن با قسامه وجود دارد؟

نظر هیئت عالی

اولاً؛ با توجه به رای وحدت رویه شماره 815 مورخ 1400/8/18 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، تعیین هرگونه مجازات تعزیری مبتنی بر دلیل قسامه ممنوع می‌باشد. ثانیاً؛ قسامه صرفاً برای اثبات قصاص نفس و دیه کاربرد دارد و نباید آن را به سایر موارد تعمیم داد.

نظر اکثریت

جنبه عمومی ثابت می­‌شود؛ 1. نظریه اداره حقوقی شماره 4095/7 مورخ 28/9/78 «در ماده 313 قانون مجازات اسلامی تفاوتی بین اینکه جرم با قسامه ثابت شود یا با دلیل دیگر مقرر نشده و حکم موضوع به طور مطلق بیان شده؛ بنابراین هرگاه جرح عمدی با قسامه ثابت شود، چنانچه به نظر قاضیِ رسیدگی کننده عمل متهم موجب اخلال در نظم یا بیم تجری باشد، اعمال ماده مذکور بلامانع است.» 2. با توجه به ماده 231 قانون مجازات اسلامی قسامه، طریق اثبات اصل جرم است و وقتی اصل جرم ثابت شد آثار مترتب بر جرم نیز ثابت می­‌شود. (چه جنبه خصوصی و چه جنبه عمومی)

نظر اقلیت

جنبه عمومی ثابت نمی‌­شود؛ 1. از کلمه فقط در صدر مواد 313 و 456 ق.م.ا استفاده می­‌شود که در قسامه فقط جنبه خصوصی و دیه ثابت می­‌شود. 2. وقتی با قسامه، قصاص که جنبه خصوصی دارد ثابت نمی‌­شود؛ لذا به طریق اولی جنبه عمومی ثابت نخواهد شد. 3. فلسفه تشریع قسامه برای جلوگیری از به هدر رفتن خون مسلمان بوده است و این فلسفه به حسب مورد با قصاص و دیه تأمین می­‌شود و نیازی به اعمال مجازات علی­حده نمی­‌باشد. (جنبه عمومی)

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.