سند حقوقی

تکلیف دادسرا در صورت تشخیص صلاحیت دادگاه صلح

پرسش

در پرونده‌ای شخصی محکوم‌له پس از اخذ اجرائیه از واحد اجرای احکام مدنی در معیت مامورین اجرای احکام مدنی به درب منزل محکوم‌علیه مراجعه و اقدام به معرفی ماشین محکوم‌علیه جهت توقیف می‌نماید. در این حین محکوم‌علیه از منزل خارج و اقدام به فرار به همراه خودروی موصوف می‌نماید و مامورین و همچنین شاکی با موتور سیکلت اقدام به تعقیب ایشان می‌نمایند. در حین تعقیب و گریز متهم که متوجه حضور پلیس و بسته شدن مسیر خیابان می‌شود اقدام به ترمز و گرفتن و حرکت در خلاف جهت خیابان می‌شود و شاکی نیز که با موتور سیکلت در پشت سر وی در حال حرکت بوده است، با وی برخورد نموده سرنگون شده و به زمین برخورد می‌نماید. حال شاکی (محکوم‌له) شکایت ضرب و جرح عمدی علیه متهم (محکوم‌علیه) مطرح نموده است. چنانچه در مرحله تحقیقات، دادسرا به این نتیجه برسد که ضرب و جرح واقع شده عمدی نبوده بلکه غیر عمدی بوده است، تکلیف مرجع رسیدگی کننده به چه نحو می‌باشد؟ آیا می‌بایست کیفرخواست از جهت ضرب و جرح غیر عمدی خطاب به دادگاه صلح صادر شود یا اینکه با توجه به ترافیکی بودن حادثه (بی احتیاطی در امر رانندگی) رخ داده، نسبت به ترسیم کروکی اقدام و در نهایت قرار عدم صلاحیت به صلاحیت دادگاه صلح صادر گردد؟ آیا باید در خصوص عمدی بودن قرار منع تعقیب و در خصوص غیر عمدی بودن قرار دیگری صادر گردد؟

نظر هیئت عالی

درصورتی‌که دادسرا جرم واقع شده را از نوع جرایم رانندگی موضوع صلاحیت دادگاه صلح تشخیص دهد باید صرفاً قرار عدم صلاحیت صادر نماید و صدور کیفرخواست با توجه به رسیدگی مستقیم دادگاه صلح فاقد توجیه قانونی و ضرورت عملی است. ادعای عمدی بودن که از ناحیه مصدوم مطرح می‌شود تکلیفی برای اقدام خاص در دادسرا (صدور قرار منع تعقیب در فرض پرسش) ایجاد نمی‌کند.

نظر اتفاقی

در قسمت نحوه صدور قرار نهایی با عنایت به مواد 290 و 291 قانون مجازات اسلامی که عمد و غیر عمد را خصوصیات یک جنایت دانسته است، همگی اعضای حاضر در جلسه نظر بر صدور یک قرار نهایی داشتند چراکه صدور دو قرار جلب به دادرسی برای ایراد صدمه بدنی غیر عمدی و منع تعقیب برای ضرب و جرح عمدی، به جهت صلاحیت دوگانه دادگاه‌های کیفری دو و صلح تالی فاسد دارد. بعلاوه در خصوص دیگر قسمت سوال، علیرغم وجود اختلاف نظرهای زیاد میان اعضای حاضر در جلسه لیکن نظر قریب به اکثر بدین شرح می‎باشد که در صورت غیر عمدی بودن حادثه رخ داده (نظر به تحقیقات انجام شده و همچنین عنایت به این امر که عمدی بودن نیاز به وجود ادله دارد)، مستندا به بند 9 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و با عنایت به حادثه ترافیکی (بی احتیاطی در امر رانندگی) و غیر عمدی بودن موضوع پرونده، با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده جهت ادامه رسیدگی به دادگاه صلح ارسال گردد.

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.