ویترین یارها

نسبت‌سنج قوانین

فعال

دو یا چند مقرره را می‌سنجد و نسبت حقوقی میانشان را آشکار می‌کند: عام و خاص، مطلق و مقید، ناسخ و منسوخ، موافق یا متعارض

سازنده:تتیم سامانه هوشمند قوانیندسته: تحلیل قاعدهنسخه: 0.5.0آخرین به‌روزرسانی: ۱۴۰۵/۰۴/۲۵
پرتو بنویس

نسبت‌سنج چراغِ تعارض است: در برخوردِ دو حکم، با منطقِ اصول فقه روشن می‌کند کدام مقدم است و چرا.

این یار چه چیزی را برای شما ممکن می‌کند؟

  • مقایسهٔ دو یا چند مقرره و آشکارسازی رابطهٔ حقوقی میان آن‌ها
  • تشخیص نسبت عام و خاص و نسبت مطلق و مقید میان دو حکم
  • شناسایی رابطهٔ ناسخ و منسوخ و تعیین مقررهٔ معتبر روز
  • تمییز حکم موافق از متعارض و تعیین حکم مقدم در تعارض
  • ارائهٔ استدلال حقوقیِ مستند برای هر نسبت

نسبت‌سنج قوانین همان کاری را می‌کند که در اصول فقه و حقوق «شناخت نسبت میان احکام» نامیده می‌شود: دو یا چند قانون یا مقرره را کنار هم می‌گذارد و رابطهٔ حقوقی میان آن‌ها را روشن می‌کند. آشکار می‌کند که آیا یکی قانون عام است و دیگری خاص، یکی مطلق است و دیگری مقید، آیا یکی قانون پیشین را نسخ کرده، یا هر دو باید هم‌زمان اجرا شوند. برای هر نسبت، استدلال حقوقیِ آن را به زبان روشن و مستند به متن قوانین ارائه می‌دهد تا در مقام تعارض معلوم شود کدام حکم مقدم است و باید اجرا شود.

ورودی‌های این یار
  • حکم نخستخرده‌متن (ماده، تبصره، بند…) — از جنس قانون یا مقرره
  • حکم دومخرده‌متن (ماده، تبصره، بند…) — از جنس قانون یا مقرره

این یار را می‌توانید هنگام مطالعهٔ اسناد هم فرا بخوانید: روی کارت سند یا کارت ماده، هرجا ورودی‌اش سازگار باشد ظاهر می‌شود.

چرا این یار را ساختم

دغدغه‌ام این بود که در تعارضِ دو حکم، به‌جای حدس، روشن شود کدام مقدم است و چرا — با منطقِ اصولِ فقه، نه سلیقه.

جرقهٔ ساخت: بحث‌های تکراری بر سرِ اینکه کدام مقرره ناسخِ کدام است، بی‌آنکه کسی استدلالِ مکتوب بیاورد.

به روایتِ تیم سامانه هوشمند قوانین

این یار برای چه کسانی است؟

قاضی، وکیل و کارشناس حقوقی

در تعارضِ دو حکم، به‌جای حدس، استدلالِ مستندِ تقدم را در دست دارد.

تدوین‌گر و تنقیح‌گر مقررات

نسبتِ مصوبهٔ نو با احکام موجود — نسخ، تخصیص، تقیید — را پیش از تصویب می‌سنجد.

دانشجو و پژوهشگر اصول فقه

نسب اربعه را روی مثال‌های واقعیِ قوانین ایران تمرین می‌کند.

دیدگاه‌ها

دیدگاه شما در این نسخه آزمایشی فقط روی همین دستگاه ذخیره می‌شود.

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است؛ نخستین دیدگاه را شما بنویسید.