آيين نامه اجرايي انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و شهرك

چنانچه به استناد ماده (31) قانون، انتخابات ميان‌ دوره‌اي برگزار شود، فعاليت شوراي تشكيل شده براي باقيمانده همان دوره خواهد بود.

فهرست اسامي و مشخصات مكانهاي جمعيتي موضوع تبصره ذيل ماده (13) قانون توسط فرماندار تهيه و به وزارت كشور ارسال مي‌شود تا بنا به‌ تشخيص وزارت كشور، انتخابات به منظور تشكيل شوراهاي اسلامي شهرك در آنها برگزار شود.

مدت زمان اخذ رأي با تصويب و موافقت مشترك هيأتهاي اجرايي و نظارت شهرستان قابل تمديد مي‌باشد.

نامزدهاي انتخاباتي ذي نفع در صورت تمايل مي‌توانند در جلسه قرعه‌كشي شركت نمايند. تاريخ و محل قرعه‌ كشي بايد حداقل (24) ساعت قبل توسط فرماندار به منتخبين ذي ربط ابلاغ شود.

چنانچه هيأت نظارت شهرستان، معتمدان پيشنهادي فرماندار را تأييد ننمايد، فرماندار موظف است به همان تعداد معتمدان ديگري را به هيأت نظارت‌معرفي نمايد.

نمايندگان فرماندار موظفند بلافاصله پس از حضور در محل شعبه ثبت نام و اخذ رأي، صندوق و تعرفه و برگهاي رأي و ساير وسايل و لوازم مورد نياز ‌را در اختيار اعضاي شعبه قرار داده و آنان را نسبت به وظايف خود توجيه نمايند. مسؤوليت حفظ و حراست از برگهاي رأي به منظور جلوگيري از خروج آنها از محل شعبه اخذ رأي به عهده نماينده فرماندار مي‌باشد.

در صورتي كه به تعداد لازم از كميسيونهاي مذكور داوطلب نباشد مجلس از ميان ساير نمايندگان داوطلبان (5) نفر را انتخاب مي‌نمايد.

در هر استاني كه تعداد نمايندگان آن از سه نفر كمتر باشد و يا به حد نصاب از آن استان داوطلب نباشد، تعيين بقيه اعضاء از بين نمايندگان استانهاي ‌مجاور با هيأت مركزي نظارت مي‌باشد.

فرماندار موظف است به منظور پرهيز از هر گونه اشتباه و از قلم‌ افتادگي، در پايان مهلت قانون ثبت نام نيز بلافاصله اسامي كليه داوطلبان حوزه انتخابيه را ‌كه سوابق آنها از قبل استعلام شده است براساس حروف الفبا به مراجع ياد شده ارسال نمايد.

اظهارنظر و تصميم ‌گيري در خصوص تأييد يا عدم تأييد صلاحيت داوطلبان براساس قانون تنها از وظايف و اختيارات هيأتهاي اجرايي و نظارت‌ مي‌باشد و دستگاههاي ياد شده در ماده (46) قانون حق اظهارنظر در اين مورد را ندارند و موظفند فقط سوابق داوطلبان را منعكس نمايند.

چنانچه در مهلت مقرر هيچ گونه شكايتي از حوزه انتخابيه واصل نشده، مراتب صورتجلسه و به همان نحو عمل خواهد شد.

فعاليتهاي تبليغاتي انتخابات شوراها توسط داوطلبان عضويت در شوراها و طرفداران آنان تحت هر عنوان، قبل و بعد از مدت تعيين شده ممنوع ‌است.

به لحاظ حفظ حرمت و قداست حضرت امام خميني (‌ره) و مقام معظم رهبري، استفاده از عكس و نام و فرمايشات ايشان در عكس پوستر و زندگي‌نامه‌ به هر شكل و عنوان ممنوع است.

در عكس و پوستر و زندگينامه غير از نوشتن مشخصات فردي و سوابق تحصيلي، شغلي و فعاليتهاي فرهنگي، اجتماعي، سياسي و مبارزاتي و‌ اعلام طرحها و برنامه‌ها و خدماتي كه در چهارچوب اهداف و وظايف شوراها مي‌باشد، نوشتن هر گونه مطالب ديگري ممنوع است.

استفاده از عكس نامزد انتخاباتي از نوع همان سياه و سفيد كه در تهيه پوستر به كار گرفته شده، در زندگي‌نامه بلامانع است.

درجات تحصيلي و سوابق خدمات و فعاليتهاي مورد ادعا در آثار تبليغاتي بايد مستند به مداركي باشد كه در صورت نياز بتوان به هيأت اجرايي‌ ارائه نمود.

استفاده از بلندگو در سخنرانيها به گونه‌اي كه مخل آسايش ديگران نباشد مجاز است.

استفاده از عكس با لباس فرم نيروهاي نظامي و انتظامي و بسيجي ممنوع است.

مجامع، احزاب و گروههاي مجاز مي‌توانند حمايت خود از نامزد انتخاباتي مورد نظر را به طور كتبي به وي اعلام نمايند و نامزد مزبور مجاز است ‌حمايت آنان در آثار تبليغاتي خود منعكس و منتشر نمايد.

هيأتهاي اجرايي موظفند با همكاري شهرداري و يا ساير امكانات محلي، محلهاي مناسبي را به منظور الصاق و يا آويختن آثار تبليغاتي نامزدها‌ تعيين نمايند.

مرحله مراجعه رأي‌ دهندگان 1 - اعضاي شعبه بايد ترتيبي اتخاذ نمايند كه رأي‌ دهندگان از يك سمت وارد محل شعبه شوند و پس از دادن رأي از سمت ديگر خارج گردند. 2 - مأمورين انتظامي موظفند طبق دستور نماينده فرماندار يا رئيس شعبه ثبت نام و اخذ رأي از ازدحام در داخل محوطه اخذ رأي ممانعت نمايند تا اخذ رأي در ‌كمال آرامش انجام پذيرد. 3 - رأي‌ دهندگان با در دست داشتن عين شناسنامه خود در محل شعبه ثبت نام و اخذ رأي حضور مي‌يابند و به ترتيب به منظور ثبت نام و دادن رأي وارد محوطه‌ اخذ رأي مي‌شوند.

مرحله كنترل ‌كنترل در سه مرحله انجام مي‌شود:

كنترل شناسنامه: ‌نماينده فرماندار يا رئيس شعبه يا هر يك از سه منشي شعبه ثبت نام و اخذ رأي با ملاحظه شناسنامه رأي دهنده موارد را مورد توجه قرار مي دهند: ‌الف - شناسنامه به مهر شعب ديگر ممهور نشده باشد. ب - شناسنامه متعلق به شخص مراجعه‌ كننده بوده و صاحب آن در روز اخذ رأي حداقل (15) سال تمام سن داشته باشد.

نماينده فرماندار با رئيس شعبه و يا هر يك از سه منشي، انگشت سبابه دست راست رأي‌ دهنده را كنترل مي‌نمايد تا آلوده به رنگ جوهر استامپ، كه‌ نشان ‌دهنده رأي در شعبه ديگر است، نباشد. ‌در صورتي كه مراجعه ‌كننده داراي شناسنامه‌اي باشد كه ممهور به مهر انتخابات در روز اخذ رأي است و دلالت بر دادن رأي در شعبه ديگري نمايد و يا در انگشت ‌سبابه او اثر جوهر استامپ شعبه اخذ رأي ديگري مشاهده شود، با دستور نماينده فرماندار از رأي دادن وي جلوگيري به عمل مي‌آيد.

كنترل شرط احراز توطن: ‌به استناد بند (3) ماده (25) و تبصره ذيل آن، اعضاي شعبه ثبت نام و اخذ رأي به روشهاي مقتضي كنترل مي‌نمايند كه شخص راي‌ دهنده و يا افراد تحت تكفل‌ وي (‌همسر و فرزندان) حداقل يك سال متوالي متصل به زمان اخذ رأي در محل سكونت داشته باشد. ‌به استناد قسمت اخير بند (3) ماده (25) قانون، در شهرها و شهركهاي بالاي يكصد هزار نفر جمعيت نيازي به احراز سكونت نمي‌باشد.

مرحله ثبت نام 1 - پس از انجام مرحله كنترل و حصول اطمينان از اينكه شناسنامه متعلق به مراجعه ‌كننده است و واجد شرايط رأي دادن مي‌باشد، يك نفر از منشي‌ها نسبت به‌ ثبت مشخصات وي براساس مندرجات شناسنامه بر روي برگ تعرفه اقدام و پس از اخذ اثر انگشت رأي ‌دهنده روي برگ تعرفه، آن را با قيد تاريخ با مهر انتخاب‌ ممهور و امضاء مي‌نمايد. 2 - متصدي ثبت نام، شناسنامه رأي ‌دهنده را نيز به مهر انتخابات ممهور و به وي تحويل مي‌نمايد.

‌د - مرحله اخذ رأي

پس از ثبت نام از رأي ‌دهنده، متصدي ثبت نام برگ رأي را بعد از ممهور نمودن به مهر انتخابات از محل نقطه ‌چين از تعرفه انتخاباتي جدا مي‌كند و به ‌رأي‌ دهنده تسليم مي‌نمايد تا رأي ‌دهنده اسم نامزد يا نامزدهاي مورد نظر خود را حداكثر به تعداد اعضاي اصلي شورا بر روي آن بنويسد، تا كند داخل صندوق‌ بياندازد و از درب خروجي شعبه خارج شود. بديهي است تعرفه‌هاي انتخاباتي در محل شعبه باقي مي‌ماند و بايد در نگهداري و حفاظت آنها دقت مراقبت كامل‌ به عمل آيد.

نماينده فرماندار و اعضاي شعبه ثبت نام و اخذ رأي بايد ترتيبي اتخاذ نمايند كه رأي‌ نويسي مخفي باشد و به صورت كاملاً آزاد و بدون اعمال نفوذ شخص‌ ديگري انجام پذيرد و هيچ يك از اعضاي شعبه و نماينده فرماندار و مأمورين انتظامي و نماينده هيأت نظارت و اصولاً كليه افراد كه به هر گونه در شعبه وظيفه‌اي‌ بر عهده دارند حق نوشتن رأي براي اشخاص را ندارند. در صورتي كه براي نوشتن رأي نياز به فرد ديگري باشد، رأي دهنده بايستي از وجود افراد خارج از شعبه كه مورد اعتماد وي هستند، استفاده نمايد و اعضاي شعبه ‌نيز كنترل نمايند تا عمل خلاف قانون انجام نگيرد

نماينده هيأت نظارت حق دخالت در امور اجرايي انتخابات را ندارد و در صورت مشاهده تخلف يا اعمال نفوذ موظف است مراتب را به اعضاي شعبه و‌ نماينده فرماندار تذكر دهد و آنان ضمن بررسي موضوع بايد فرد يا افراد خاطي را توسط مأمورين انتظامي حاضر در شعبه جلب و مراتب را صورتجلسه نمايند و‌همراه خاطي تحويل مقامهاي قضايي دهند.

ه ـ - مرحله قرائت و شمارش آرا اعضاي شعبه پس از انقضاي مدت اخذ رأي در صورت حصول اطمينان از اينكه كليه مراجعه ‌كنندگان رأي خود را در صندوقهاي ‌رأي انداخته‌اند و ديگر كسي براي دادن رأي در محل شعبه حضور ندارد، بلافاصله پس از شمارش تعرفه‌ها و ثبت تعداد آن در صورت جلسه، با حضور نماينده ‌فرماندار و نماينده هيأت نظارت، شمارش و قرائت آراء را به ترتيب ذيل آغاز مي‌نمايند:

ابتدا رئيس يا نايب رئيس شعبه اخذ رأي به همكاري يكي از منشي ها لاك و مهر اخذ رأي را باز و تعداد برگهاي داخل صندوق را بدون اينكه قرائت شود شمارش مي كنند و پس از تطبيق تعداد آنها با تعداد برگهاي تعرفه به يكي از دو حالت زير عمل مي نمايد: ‌الف - چنانچه تعداد اوراق رأي داخل صندوق بيشتر از تعداد تعرفه‌ها باشد بر اساس بند «ج» ماده (20) قانون، به تعداد اضافي ابتدا از اوراق غيرچاپي و متفرقه ‌و سپس از مجموع برگهاي رأي، بدون اينكه خوانده شود بر مي‌دارند و جمله «‌باطل شد» را در پشت آن قيد و تعداد آن را در صورت جلسه اخذ رأي نيز درج و در‌ پايان ضميمه صورتجلسه مي‌نمايند. ب - در صورتي كه تعداد اوراق رأي داخل صندوق مساوي يا كمتر از تعداد تعرفه‌ها باشد، اقدام خاصي صورت نمي‌گيرد و فقط مراتب در صورتجلسه درج‌ مي‌شود.

پس از اينكه شمارش آراء به ترتيب ياد شده انجام شد، قرائت آرا با رعايت مواد (19)، (20)، (22) و (23) قانون و بندها و تبصره‌هاي ذيل آنها انجام خواهد‌ شد.

‌و - مرحله تنظيم صورتجلسه ‌پس از خاتمه شمارش و قرائت آراء، صورتجلسه اخذ رأي شعبه در پنج نسخه تنظيم و سپس تعداد رأي هر يك از نامزدها در صورتجلسه قيد مي شود. پس از انجام اين كار، صورتجلسه به امضاي نماينده‌ فرماندار و اعضاي شعبه اخذ رأي و نماينده هيأت نظارت مي‌رسد و بلافاصله كليه اوراق و مدارك انتخاباتي و يك نسخه از صورتجلسه تنظيمي داخل صندوق‌رأي قرار داده مي‌شوند و پس از لاك و مهر شدن صندوق يا صندوقها، اعضا شعبه اخذ رأي به اتفاق نماينده فرماندار و به همراه نماينده هيأت نظارت و مأموران ‌محافظ صندوق، صندوق يا صندوقهاي رأي را همراه با يك نسخه از صورتجلسه نتايج آراي شعبه و ساير مدارك رسماً تحويل هيأت اجرايي مي‌دهند. از سه نسخه باقي مانده صورتجلسه نتايج آراء، يك نسخه تحويل نماينده هيأت نظارت، يك نسخه تحويل نماينده فرماندار و يك نسخه نيز تحول رئيس شعبه‌ مي‌شود. ‌اگر در روز اخذ رأي مسايل و مشكلاتي پديد آيد بايد در قسمت انتهاي صورتجلسه نوشته شود و به امضاي اعضاي شعبه، نماينده فرماندار و نماينده هيأت ‌نظارت شهرستان برسد.

شكاياتي قابل طرح و بررسي مي‌باشد كه نام و نام خانوادگي، نام پدر، آدرس محل كار يا سكونت شاكي كه هويت وي را آشكار مي‌نمايد، دارا باشند.

هيأت اجرايي پس از پايان مهلت دريافت و رسيدگي به شكايات، چنانچه هيچ گونه شكايتي از انتخابات دريافت ننموده باشد، مراتب عدم وصول‌ شكايت را نيز صورتجلسه مي‌نمايد.

چنانچه بررسي شكايات منجر به ابطال آراي شعبه يا شعبي از حوزه انتخابيه شود كه در سرنوشت انتخابات مؤثر باشد، هيأت اجرايي شهرستان‌ موظف است آراي باطل شده را در نتايج قبلي دخالت داده و نتيجه جديد به دست آمده از آن را در صورتجلسه مذكور منظور نمايد.

پيشنهاد ابطال كل انتخابات يا آراي شعبه يا تعدادي از شعب مي‌بايد مستدل و براساس مواد قانون باشد.

هيأت نظارت شهرستان موظف است حداكثر ظرف مدت ياد شده چنانچه صحت برگزاري انتخابات را تأييد ننمايد، پيشنهاد ابطال انتخابات حوزه‌ انتخابيه را طي صورتجلسه‌اي همراه با دلايل و مدارك مستند به هيأت نظارت استان ارائه نمايد.

هيأت نظارت شهرستان موظف است پس از وصول پيشنهاد ابطال انتخابات از هيأت نظارت شهرستان حداكثر ظرف پنج روز چنانچه با پيشنهاد ابطال‌ انتخابات موافق نباشد مراتب را طي صورتجلسه‌اي با هيأت مذكور اعلام نمايد و در صورتي كه با پيشنهاد ابطال موافق باشد موظف است مراتب را به منظور‌ اظهارنظر نهايي به هيأت مركزي نظارت اعلام نمايد.

هيأت مركزي نظارت موظف است ظرف پنج روز پس از وصول صورتجلسه از هيأت نظارت استان، نظر نهايي خود را در خصوص تأييد صحت يا‌ ابطال برگزاري انتخابات به هيأت نظارت استان اعلام نمايد.

هيأتهاي نظارت موظفند از طريق سلسله مراتب و به همان ترتيبي كه صورتجلسه‌هاي اظهارنظر در خصوص صحت يا عدم صحت برگزاري ‌انتخابات در حوزه انتخابيه را دريافت نموده‌اند نظريه خود را به هيأت اجرايي شهرستان اعلام نمايند.

به استناد ماده (58) قانون ابطال يك يا چند شعبه اخذ رأي كه در سرنوشت انتخابات مؤثر باشد با تأييد هيأت مركزي نظارت معتبر خواهد بود. بنابراين هيأتهاي نظارت شهرستان و استان در اظهارنظرهاي خود در خصوص صحت و يا عدم صحت برگزاري انتخابات اين موضوع را مد نظر خواهند داشت.

چنانچه ظرف مهلت مقرر شكايتي واصل نشود، مراتب عدم وصول شكايت نيز به فرماندار مربوط اعلام خواهد شد.

فرماندار موظف است نظر قطعي و نهايي دريافتي از هيأت نظارت استان در خصوص تأييد يا عدم تأييد صحت برگزاري انتخابات را از طريق انتشار‌آگهي به آگاهي اهالي حوزه انتخابيه برساند.

كارت عضويت فقط براي اعضاي اصلي شورا صادر مي‌شود.