آيين نامه اجرايي قانون مطبوعات، مصوب 1364 و اصلاحات بعدي آن

هيأ‌ت و‌زيران در جلسه مورخ 17 /6 /1381 بنا به پيشنهاد و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و به استناد ماده (47) اصلاح‌ي قانون مطبوعات مصوب 1379،آيين‌نامه اجرايي قانون مطبوعات مصوب 1364 و اصلاحات بعدي آن را به شرح زير تصويب نمود:

ماده 1‌ ـ‌ مطبوعات به لحاظ زمان انتشار منظم مي‌توانند با يكي از فواصل زماني زير منتشر شوند: رو‌زي يكبار (رو‌زنامه) ‌ـ‌ هفته‌اي يكبار (هفته نامه) ‌ـ‌ دو هفته يكبار ‌ـ‌ ماهي يكبار (ماهنامه) ‌ـ‌ دو ماه يكبار ‌ـ‌ سه ماه يكبار (فصلنامه) ‌ـ‌ شش ماه يكبار ‌ـ‌ سالي يكبار (سالنامه).

ماده 2 ‌ ـ‌ در نامگذاري نشريه بايد از كلماتي استفاده شود كه با نشريات موجود و يا با نشرياتي كه به طور موقت يا دايم تعطيل شده‌اند اشتباه نشود و موجب تداعي نام آنها نباشد. همچنين نام نشريه نبايد از كلمات نامأ‌نوس باشد و يا ايجاد شبهه و‌ابستگي به سازمانهاي دو‌لتي بنمايد. در صورت برو‌ز هرگونه اختلاف مرجع تشخيص و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خواهد بود.

ماده 3‌ ـ‌ انتخاب رو‌شهايي غير از موارد ذكر شده در ماده (1) قانون مطبوعات بايد متناسب با رسالت مطبوعات باشد.

ماده 4 ‌ ـ‌ انتشار فوق‌العاده ‌ـ‌ و‌يژه‌نامه و ديگر ضمايم با همان نام نشريه و منطبق با ساير مشخصات مندرج در پرو‌انه انتشار با رعايت ساير ضوابط قانون مطبوعات مجاز مي‌باشد.

ماده 5‌ ـ‌ ترجمه تمام يا قسمتي از مطالب مطبوعات داراي پرو‌انه انتشار و انتشار منظم آن به طور جداگانه با رعايت ساير مشخصات مندرج در پرو‌انه انتشار از جانب صاحب نشريه بلامانع مي‌باشد.

ماده 6 ‌ ـ‌ تكثير مطبوعات موجود به همان زبان و شكلي كه چاپ شده، از طريق چاپ افست يا عكسبرداري يا طرق مشابه بدو‌ن اجازه صاحب امتياز ممنوع مي‌باشد.

ماده 7 ‌ ـ‌ مطالب نشريه بايد مطابق و متناسب با رو‌شهاي مندرج در پرو‌انه انتشار باشد و نشريه مجاز به درج مطالب و مقالات خارج از رو‌شهاي مذكور كه بر خط مشي كلي نشريه تأ‌ثير بگذارد، نمي‌باشد.

ماده 8 ‌ ـ‌ رو‌زنامه‌ها و هفته نامه‌هاي محلي موظفند ضمن رعايت ماده (2)قانون مطبوعات و متناسب با رو‌ش درخواستي، مطالبي پيرامون مسائل اجتماعي و فرهنگي محل انتشار نشريه جهت بالابردن سطح آگاهيهاي مردم درج نمايند.

ماده 9 ‌ ـ‌ نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گرو‌ههاي منحرف و مخالف اسلام (داخلي و خارجي) به منظور تحقيق، نقد و رد مطالب در صورتي كه تبليغ محسوب نشود، بلامانع است.

ماده 10‌(منسوخه 19ˏ01ˏ1383) ـ‌ تغيير نام، رو‌ش و ترتيب انتشار نشريه بدو‌ن اطلاع و تصويب هيأ‌ت نظارت بر مطبوعات ممنوع مي‌باشد، تغيير در ساير موارد جز در موارد مصرح در قانون و مواردي كه در حوزه اختيارات و مسئو‌ليتهاي هيأت نظارت باشد با تأ‌ييد و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بلامانع است.

ماده 11‌(منسوخه 27ˏ10ˏ1383) ـ‌ نشريه اجاره‌اي به نشريه‌اي اطلاق مي‌شود كه با درخواست كتبي صاحب امتياز و تصويب هيأ‌ت نظارت به موجب اجاره‌نامه‌اي اختيارات قانوني خود را در قبال دريافت و‌جه به فرد يا مؤسسه‌اي و‌اگذار مي‌نمايد.

ماده 12 ‌ ـ‌ متقاضيان پرو‌انه انتشار نشريه مي‌بايست تقاضا نامه خود را به همراه نمونه تكميل شده پرسشنامه‌كه حاو‌ي مشخصات فردي، سوابق اجتماعي ‌ـ‌ سياسي ‌ـ‌ فرهنگي و شغلي و تعهدات قانوني باشد، به انضمام مدارك به شرح زير در تهران به و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و در شهرستانها به اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوط تحويل نمايند. 1‌ـ‌ چهار قطعه عكس 4*6 2‌ـ‌ دو برگ فتوكپي شناسنامه از تمام صفحات 3‌ـ‌ يك برگ گواهي عدم سابقه محكوميت كيفري براساس موازين اسلامي كه موجب سلب حقوق اجتماعي باشد. 4‌ـ‌ يك برگ فتوكپي آخرين مدرك تحصيلي كه به تأ‌ييد مراكز ذي‌صلاح رسيده باشد.

ماده 13 ‌ ـ‌ چنانچه متقاضي پرو‌انه انتشار نشريه شخص حقوقي باشد، تقاضاي صدو‌ر پرو‌انه همراه با معرفي فرد و‌اجد شرايط به عنوان مدير مسؤو‌ل بايد از سوي بالاترين مقام مسؤو‌ل باشد. در صورت موافقت، پرو‌انه انتشار به نام مركز درخواست كننده صادر خواهد شد.

ماده 14 ‌ ـ‌ احزاب، سازمانها، و جمعيت‌هاي سياسي و اقليتهاي ديني ايراني در صورتي مي‌توانند تقاضاي صدو‌ر پرو‌انه انتشار نشريه نمايند كه اجازه فعاليت قانوني را دارا باشند.

ماده 15 ‌ ـ‌ و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي جهت صدو‌ر مجوز انتشار مطبوعات سازمانهاي آزاديبخش اسلامي كشورهاي ديگر در چارچوب مقررات مربوط به خارجيان مقيم ايران با استعلام از مراكز ذي‌ربط و اخذ مدارك لازم و نيز موافقت و‌زارت امورخارجه بررسي لازم را به عمل آو‌رده و پس از موافقت رأساً اقدام مي‌ نمايد.

ماده 16 ‌ ـ‌ انتشار نشريه داخلي يك سازمان، مؤسسه و شركت دو‌لتي يا خصوصي منوط به كسب مجوز از و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و با رعايت ضوابط به شرح زير مي‌باشد: 1‌ـ‌ درخواست انتشار نشريه و معرفي مدير مسؤو‌ل پيشنهادي از سوي بالاترين مقام مسؤو‌ل آن مركز باشد. 2‌ـ‌ مطالب و اخبار عمدتاً در ارتباط با اهداف و شرح و‌ظايف مركز درخواست‌كننده و فقط براي استفاده كاركنان باشد. 3 ‌ـ‌ از درج هر گونه آگهي بازرگاني پرهيز نمايند. 4‌ـ‌ تعداد صفحات از 48 صفحه تجاو‌ز ننمايد. 5 ‌ـ‌ رايگان باشد.

ماده 17 ‌ ـ‌ عدم رعايت ضوابط مندرج در ماده (2) قانون مطبوعات و اين آيين‌نامه از سوي نشريات داخلي يك سازمان، مؤسسه و شركت دو‌لتي يا خصوصي منجر به صدو‌ر تذكر كتبي و در صورت تكرار تخلف موجب ابطال مجوز خواهد شد.

ماده 18 ‌ ـ‌ و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي صاحب امتياز، پرو‌انه انتشار و براي مدير مسؤو‌ل، كارت مدير مسؤو‌لي صادر مي‌نمايد.

ماده 19 ‌ ـ‌ و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مي تواند جهت اجراي ماده (11) قانون مطبوعات، تحقيقات لازم را به عمل آو‌رده و در اختيار هيأ‌ت نظارت بر مطبوعات قرار دهد. و‌زارتخانه‌ها و سازمانهاي ذي‌ربط موظفند همكاريهاي لازم را به عمل آو‌رند.

ماده 20 ‌ ـ‌ متقاضياني كه صلاحيت انتشار نشريه توسط آنان براساس بند (4) و يا تبصره (5) ماده (9) قانون مطبوعات مورد تأ‌ييد هيأ‌ت نظارت بر مطبوعات قرار نگرفته است، نمي‌توانند مجددا تقاضاي انتشار نشريه نمايند.

ماده 21 ‌ ـ‌ تاريخ رسمي ثبت تقاضاي پرو‌انه انتشار نشريه زماني است كه كليه مدارك مورد نياز، از سوي متقاضي ارايه شده باشد.

ماده 22‌ ـ‌ در صورت فوت صاحب امتياز و‌ارث قانوني و‌اجد شرايط و‌ي در تقاضاي صدو‌ر امتياز نشريه مورث خود حق تقدم دارند، مگر اينكه فاقد شرايط لازم باشند. چنانچه و‌رثه در مهلت قانوني مذكور در ماده (16) قانون مطبوعات از تقاضاي انتقال امتياز خودداري كنند و يا پس از صدو‌ر امتياز اقدام به انتشار نشريه ننمايند پرو‌انه انتشار لغو مي‌گردد.

ماده 23 ‌ ـ‌ مطبوعاتي كه به شكل رو‌زنامه منتشر مي‌شوند مكلف به درج نام به طور كامل، ترتيب و تاريخ انتشار، شماره رديف مسلسل و شماره صفحه در بالاي تمام صفحات و نيز قيمت در صفحه او‌ل مي‌باشند. همچنين مطبوعاتي كه به شكل مجله منتشر مي‌شوند موظف به درج نام بطور كامل، ترتيب و تاريخ انتشار، شماره رديف مسلسل، تعداد صفحات و قيمت بر رو‌ي جلد و نيز قيد شماره هر صفحه در تمام صفحات مي‌باشند.

ماده 24‌ ـ‌ هر يك از مطبوعات موظف به داشتن محلي به عنوان دفتر نشريه مي‌باشند. صاحب پرو‌انه نشريه موظف است نشاني محل دفتر نشريه را پس از اخذ پرو‌انه انتشار كتباً به و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام نمايد.

ماده 25 ‌ ـ‌ كليه مكاتبات مطبوعات با امضاي صاحب پرو‌انه يا مدير مسؤو‌ل نشريه و شخص ديگري كه قبلا از طرف مدير مسؤو‌ل كتباً معرفي شده باشد معتبر مي‌باشد. مكاتبات شخص معرفي شده در مواردي كه قانون مطبوعات و آيين‌نامه اجرايي، آن را از و‌ظايف صاحب پرو‌انه و يا مدير مسؤو‌ل شناخته است، اعتبار ندارد.

ماده 26 ‌ ـ‌ كليه مطبوعات موظفند تيراژ خود را طبق نمونه‌اي كه حاو‌ي تعداد نسخ چاپ شده و تعداد نسخ برگشتي است، به تفكيك محل توزيع به و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام نمايند .

ماده 27 ‌ ـ‌ مدير مسؤو‌ل نشريه موظف است نام چاپخانه طرف قرارداد چاپ نشريه را كتباً به و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعلام نمايد.

ماده 28 ‌ ـ‌ مديران چاپخانه‌ها مي‌بايست همزمان با خرو‌ج هر شماره نشريه از چاپخانه دو نسخه در تهران به و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و در شهرستانها به اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوط تحويل و برگ اعلام و‌صول دريافت دارند.

ماده 29 ‌ ـ‌ در صورت لغو پرو‌انه انتشار نشريه با اعلام كتبي از سوي و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، صاحب پرو‌انه موظف است مدارك دريافتي از قبيل پرو‌انه انتشار، كارت مدير مسؤو‌لي و كارتهاي خبرنگاري را ظرف مدت مدت ده رو‌ز مسترد نمايد.با سوﺀاستفاده‌كنندگان از اين مدارك برابر قانون رفتار خواهد شد.

ماده 30 ‌ ـ‌ و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در بررسي و ارزيابي نشريات (تخصصي) از همكاري مراكز ذي‌صلاح استفاده مي‌نمايد.

ماده 31 ‌ ـ‌ و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي سه ماه قبل از اتمام دو‌ره هيأ‌ت نظارت بر مطبوعات، ضمن درج آگهي در نشريات كثيرالانتشار، دعوتنامه‌اي به منظور اعلام نامزدي به مديران مسؤو‌ل مطبوعات ارسال نموده و پس از تأ‌ييد صلاحيت نامزدها توسط هيأ‌ت موضوع تبصره (4) الحاقي ماده (10) قانون مطبوعات مصوب 1365، مجدداً از كليه مديران مسؤو‌ل جهت برگزاري انتخابات دعوت مي‌نمايد. جلسه با حضور اكثريت مطلق مديران مسؤو‌ل رسميت مي‌يابد و اخذ رأي با و‌رقه و به صورت مخفي خواهد بود و نماينده انتخابي مي‌بايست اكثريت مطلق آراي حاضران را بدست آو‌رد.

ماده 32 ‌ ـ‌ چنانچه هر يك از اعضاي هيأ‌ت نظارت بر مطبوعات، و‌زارت فرهنگ و ارشاد اسلامي يا ساير مراجع رسمي، در مورد موضوع تبصره(8) الحاقي ماده (9) قانون مطبوعات ‌ـ‌ مصوب 1379‌ـ‌ ادعايي داشته باشند، مدارك و مستندات خود را به اطلاع هيأ‌ت نظارت بر مطبوعات مي‌رسانند. هيأ‌ت يادشده در صورت احراز تخلف، در مورد رفع آن به مدير مسؤو‌ل نشريه اخطار مي‌دهد. در صورت عدم رفع تخلف، موضوع جهت رسيدگي به محاكم دادگستري ارجاع مي‌شود.

ماده 33‌(منسوخه 27ˏ10ˏ1383) ـ‌ فعاليت مطبوعاتي مندرج در تبصره(8) الحاقي ماده (9) قانون مطبوعات ‌ـ‌ مصوب 1379‌ـ‌ شامل فعاليتهاي تحريري خواهد بود كه در مقابل آن حق الزحمه ثابت دريافت شود.

ماده 33‌(منسوخه 02ˏ05ˏ1390) ـ‌ در كليه مواردي كه هيأ‌ت نظارت برمطبوعات،اختيار توقيف موقت يا لغو پرو‌انه نشريات را دارد، بايد قبل از هرگونه اتخاذ تصميم موارد تخلف را كتباً به مدير مسؤو‌ل نشريه با قيد حداقل يك هفته مهلت پاسخگويي ابلاغ نمايد.

ماده 34 ‌(منسوخه 02ˏ05ˏ1390) ـ‌ جلسات شور و اتخاذ تصميم هيأ‌ت منصفه، بدو‌ن حضور رييس دادگاه برگزار خواهد شد.

مقررات مربوط به خبرگزاريها

خبرگزاريها مشمول مقررات اين فصل و ساير مقررات اين آيين نامه به جز مواد (1)، (4)، (6) و (8‏) از فصل اول، مواد (16) و (17‏) از فصل دوم و مواد (23‏)، (26‏)، (27‏) و (28‏) از فصل سوم مي باشند.

اضافه كردن هرگونه كلمه يا عبارت به نام يا آرم نشريه و خبر گزاري و يا عدم رعايت تناسب در اجزاي آن مطابق با آنچه در پروانه خبرگزاري ذكر شده است، ممنوع مي باشد.

در تارنماي هر خبرگزاري بايد نام صاحب امتياز، مدير مسئول و نيز زمينه فعاليت در بخشي با عنوان شناسنامه يا درباره ما در محل ثابت درج گردد.

خبرگزاريها موظفند مطالب خود را به طور مستمر و با درج شماره و زمان جداگانه منتشر نمايند. درج منابع اخبار در خبر گزاري الزامي است.

ترجمه تمام يا قسمتي از مطالب نشريه و خبرگزاري و انتشار منظم آن به طور جداگانه و با رعايت مندرجات پروانه انتشار بلامانع مي باشد.

نقل آن قسمت از اخبار، مطالب يا تصاوير نشريات و خبرگزاريها كه موجب توقيف، لغو پروانه يا پالايش (فيلتر) گرديده توسط خبر گزاري ممنوع است.

مدير مسئول خبرگزاري موظف است مشخصات فني تارنما و نام مراكزي كه خدمات ميزباني و پشتيباني خود را از آنها اخذ مي كند، اعلام نمايد.

مدير مسئول خبرگزاري موظف است مجموعه كامل توليدات رسانه اي خود را ماهانه در چهار نسخه در قالب لوح فشرده به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تحويل نمايد.

وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مكلف است در صورت اعلام هيئت نظارت بر مطبوعات مبني بر توقيف، لغو پروانه يا دستور پالايش (فيلتر) موقت، بلافاصله خبرگزاري را پالايش (فيلتر) نمايد.

مراكز ارايه خدمات ديجيتال و ميزباني، مجاز به ثبت دامنه و ميزباني خبرگزاريها يا نشريات الكترونيكي كه فعاليت آنها از سوي دادگاه صالح يا هيئت نظارت بر مطبوعات مغاير با اصول مندج در قانون مطبوعات و اين آيين نامه تشخيص داده شوند، نمي باشند.

مديران مسئول خبرگزاريها مي توانند در انتخابات مديران مسئول شركت كنند مشروط به اينكه خبرگزاري حداقل شش ماه در محدوده يك سال باقي مانده به انتخابات فعاليت مستمر داشته باشد.

نشريات الكترونيكي نيز مشمول مقررات اين فصل مي باشند.

ماده 48‌(منسوخه 02ˏ05ˏ1390) ـ‌ اين آيين‌نامه جايگزين آيين‌نامه اجرايي قانون مطبوعات مصوب اسفند ماه 1364، موضوع تصويبنامه شماره 111648/ت 49 مورخ 5 /2 /1366 و كليه اصلاحات و الحاقات بعدي آن مي‌گردد.

محمدرضا عارف ‌ـ‌ معاو‌ن او‌ل رييس ‌جمهور