آيين نامه اجرايي تبصره (3) ماده (3) قانون هواي پاك

در راستاي ماده (26) قانون هواي پاك، كليه اطلاعات جمع آوري شده توسط شبكه ملي هشدار و پيش آگاهي رخدادهاي سيل، طوفان و گرد و غبار كه توسط سازمان هواشناسي كشور با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست راه اندازي و تكميل مي شود، بايد در اختيار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي قرار گيرد.

در مواقع لزوم به تشخيص استاندار، نمايندگان ساير دستگاه هاي ذي ربط و بخش هاي غيردولتي مرتبط بدون حق رأي به كارگروه دعوت مي شوند.

اطلاع رساني لازم از طريق رسانه هاي رسمي جمعي، مجازي و مكتوب در خصوص شرايط هوا و تصميمات اتخاذ شده توسط كارگروه، صرفاً از سوي دبير كارگروه و پس از هماهنگي با رييس كارگروه انجام خواهد گرفت.

اتخاذ تصميم در مورد تعطيلي دستگاه هاي اجرايي و بانك ها براي يك روز كامل يا بيشتر، صرفاً با هماهنگي رييس جمهور يا معاون اول رييس جمهور امكان پذير است.

اقدامات دستگاه هاي اجرايي ذي ربط در وضعيت نارنجي - ناسالم براي گروه هاي حساس (شاخص كيفيت هوا از (101) تا (150)) به شرح زير است:

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران: يك- انتقال سريع پيام ها و اطلاعيه هاي دبيرخانه كارگروه استاني هماهنگي شرايط اضطرار آلودگي هوا از جمله در موارد زير: 1- رعايت نكات بهداشتي ويژه شرايط اضطرار آلودگي هوا. 2- كاهش استفاده از وسايل نقليه شخصي و پرهيز از سفرهاي غيرضروري و نظاير آن. دو- توصيه ها و جلب همكاري و مشاركت عمومي در خصوص پرهيز از اقدامات منجر به ايجاد آلودگي هوا در زمينه هاي: 1- خودداري از هرگونه فعاليت كه منجر به افزايش آلودگي هوا مي شود، مانند روشن كردن آتش در معابر، سوزاندن لاستيك، عمليات قيركاري، عمراني و مانند آن. 2- كاهش فعاليت هاي بدني بيماران قلبي و ريوي و مبتلا به آسم، به خصوص در فضاي باز. 3- خودداري از خروج غيرضروري از منزل. 4- استفاده از نقاب (ماسك) استاندارد مورد تأييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براي كودكان، افراد سالخورده و افرادي كه بيشترين زمان مواجهه را با آلودگي هوا دارند. 5- استفاده از وسايل همگاني و هم پيمايي. 6- انجام معاينه فني و رفع نواقص كاركردي خودروها. 7- دقت در هنگام سوختگيري در جايگاه ها و جلوگيري از سرريز شدن بنزين و ساير سوخت ها.

وزارت آموزش و پرورش: آماده سازي و اطلاع رساني به دانش آموزان و انجام اقدامات پيشگيرانه مانند كاهش حضور دانش آموزان در فضاي باز و كاهش فعاليت هاي بدني.

پليس راهنمايي و رانندگي فرماندهي انتظامي استان: يك- واپايش (كنترل) دقيق تر خودروهاي فاقد برگه معاينه فني و جلوگيري از تردد خودروها و موتورسيكلت هايي كه آلايندگي قابل رؤيت دارند (پيش از آن پليس بر اساس مصوبات كارگروه استاني هماهنگي شرايط اضطرار آلودگي هوا، اطلاع رساني لازم را در اين خصوص انجام مي دهد). دو- واپايش (كنترل) دقيق تر محدوده هاي طرح شدآمد (ترافيك) در شهرهايي كه داراي محدوده هاي مصوب شدآمد (ترافيك) هستند. سه- در صورت تداوم شرايط جوي و احتمال افزايش آلاينده ها و رسيدن به وضعيت قرمز، ممنوعيت تردد شبانه كليه خودروهاي گازوئيلي سنگين مانند كاميون، تريلي، تركيب كننده (ميكسر) بتون، جرثقيل، حمل مصالح و نخاله ساختماني در تمام سطح شهر.

ادارات و سازمان هاي دولتي، نظامي و نهادهاي انقلاب اسلامي: يك- جلوگيري از فعاليت هاي بدني و حضور در فضاي باز مهد كودك ها از طريق ادارات بهزيستي (وزارتخانه ها، سازمان ها و ساير دستگاه هاي دولتي، عمومي و خصوصي كه اقدام به تأسيس مهد كودك نموده اند، موظفند با اعلام ادارات بهزيستي، فعاليت مهد كودك را كاهش دهند). دو- استفاده كمتر از خودروهاي دولتي از طريق كاهش مأموريت هاي غيرضروري و ترغيب هم پيمايي.

شهرداري ها: يك- انعكاس اخبار شدآمد (ترافيك) از طريق مراكز واپايش شدآمد (كنترل ترافيك) و همكاري با سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران. دو- نظارت ويژه براي جلوگيري از سوزاندن زباله، شاخ و برگ درختان و ضايعات. سه- كاهش يا جلوگيري از فعاليت هاي عمراني در سطح شهر كه موجب تشديد آلودگي هوا مي شود. چهار- تقويت ناوگان حمل و نقل همگاني شهري با واپايش (كنترل) سلامت كامل خودرو. پنج- ممنوعيت فروش مجوز روزانه ورود به محدوده طرح شدآمد (ترافيك). شش- جلوگيري از روشن ماندن اتوبوس ها و ميني بوس ها در پايانه هاي مسافربري.

سازمان حفاظت محيط زيست: پايش ويژه، شناسايي منابع آلاينده مستقر در محدوده پيرامون شهر و اعلام هشدار، اخطار و اقدامات تشديدي.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي: يك - ارايه توصيه هاي خودمراقبتي براي گروه هاي حساس و عموم مردم در مواجهه با آلودگي هوا. دو- نظارت بر عرضه نقاب (ماسك) تنفسي متناسب با نوع آلايندگي هوا (مورد تأييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي) براي آن دسته از كاركنان مستقر در سطح شهر كه حضور جسمي (فيزيكي) در سطح شهر به عنوان وظيفه خدمتي آنها مشخص شده است، به استناد ماده (91) قانون كار - مصوب 1369- ، مانند نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و پليس راهور (از طريق استانداري)، كاركنان پايگاه هاي فوريت هاي پزشكي (اورژانس) (از طريق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني استان)، جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران (از طريق جمعيت هلال احمر استان)، كاركنان شهرداري ها در امور فضاي سبز و خدمات شهري (از طريق شهرداري‌ها)، بازرسي محيط-زيست و موارد مرتبط (از طريق سازمان حفاظت محيط زيست).

كليه دستگاه هايي كه نيروي انساني در معرض آلودگي دارند، از محل اعتبارات مصوب مربوط نسبت به تهيه نقاب هاي (ماسك هاي) استاندارد تأييد شده مذكور براي اين افراد اقدام مي‌ كنند.

تعيين نوع نقاب (ماسك) و اطلاع رساني در اين زمينه بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است.

نظارت بر عرضه نقاب هاي (ماسك هاي) استاندارد در داروخانه ها و مراكز مجاز صورت مي پذيرد.

وزارت ورزش و جوانان: اطلاع رساني مناسب براي كاهش فعاليت هاي بدني در محيط هاي باز.

اقدامات دستگاه هاي اجرايي ذي ربط در وضعيت قرمز- ناسالم (شاخص كيفيت هوا از (151) تا (200)) علاوه‌ بر توصيه ها و اقداماتي‌ كه‌ در وضعيت‌ نارنجي صورت‌ مي پذيرد، متناسب‌ با شرايط‌ هر شهر به شرح زير است:

پليس‌ راهنمايي‌ و رانندگي‌ فرماندهي انتظامي استان‌:

تشديد اعمال‌ محدوديت هاي‌ نوعي و زماني براي خودروها و موتورسيكلت ها در محدوده هاي‌ شدآمد (ترافيك)‌ مصوب يا كل محدوده شهر.

محدوده ها، ساعات‌ ممنوع و خودروهاي‌ مجاز ‌بايد قبلاً و بر اساس‌ ماده (18) قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي - مصوب 1389- و ضوابط ماده مذكور (كه در يكصد و دهمين جلسه شوراي عالي هماهنگي ترافيك شهرهاي كشور مصوب شده است)،‌ تعيين‌ شده و اطلاع رساني لازم صورت گرفته و مرزهاي محدوده با علايم و تابلوهاي مناسب مشخص شده باشد.

جلوگيري از تردد كليه وسايل نقليه موتوري داراي پلاك شخصي، عمومي و دولتي فاقد برچسب معاينه فني معتبر در سطح شهر توسط عوامل راهنمايي و رانندگي، با توقف و اعمال قانون.

اعمال تردد نوبتي‌ (زوج‌ و فرد يا ديگر روش ها) كليه‌ خودروها در يكي‌ از محدوده هاي مصوب.

شهرداري ها و ادارات كل حمل و نقل و پايانه هاي وزارت راه و شهرسازي موظفند از تردد وسايل حمل و نقل عمومي كه آلايندگي قابل رؤيت دارند (ميني بوس، اتوبوس، ون، تاكسي) از محل توقفگاه ها (مانند توقفگاه هاي شبانه اتوبوس هاي شركت واحد) و پايانه هاي حمل و نقل برون شهري جلوگيري كنند.

گشت‌ انتظامي‌، گشت‌ اتوبوسراني‌ و تاكسيراني‌، مؤسسات‌ تاكسي سرويس‌، خودروهاي‌ فوريت هاي‌ پزشكي‌ و پزشكان‌، جانبازان‌ و بيماران‌ خاص‌، خودروهاي ‌امداد (آتش نشاني‌، امداد آب‌، برق‌، گاز، پست‌ و مخابرات‌) و خودروهاي‌ حمل‌ زباله‌ شهرداري ها از محدوديت هاي‌ اعمال‌ شده‌ در بند (الف) مستثنا‌ هستند.

شهرداري ها: جلوگيري از انجام كليه فعاليت هاي عمراني كه موجب تشديد آلودگي هوا مي شود، مانند ساخت و سازهاي شهري، راهسازي و پروژه هاي عمراني شهرداري.

وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي و جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران‌: - استقرار پايگاه هاي سيار فوريت هاي پزشكي (اورژانس) و هلال احمر با جانمايي مناطق آلوده تر و پرتردد به منظور كاهش زمان دسترسي به پايگاه ها.

وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌: تعطيلي‌ مراكز پيش دبستاني‌ و كليه مقاطع تحصيلي آموزشي.

وزارتخانه ها، نهادها، سازمان هاي دولتي، عمومي و خصوصي و اصناف: يك- مديريت ساعات كار روزانه، مانند شناورسازي ساعات كار، شروع ديرتر و پايان زودتر كار مراكز اداري دولتي و بخش اداري نهادها و سازمان هاي وابسته، نهادهاي عمومي، خصوصي و اصناف. دو- تعطيلي‌ مهد كودك ها از طريق‌ ادارات‌ بهزيستي‌ (وزارتخانه ها، سازمان ها و ساير دستگاه هاي دولتي، عمومي و خصوصي كه اقدام به تأسيس مهد كودك نموده اند، موظفند با اعلام ادارات بهزيستي، نسبت به تعطيلي مهد كودك اقدام كنند). سه- موافقت مديران با مرخصي اولياي كودكاني‌ كه‌ به‌ مهد كودك‌ مي روند و دانش آموزان مشغول‌ به‌ تحصيل‌ در مراكز پيش دبستاني‌، دبستان ها و دبيرستان ها‌. چهار- تهيه و توزيع و الزام استفاده از‌ نقاب (ماسك‌) استاندارد توسط‌ كاركناني كه حضور جسمي (فيزيكي) در سطح شهر به عنوان وظيفه خدمتي آنها مشخص شده است (مانند راهنمايي‌ و رانندگي‌ و شهرداري). پنج- موافقت با درخواست مرخصي براي كليه افراد دچار مشكل تنفسي و قلبي به تشخيص واحد مربوط.

سازمان حفاظت محيط زيست، وزارتخانه هاي صنعت، معدن و تجارت، نيرو و نفت: يك- هماهنگي براي تعطيلي موقت واحدهاي صنعتي، كارخانه ها و مراكز مؤثر در تشديد آلودگي هوا (فهرست واحدهاي آلاينده صنعتي موثر در تشديد آلودگي هوا توسط اداره كل محيط زيست استان تهيه مي شود).

درصورت عدم تمكين، برابر ماده (12) قانون هواي پاك اقدام خواهد شد.

استفاده از سوخت مايع در نيروگاه ها و صنايع مجاور كلانشهرها ممنوع است.

شركت ملي گاز ايران موظف است براي تأمين سوخت گاز مورد نياز نيروگاه ها و ساير واحدهاي متصل به شبكه گاز رساني كه فعاليت آنها در اين شرايط ضروري است، برنامه ريزي كند.

شركت ها و سازمان هاي‌ حمل و نقل همگاني (اتوبوسراني، تاكسيراني، قطارشهري (مترو) و شركت هاي حمل و نقل تحت پوشش شهرداري ها): يك- تطبيق‌ ساعات‌ كار حمل و نقل همگاني‌ با ساعات‌ كار اداري‌ و مراكز آموزشي‌ تعيين شده توسط كارگروه استاني هماهنگي شرايط اضطرار آلودگي هوا. دو- به كارگيري‌ حداكثر توان‌ ناوگان‌ حمل و نقل همگاني در جابه جايي‌ مسافر (با لحاظ كردن سلامت كامل خودروهاي موجود).

وزارت ورزش و جوانان: اطلاع رساني براي خودداري از فعاليت هاي ورزشي (اعم از انفرادي، همگاني و باشگاهي) در محيط هاي باز.

اقدامات دستگاه هاي اجرايي ذي ربط در وضعيت بنفش - بسيار ناسالم (شاخص كيفيت هوا از (201) تا (300)) علاوه‌ بر توصيه ها و اقداماتي كه‌ در وضعيت‌ نارنجي و قرمز صورت‌ مي پذيرد، به‌ شرح‌ زير تشديد خواهد شد:

پليس‌ راهنمايي‌ و رانندگي‌ فرماندهي انتظامي استان‌: جلوگيري از حركت و متوقف كردن خودروهاي‌ داراي‌ پلاك‌ شخصي‌ (و خودروهاي دولتي فاقد مجوز ورود به محدوده طرح هاي شدآمد (ترافيك) مصوب) با اعمال قانون و انتقال به توقفگاه (پاركينگ) تا پايان وضعيت بحران.

موارد استثنايي كه‌ نياز به‌ تردد دارند (مانند بيماران‌ و ساير موارد)، به‌ تشخيص‌ عوامل راهنمايي‌ و رانندگي‌ مجاز به‌ تردد هستند.

به تشخيص كارگروه استاني هماهنگي شرايط اضطرار آلودگي هوا، حمل‌ و نقل‌ همگاني و امدادي‌، اعم‌ از اتوبوس هاي‌ شركت ها و سازمان هاي‌ اتوبوس راني‌، به‌ علاوه‌ اتوبوس ها و ميني بوس هاي‌ تحت‌ پوشش‌ آنها، تاكسي ها و مؤسسات‌ تاكسي ‌سرويس‌ (تاكسي‌ تلفني‌) مجاز به‌ تردد و جابه جايي‌ مسافران‌ خواهند بود.

وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، شركت هاي عمراني وابسته به وزارت راه و شهرسازي و شهرداري ها نيز ملزم به اقدامات موضوع اين بند هستند.

وزارتخانه ها، نهادها و سازمان هاي دولتي، عمومي و خصوصي:

تعطيلي موقت‌ كليه‌ مراكز مورد اشاره در جزء (ث) بند (2) (وضعيت قرمز) به استثناي مراكز نظامي، انتظامي، بهداشتي و درماني، بيمارستان ها و مراكزي كه در روزهاي تعطيل لازم است به فعاليت خود ادامه دهند.

تعطيلي موقت كليه مراكز آموزشي، فني و حرفه اي، هنرستان ها و دانشگاه ها (در تمامي مقاطع تحصيلي و آموزشي).

نهادها و سازمان هايي‌ كه‌ وظيفه خدمات رساني به‌ مردم‌ را دارند، ترتيبي‌ اتخاذ مي كنند كه‌ اين‌ تعطيلي‌ كمترين‌ مشكلات‌ را براي‌ شهروندان ايجاد كند.

تعطيلي رويدادهاي مهم فرهنگي و هنري كه باعث تردد شهروندان مي شود.

وزارت ورزش و جوانان: جلوگيري از كليه فعاليت هاي ورزشي، اعم از انفرادي، همگاني و باشگاهي در سطح شهر و حومه آن اعم از فضاهاي باز و بسته.

اقدامات در وضعيت قهوه اي- خطرناك (شاخص كيفيت هوا بيشتر از (300)) يك- كليه اقدامات در وضعيت بنفش در اين وضعيت نيز لازم الاجرا است. دو- عدم تردد كليه خودروهاي پلاك شخصي و دولتي (به جز موارد داراي مجوز مورد تأييد كارگروه) در سطح شهر. سه- تعطيلي واحدهاي صنعتي، توليدي و تجاري اثرگذار بر تشديد آلودگي هواي شهر در محدوده شهري و حومه (به استثناي نيروگاه هاي گازي). چهار- تعطيلي اصناف، بنگاه هاي اقتصادي، شركت ها و بخش هاي خصوصي.

نهادها و سازمان هايي‌ كه‌ وظيفه خدمات رساني به‌ مردم‌ را دارند، ترتيبي‌ اتخاذ مي كنند كه‌ اين‌ تعطيلي‌ كمترين‌ مشكلات‌ را براي‌ شهروندان ايجاد كند.

تشخيص مصاديق، ميزان و نحوه اعمال محدوديت ها و ممنوعيت ها تشخيص مصاديق، ميزان و نحوه اعمال هرگونه محدوديت و ممنوعيت موقت زماني، مكاني و نوعي موضوع اين دستورالعمل، با توجه به وضعيت آلودگي هواي منطقه بر عهده كارگروه استاني شرايط اضطرار آلودگي هوا، موضوع ماده (4) آيين نامه اجرايي تبصره (3) ماده (3) قانون هواي پاك است.